रामायण
Марича предостерегает Равану3.35.15-20
900 / 2464
रामायण · 3.35.15-20
देवनागरी

शरार्चिषम् अनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे । रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वम् अर्हसि ॥
धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषम् अमर्षणम् । चापबाणधरं वीरं शत्रुसेनापहारिणम् ॥
राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टम् आत्मनः । नात्यासादयितुं तात रामान्तकम् इहार्हसि ॥
अप्रमेयं हि तत् तेजो यस्य सा जनकात्मजा । न त्वं समर्थस् तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने ॥
प्राणेभ्यो ऽपि प्रियतरा भार्या नित्यम् अनुव्रता । दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा ॥
किम् उद्यमं व्यर्थम् इमं कृत्वा ते राक्षसाधिप । दृष्टश् चेत् त्वं रणे तेन तद् अन्तं तव जीवितम् । जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śarārciṣam anādhṛṣyaṃ cāpakhaḍgendhanaṃ raṇe | rāmāgniṃ sahasā dīptaṃ na praveṣṭuṃ tvam arhasi ||
dhanurvyāditadīptāsyaṃ śarārciṣam amarṣaṇam | cāpabāṇadharaṃ vīraṃ śatrusenāpahāriṇam ||
rājyaṃ sukhaṃ ca saṃtyajya jīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥ | nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakam ihārhasi ||
aprameyaṃ hi tat tejo yasya sā janakātmajā | na tvaṃ samarthas tāṃ hartuṃ rāmacāpāśrayāṃ vane ||
prāṇebhyo 'pi priyatarā bhāryā nityam anuvratā | dīptasyeva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā ||
kim udyamaṃ vyartham imaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa | dṛṣṭaś cet tvaṃ raṇe tena tad antaṃ tava jīvitam | jīvitaṃ ca sukhaṃ caiva rājyaṃ caiva sudurlabham ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शरार्चिषम् अनाधृष्यंśarārciṣam anādhṛṣyaṃсо стрелами-пламенами, неприступный
चापखड्गेन्धनं रणेcāpakhaḍgendhanaṃ raṇeс луком и мечом как топливом в бою
रामाग्निं सहसा दीप्तंrāmāgniṃ sahasā dīptaṃогонь-Раму, внезапно пылающий
न प्रवेष्टुं त्वम् अर्हसिna praveṣṭuṃ tvam arhasiты не должен входить
धनुर्व्यादितदीप्तास्यंdhanurvyāditadīptāsyaṃс раскрытой луком пылающей пастью
शरार्चिषम् अमर्षणम्śarārciṣam amarṣaṇamсо стрелами-пламенами, нетерпимого
चापबाणधरं वीरंcāpabāṇadharaṃ vīraṃдержащего лук и стрелы героя
शत्रुसेनापहारिणम्śatrusenāpahāriṇamуносящего войска врагов
राज्यं सुखं च संत्यज्यrājyaṃ sukhaṃ ca saṃtyajyaцарство и счастье оставив
जीवितं चेष्टम् आत्मनःjīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥи желанную свою жизнь
नात्यासादयितुं तातnātyāsādayituṃ tātaне приближаться чрезмерно, дорогой
रामान्तकम् इहार्हसिrāmāntakam ihārhasiк Раме-концу здесь должен
अप्रमेयं हि तत् तेजोaprameyaṃ hi tat tejoнеизмерима ведь та сила
यस्य सा जनकात्मजाyasya sā janakātmajāчья она, дочь Джанаки
न त्वं समर्थस् तां हर्तुंna tvaṃ samarthas tāṃ hartuṃты не способен её похитить
रामचापाश्रयां वनेrāmacāpāśrayāṃ vaneопирающуюся на лук Рамы в лесу
प्राणेभ्यो ऽपि प्रियतराprāṇebhyo 'pi priyatarāдороже даже жизней
भार्या नित्यम् अनुव्रताbhāryā nityam anuvratāжена, всегда верная
दीप्तस्येव हुताशस्यdīptasyeva hutāśasyaкак пылающего жертвенного огня
शिखा सीता सुमध्यमाśikhā sītā sumadhyamāпламя — Сита, тонкостаная
किम् उद्यमं व्यर्थम् इमंkim udyamaṃ vyartham imaṃзачем усилие это напрасное
कृत्वा ते राक्षसाधिपkṛtvā te rākṣasādhipaсделав тебе, владыка ракшасов
दृष्टश् चेत् त्वं रणे तेनdṛṣṭaś cet tvaṃ raṇe tenaесли увиден ты им в бою
तद् अन्तं तव जीवितम्tad antaṃ tava jīvitamто конец твоей жизни
जीवितं च सुखं चैवjīvitaṃ ca sukhaṃ caivaи жизнь, и счастье
राज्यं चैव सुदुर्लभम्rājyaṃ caiva sudurlabhamи царство крайне трудно обрести
अनुवाद

«Ты не должен входить в огонь по имени Рама: в бою он внезапно вспыхивает, его стрелы — пламя, а лук и меч — топливо, и он неприступен. Этот герой держит лук и стрелы, его раскрытая луком пасть пылает, его стрелы — языки огня, он не терпит оскорбления и уносит войска врагов. О дорогой, не подходи слишком близко к Раме, который станет твоим концом: иначе ты оставишь и царство, и счастье, и собственную желанную жизнь. Неизмерима сила того, чьей женой является дочь Джанаки. Ты не способен похитить её в лесу: она опирается на лук Рамы. Тонкостаная Сита, всегда верная жена, дороже ему даже жизни; она как пламя пылающего жертвенного огня. О владыка ракшасов, зачем тебе предпринимать это напрасное усилие? Если он увидит тебя в бою, это будет конец твоей жизни; после этого и жизнь, и счастье, и царство станут крайне недостижимыми».

संस्करण

e1b05f792882 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से