रामायण
Марича вспоминает силу Рамы3.36.19-28
904 / 2464
रामायण · 3.36.19-28
देवनागरी

तन् मया वार्यमाणस् त्वं यदि रामेण विग्रहम् । करिष्यस्य् आपदं घोरां क्षिप्रं प्राप्य नशिष्यसि ॥
क्रीडा रतिविधिज्ञानां समाजोत्सवशालिनाम् । रक्षसां चैव संतापम् अनर्थं चाहरिष्यसि ॥
हर्म्यप्रासादसंबाधां नानारत्नविभूउषिताम् । द्रक्ष्यसि त्वं पुरीं लङ्कां विनष्टां मैथिलीकृते ॥
अकुर्वन्तो ऽपि पापानि शुचयः पापसंश्रयात् । परपापैर् विनश्यन्ति मत्स्या नागह्रदे यथा ॥
दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गान् दिव्याभरणभूषितान् । द्रक्ष्यस्य् अभिहतान् भूमौ तव दोषात् तु राक्षसान् ॥
हृतदारान् सदारांश् च दशविद्रवतो दिशः । हतशेषान् अशरणान् द्रक्ष्यसि त्वं निशाचरान् ॥
शरजालपरिक्षिप्ताम् अग्निज्वालासमावृताम् । प्रदग्धभवनां लङ्कां द्रक्ष्यसि त्वम् असंशयम् ॥
प्रमदानां सहस्राणि तव राजन् परिग्रहः । भव स्वदारनिरतः स्वकुलं रक्षराक्षस ॥
मानं वृद्धिं च राज्यं च जीवितं चेष्टम् इआत्मनः । यदीच्छसि चिरं भोक्तुं मा कृथा राम विप्रियम् ॥
निवार्यमाणः सुहृदा मया भृशं; प्रसह्य सीतां यदि धर्षयिष्यसि । गमिष्यसि क्षीणबलः सबान्धवो; यमक्षयं रामशरात्तजीवितः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tan mayā vāryamāṇas tvaṃ yadi rāmeṇa vigraham | kariṣyasy āpadaṃ ghorāṃ kṣipraṃ prāpya naśiṣyasi ||
krīḍā ratividhijñānāṃ samājotsavaśālinām | rakṣasāṃ caiva saṃtāpam anarthaṃ cāhariṣyasi ||
harmyaprāsādasaṃbādhāṃ nānāratnavibhūuṣitām | drakṣyasi tvaṃ purīṃ laṅkāṃ vinaṣṭāṃ maithilīkṛte ||
akurvanto 'pi pāpāni śucayaḥ pāpasaṃśrayāt | parapāpair vinaśyanti matsyā nāgahrade yathā ||
divyacandanadigdhāṅgān divyābharaṇabhūṣitān | drakṣyasy abhihatān bhūmau tava doṣāt tu rākṣasān ||
hṛtadārān sadārāṃś ca daśavidravato diśaḥ | hataśeṣān aśaraṇān drakṣyasi tvaṃ niśācarān ||
śarajālaparikṣiptām agnijvālāsamāvṛtām | pradagdhabhavanāṃ laṅkāṃ drakṣyasi tvam asaṃśayam ||
pramadānāṃ sahasrāṇi tava rājan parigrahaḥ | bhava svadāranirataḥ svakulaṃ rakṣarākṣasa ||
mānaṃ vṛddhiṃ ca rājyaṃ ca jīvitaṃ ceṣṭam iātmanaḥ | yadīcchasi ciraṃ bhoktuṃ mā kṛthā rāma vipriyam ||
nivāryamāṇaḥ suhṛdā mayā bhṛśaṃ; prasahya sītāṃ yadi dharṣayiṣyasi | gamiṣyasi kṣīṇabalaḥ sabāndhavo; yamakṣayaṃ rāmaśarāttajīvitaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तन् मया वार्यमाणस् त्वंtan mayā vāryamāṇas tvaṃпоэтому мной удерживаемый ты
यदि रामेण विग्रहम्yadi rāmeṇa vigrahamесли с Рамой вражду
करिष्यस्य् आपदं घोरांkariṣyasy āpadaṃ ghorāṃсовершишь, беду страшную
क्षिप्रं प्राप्य नशिष्यसिkṣipraṃ prāpya naśiṣyasiбыстро достигнув, погибнешь
क्रीडा रतिविधिज्ञानांkrīḍā ratividhijñānāṃзнающих игры и любовные искусства
समाजोत्सवशालिनाम्samājotsavaśālināmбогатых собраниями и праздниками
रक्षसां चैव संतापम्rakṣasāṃ caiva saṃtāpamи ракшасам мучение
अनर्थं चाहरिष्यसिanarthaṃ cāhariṣyasiи бедствие принесёшь
हर्म्यप्रासादसंबाधांharmyaprāsādasaṃbādhāṃтесную дворцами и хоромами
नानारत्नविभूषिताम्nānāratnavibhūṣitāmукрашенную разными драгоценностями
द्रक्ष्यसि त्वं पुरीं लङ्कांdrakṣyasi tvaṃ purīṃ laṅkāṃувидишь ты город Ланку
विनष्टां मैथिलीकृतेvinaṣṭāṃ maithilīkṛteразрушенной из-за Майтхили
अकुर्वन्तो ऽपि पापानिakurvanto 'pi pāpāniдаже не совершая грехов
शुचयः पापसंश्रयात्śucayaḥ pāpasaṃśrayātчистые, из-за прибежища у грешника
परपापैर् विनश्यन्तिparapāpair vinaśyantiчужими грехами гибнут
मत्स्या नागह्रदे यथाmatsyā nāgahrade yathāкак рыбы в озере змеи
दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गान्divyacandanadigdhāṅgānчьи тела намазаны небесным сандалом
दिव्याभरणभूषितान्divyābharaṇabhūṣitānукрашенных небесными украшениями
द्रक्ष्यस्य् अभिहतान् भूमौdrakṣyasy abhihatān bhūmauувидишь поражёнными на земле
तव दोषात् तु राक्षसान्tava doṣāt tu rākṣasānиз-за твоей вины же ракшасов
हृतदारान् सदारांश् चhṛtadārān sadārāṃś caс отнятыми жёнами и с жёнами
दशविद्रवतो दिशःdaśavidravato diśaḥв десять сторон разбегающихся
हतशेषान् अशरणान्hataśeṣān aśaraṇānоставшихся после бойни, беззащитных
द्रक्ष्यसि त्वं निशाचरान्drakṣyasi tvaṃ niśācarānувидишь ты ночных странников
शरजालपरिक्षिप्ताम्śarajālaparikṣiptāmсетью стрел окружённую
अग्निज्वालासमावृताम्agnijvālāsamāvṛtāmпламенами огня охваченную
प्रदग्धभवनां लङ्कांpradagdhabhavanāṃ laṅkāṃЛанку с сожжёнными домами
द्रक्ष्यसि त्वम् असंशयम्drakṣyasi tvam asaṃśayamувидишь ты несомненно
प्रमदानां सहस्राणिpramadānāṃ sahasrāṇiтысячи женщин
तव राजन् परिग्रहःtava rājan parigrahaḥтвоё владение, царь
भव स्वदारनिरतःbhava svadāranirataḥбудь привержен своим жёнам
स्वकुलं रक्ष राक्षसsvakulaṃ rakṣa rākṣasaсвой род защити, ракшас
मानं वृद्धिं च राज्यं चmānaṃ vṛddhiṃ ca rājyaṃ caчесть, рост и царство
जीवितं चेष्टम् आत्मनःjīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥи желанную свою жизнь
यदीच्छसि चिरं भोक्तुंyadīcchasi ciraṃ bhoktuṃесли желаешь долго наслаждаться
मा कृथा राम विप्रियम्mā kṛthā rāma vipriyamне делай Раме неприятного
निवार्यमाणः सुहृदाnivāryamāṇaḥ suhṛdāостанавливаемый другом
मया भृशंmayā bhṛśaṃмной настойчиво
प्रसह्य सीतां यदिprasahya sītāṃ yadiесли силой Ситу
धर्षयिष्यसिdharṣayiṣyasiоскорбишь; насильственно тронешь
गमिष्यसि क्षीणबलःgamiṣyasi kṣīṇabalaḥпойдёшь с истощённой силой
सबान्धवो यमक्षयंsabāndhavo yamakṣayaṃс родичами в обитель Ямы
रामशरात्तजीवितःrāmaśarāttajīvitaḥжизнь отданная стрелами Рамы
अनुवाद

«Поэтому, если ты, несмотря на мои предостережения, вступишь во вражду с Рамой, то быстро достигнешь страшной беды и погибнешь. Ты принесёшь мучение и несчастье ракшасам, знающим игры и любовные искусства, живущим собраниями и праздниками. Ты увидишь город Ланку, тесно наполненный дворцами и хоромами, украшенный разными драгоценностями, разрушенным из-за Майтхили. Даже чистые, не совершая грехов, гибнут из-за прибежища у грешника, как рыбы в озере змеи гибнут от чужого зла. Из-за твоей вины ты увидишь ракшасов, чьи тела намазаны небесным сандалом и украшены небесными украшениями, поражёнными на земле. Ты увидишь ночных странников — у кого жёны отняты, кто ещё с жёнами, кто уцелел после бойни, но остался без защиты, — разбегающимися в десять сторон. Несомненно, ты увидишь Ланку, окружённую сетью стрел, охваченную пламенем и сожжёнными домами. О царь, у тебя есть тысячи женщин; будь привержен своим жёнам и защити свой род, ракшас. Если ты желаешь долго наслаждаться честью, процветанием, царством и собственной желанной жизнью, не делай Раме неприятного. Если же, настойчиво удерживаемый мной, твоим другом, ты всё-таки силой оскорбишь Ситу, то, утратив силу, вместе с родичами пойдёшь в обитель Ямы, отдав жизнь стрелам Рамы».

संस्करण

bbc3907eb2f0 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से