संदिश्य राक्षसान् घोरान् रावणो ऽष्टौ महाबलान् । आत्मानं बुद्धिवैक्लव्यात् कृतकृत्यम् अमन्यत ॥
स चिन्तयानो वैदेहीं कामबाणसमर्पितः । प्रविवेश गृहं रम्यं सीतां द्रष्टुम् अभित्वरन् ॥
स प्रविश्य तु तद्वेश्म रावणो राक्षसाधिपः । अपश्यद् राक्षसीमध्ये सीतां शोकपरायणम् ॥
अश्रुपूर्णमुखीं दीनां शोकभारावपीडिताम् । वायुवेगैर् इवाक्रान्तां मज्जन्तीं नावम् अर्णवे ॥
मृगयूथपरिभ्रष्टां मृगीं श्वभिर् इवावृताम् । अधोमुखमुखीं दीनाम् अभ्येत्य च निशाचरः ॥
तां तु शोकवशां दीनाम् अवशां राक्षसाधिपः । स बलाद् दर्शयाम् आस गृहं देवगृहोपमम् ॥
हर्म्यप्रासादसंबधं स्त्रीसहस्रनिषेवितम् । नानापक्षिगणैर् जुष्टं नानारत्नसमन्वितम् ॥
काञ्चनैस् तापनीयैश् च स्फाटिकै राजतैस् तथा । वज्रवैदूर्यचित्रैश् च स्तम्भैर् दृष्टिमनोहरैः ॥
दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं तप्तकाञ्चनतोरणम् । सोपानं काञ्चनं चित्रम् आरुरोह तया सह ॥
दान्तका राजताश् चैव गवाक्षाः प्रियदर्शनाः । हेमजालावृताश् चासंस् तत्र प्रासादपङ्क्तयः ॥
सुधामणिविचित्राणि भूमिभागानि सर्वशः । दशग्रीवः स्वभवने प्रादर्शयत मैथिलीम् ॥
दीर्घिकाः पुष्करिण्यश् च नानापुष्पसमावृताः । रावणो दर्शयाम् आस सीतां शोकपरायणाम् ॥
दर्शयित्वा तु वैदेहीं कृत्स्नं तद् भवनोत्तमम् । उवाच वाक्यं पापात्मा रावणो जनकात्मजाम् ॥
saṃdiśya rākṣasān ghorān rāvaṇo 'ṣṭau mahābalān | ātmānaṃ buddhivaiklavyāt kṛtakṛtyam amanyata ||
sa cintayāno vaidehīṃ kāmabāṇasamarpitaḥ | praviveśa gṛhaṃ ramyaṃ sītāṃ draṣṭum abhitvaran ||
sa praviśya tu tadveśma rāvaṇo rākṣasādhipaḥ | apaśyad rākṣasīmadhye sītāṃ śokaparāyaṇam ||
aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ śokabhārāvapīḍitām | vāyuvegair ivākrāntāṃ majjantīṃ nāvam arṇave ||
mṛgayūthaparibhraṣṭāṃ mṛgīṃ śvabhir ivāvṛtām | adhomukhamukhīṃ dīnām abhyetya ca niśācaraḥ ||
tāṃ tu śokavaśāṃ dīnām avaśāṃ rākṣasādhipaḥ | sa balād darśayām āsa gṛhaṃ devagṛhopamam ||
harmyaprāsādasaṃbadhaṃ strīsahasraniṣevitam | nānāpakṣigaṇair juṣṭaṃ nānāratnasamanvitam ||
kāñcanais tāpanīyaiś ca sphāṭikai rājatais tathā | vajravaidūryacitraiś ca stambhair dṛṣṭimanoharaiḥ ||
divyadundubhinirhrādaṃ taptakāñcanatoraṇam | sopānaṃ kāñcanaṃ citram āruroha tayā saha ||
dāntakā rājatāś caiva gavākṣāḥ priyadarśanāḥ | hemajālāvṛtāś cāsaṃs tatra prāsādapaṅktayaḥ ||
sudhāmaṇivicitrāṇi bhūmibhāgāni sarvaśaḥ | daśagrīvaḥ svabhavane prādarśayata maithilīm ||
dīrghikāḥ puṣkariṇyaś ca nānāpuṣpasamāvṛtāḥ | rāvaṇo darśayām āsa sītāṃ śokaparāyaṇām ||
darśayitvā tu vaidehīṃ kṛtsnaṃ tad bhavanottamam | uvāca vākyaṃ pāpātmā rāvaṇo janakātmajām ||
Отдав приказ восьмерым страшным и великосильным ракшасам, Равана из-за помрачения разума счёл себя уже достигшим цели. Думая о Вайдехи и пронзённый стрелой желания, он поспешно вошёл в прекрасный дворец, чтобы увидеть Ситу. Войдя туда, Равана, владыка ракшасов, увидел Ситу среди ракшаси: она была погружена в скорбь, с лицом, полным слёз, жалкая, подавленная тяжестью горя, словно лодка, настигнутая порывами ветра и тонущая в море, словно олениха, отбившаяся от стада и окружённая собаками. Подойдя к ней, жалкой, с опущенным лицом, находящейся во власти скорби и беспомощной, ночной странник, владыка ракшасов, силой стал показывать ей дворец, подобный дому богов. Там были особняки и дворцы, тысячи женщин, разные стаи птиц, разнообразные драгоценности, золотые, очищенно-золотые, хрустальные, серебряные, алмазные и вайдурьевые столбы, пленяющие взгляд. Вместе с ней он поднялся по чудесной золотой лестнице, к воротам из раскалённого золота, под звуки божественных барабанов. Там были ряды дворцов с приятными окнами из слоновой кости и серебра, покрытыми золотыми решётками. Десятиглавый показывал Майтили в своём доме повсюду пёстрые полы из извести и камней, водоёмы и лотосовые пруды, покрытые разными цветами. Показав Вайдехи весь этот превосходный дворец, злодушный Равана обратился к дочери Джанаки.
807fca92558c · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Равана показывает великолепие Ланки как средство давления. Но на фоне слёз Ситы дворец становится не даром, а частью принуждения: красота места не может скрыть насилия похищения.