रामायण
Равана соблазняет Ситу5.18.1-10
1419 / 2464
रामायण · 5.18.1-10
देवनागरी

स तां परिवृतां दीनां निरानन्दां तपस्विनीम् । साकारैर् मधुरैर् वाक्यैर् न्यदर्शयत रावणः ॥
मां दृष्ट्वा नागनासोरुगूहमाना स्तनोदरम् । अदर्शनम् इवात्मानं भयान् नेतुं त्वम् इच्छसि ॥
कामये त्वां विशालाक्षि बहुमन्यस्व मां प्रिये । सर्वाङ्गगुणसंपन्ने सर्वलोकमनोहरे ॥
नेह के चिन् मनुष्या वा राक्षसाः कामरूपिणः । व्यपसर्पतु ते सीते भयं मत्तः समुत्थितम् ॥
स्वधर्मे रक्षसां भीरु सर्वथैष न संशयः । गमनं वा परस्त्रीणां हरणं संप्रमथ्य वा ॥
एवं चैतद् अकामां च न त्वां स्प्रक्ष्यामि मैथिलि । कामं कामः शरीरे मे यथाकामं प्रवर्तताम् ॥
देवि नेह भयं कार्यं मयि विश्वसिहि प्रिये । प्रणयस्व च तत्त्वेन मैवं भूः शोकलालसा ॥
एकवेणी धराशय्या ध्यानं मलिनम् अम्बरम् । अस्थाने ऽप्य् उपवासश् च नैतान्य् औपयिकानि ते ॥
विचित्राणि च माल्यानि चन्दनान्य् अगरूणि च । विविधानि च वासांसि दिव्यान्य् आभरणानि च ॥
महार्हाणि च पानानि यानानि शयनानि च । गीतं नृत्तं च वाद्यं च लभ मां प्राप्य मैथिलि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tāṃ parivṛtāṃ dīnāṃ nirānandāṃ tapasvinīm | sākārair madhurair vākyair nyadarśayata rāvaṇaḥ ||
māṃ dṛṣṭvā nāganāsorugūhamānā stanodaram | adarśanam ivātmānaṃ bhayān netuṃ tvam icchasi ||
kāmaye tvāṃ viśālākṣi bahumanyasva māṃ priye | sarvāṅgaguṇasaṃpanne sarvalokamanohare ||
neha ke cin manuṣyā vā rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ | vyapasarpatu te sīte bhayaṃ mattaḥ samutthitam ||
svadharme rakṣasāṃ bhīru sarvathaiṣa na saṃśayaḥ | gamanaṃ vā parastrīṇāṃ haraṇaṃ saṃpramathya vā ||
evaṃ caitad akāmāṃ ca na tvāṃ sprakṣyāmi maithili | kāmaṃ kāmaḥ śarīre me yathākāmaṃ pravartatām ||
devi neha bhayaṃ kāryaṃ mayi viśvasihi priye | praṇayasva ca tattvena maivaṃ bhūḥ śokalālasā ||
ekaveṇī dharāśayyā dhyānaṃ malinam ambaram | asthāne 'py upavāsaś ca naitāny aupayikāni te ||
vicitrāṇi ca mālyāni candanāny agarūṇi ca | vividhāni ca vāsāṃsi divyāny ābharaṇāni ca ||
mahārhāṇi ca pānāni yānāni śayanāni ca | gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca labha māṃ prāpya maithili ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स ताम् परिवृताम् दीनाम्sa tām parivṛtām dīnāmон её окружённую, жалкую
निरानन्दाम् तपस्विनीम्nirānandām tapasvinīmбезрадостную, страдалицу
साकारैः मधुरैः वाक्यैःsākāraiḥ madhuraiḥ vākyaiḥвыразительными сладкими словами
न्यदर्शयत रावणःnyadarśayata rāvaṇaḥстал уговаривать Равана
माम् दृष्ट्वाmām dṛṣṭvāменя увидев
नागनासोरुगूहमानाnāganāsorugūhamānāхоботом-носом и бёдрами скрывая
स्तनोदरम्stanodaramгруди и живот
अदर्शनम् इव आत्मानम्adarśanam iva ātmānamкак невидимой себя
भयात् नेतुम् त्वम् इच्छसिbhayāt netum tvam icchasiот страха сделать ты хочешь
कामये त्वाम् विशालाक्षिkāmaye tvām viśālākṣiжелаю тебя, широкоокая
बहुमन्यस्व माम् प्रियेbahumanyasva mām priyeпочти меня, дорогая
सर्वाङ्गगुणसंपन्नेsarvāṅgaguṇasaṃpanneвсеми телесными достоинствами наделённая
सर्वलोकमनोहरेsarvalokamanohareвсе миры чарующая
न इह के चित्na iha ke citнет здесь каких-либо
मनुष्याः वाmanuṣyāḥ vāлюдей или
राक्षसाः कामरूपिणःrākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥили ракшасов, меняющих облик
व्यपसर्पतु ते सीतेvyapasarpatu te sīteпусть уйдёт у тебя, Сита
भयम् मत्तः समुत्थितम्bhayam mattaḥ samutthitamстрах, от меня возникший
स्वधर्मे रक्षसाम् भीरुsvadharme rakṣasām bhīruв собственной дхарме ракшасов, робкая
सर्वथा एष न संशयःsarvathā eṣa na saṃśayaḥво всяком случае это, нет сомнения
गमनम् वा परस्त्रीणाम्gamanam vā parastrīṇāmприближение к чужим жёнам
हरणम् संप्रमथ्य वाharaṇam saṃpramathya vāили похищение, силой подавив
एवम् च एतत् अकामाम् चevam ca etat akāmām caи хотя так, не желающую
न त्वाम् स्प्रक्ष्यामि मैथिलिna tvām sprakṣyāmi maithiliне коснусь тебя, Майтхили
कामम् कामः शरीरे मेkāmam kāmaḥ śarīre meпусть желание в теле моём
यथाकामम् प्रवर्तताम्yathākāmam pravartatāmкак хочет действует
देवि न इह भयम् कार्यम्devi na iha bhayam kāryamбогиня, здесь страх не нужен
मयि विश्वसिहि प्रियेmayi viśvasihi priyeмне доверься, дорогая
प्रणयस्व च तत्त्वेनpraṇayasva ca tattvenaи полюби истинно
मा एवम् भूः शोकलालसाmā evam bhūḥ śokalālasāне будь так скорбью влекомой
एकवेणी धराशय्याekaveṇī dharāśayyāодна коса, земляное ложе
ध्यानम् मलिनम् अम्बरम्dhyānam malinam ambaramраздумье, грязная одежда
अस्थाने अपि उपवासः चasthāne api upavāsaḥ caи пост неуместный
न एतानि औपयिकानि तेna etāni aupayikāni teэто не подходит тебе
विचित्राणि च माल्यानिvicitrāṇi ca mālyāniи пёстрые гирлянды
चन्दनानि अगरूणि चcandanāni agarūṇi caсандалы и алоэ
विविधानि च वासांसिvividhāni ca vāsāṃsiи разные одежды
दिव्यानि आभरणानि चdivyāni ābharaṇāni caи божественные украшения
महार्हाणि च पानानिmahārhāṇi ca pānāniи очень дорогие напитки
यानानि शयनानि चyānāni śayanāni caповозки и ложа
गीतम् नृत्तम् च वाद्यम् चgītam nṛttam ca vādyam caпение, танец и музыка
लभ माम् प्राप्य मैथिलिlabha mām prāpya maithiliполучи, меня обретя, Майтхили
अनुवाद

Равана стал уговаривать эту окружённую стражей, жалкую, безрадостную страдалицу выразительными сладкими словами: «Увидев меня, ты носом, руками и бёдрами скрываешь груди и живот и от страха хочешь сделать себя словно невидимой. Я желаю тебя, широкоокая. Почти меня, дорогая, наделённая всеми достоинствами тела, чарующая все миры. Здесь нет ни людей, ни ракшасов, меняющих облик; пусть уйдёт страх передо мной, возникший у тебя, Сита. Приближаться к чужим жёнам или похищать их, силой подавив, — это, робкая, во всяком случае собственная дхарма ракшасов, в этом нет сомнения. И всё же, хотя желание в моём теле пусть действует как хочет, я не коснусь тебя, Майтхили, пока ты не желаешь. Богиня, здесь не нужно бояться. Доверься мне, дорогая, и полюби меня по-настоящему; не будь так влечена скорбью. Одна коса, ложе на земле, мрачное размышление, грязная одежда и неуместный пост — всё это тебе не подходит. Обретя меня, Майтхили, получи пёстрые гирлянды, сандал, алоэ, разные одежды, божественные украшения, дорогие напитки, повозки, ложа, пение, танец и музыку».

संस्करण

fcafe50b1be6 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से