रामायण
Хануман убивает пятерых военачальников5.44.25-30
1516 / 2464
रामायण · 5.44.25-30
देवनागरी

स दूरं सहसोत्पत्य दुर्धरस्य रथे हरिः । निपपात महावेगो विद्युद्राशिर् गिराव् इव ॥
ततस् तं मथिताष्टाश्वं रथं भग्नाक्षकूवरम् । विहाय न्यपतद् भूमौ दुर्धरस् त्यक्तजीवितः ॥
तं विरूपाक्षयूपाक्षौ दृष्ट्वा निपतितं भुवि । संजातरोषौ दुर्धर्षाव् उत्पेततुर् अरिंदमौ ॥
स ताभ्यां सहसोत्पत्य विष्ठितो विमले ऽम्बरे । मुद्गराभ्यां महाबाहुर् वक्षस्य् अभिहतः कपिः ॥
तयोर् वेगवतोर् वेगं विनिहत्य महाबलः । निपपात पुनर् भूमौ सुपर्णसमविक्रमः ॥
स सालवृक्षम् आसाद्य समुत्पाट्य च वानरः । ताव् उभौ राक्षसौ वीरौ जघान पवनात्मजः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa dūraṃ sahasotpatya durdharasya rathe hariḥ | nipapāta mahāvego vidyudrāśir girāv iva ||
tatas taṃ mathitāṣṭāśvaṃ rathaṃ bhagnākṣakūvaram | vihāya nyapatad bhūmau durdharas tyaktajīvitaḥ ||
taṃ virūpākṣayūpākṣau dṛṣṭvā nipatitaṃ bhuvi | saṃjātaroṣau durdharṣāv utpetatur ariṃdamau ||
sa tābhyāṃ sahasotpatya viṣṭhito vimale 'mbare | mudgarābhyāṃ mahābāhur vakṣasy abhihataḥ kapiḥ ||
tayor vegavator vegaṃ vinihatya mahābalaḥ | nipapāta punar bhūmau suparṇasamavikramaḥ ||
sa sālavṛkṣam āsādya samutpāṭya ca vānaraḥ | tāv ubhau rākṣasau vīrau jaghāna pavanātmajaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स दूरम् सहसा उत्पत्यsa dūram sahasā utpatyaон далеко внезапно взлетев
दुर्धरस्य रथे हरिःdurdharasya rathe hariḥна колесницу Дурдхары хари
निपपात महावेगःnipapāta mahāvegaḥупал великостремительный
विद्युद्राशिः गिरौ इवvidyudrāśiḥ girau ivaскопление молний на гору как
ततः तम् मथिताष्टाश्वम्tataḥ tam mathitāṣṭāśvamзатем ту с восемью конями разбитую
रथम् भग्नाक्षकूवरम्ratham bhagnākṣakūvaramколесницу со сломанными осями и дышлом
विहाय न्यपतत् भूमौvihāya nyapatat bhūmauоставив, упал на землю
दुर्धरः त्यक्तजीवितःdurdharaḥ tyaktajīvitaḥДурдхара жизнь оставивший
तम् विरूपाक्षयूपाक्षौtam virūpākṣayūpākṣauего Вирупакша и Юпакша
दृष्ट्वा निपतितम् भुविdṛṣṭvā nipatitam bhuviувидев упавшим на землю
संजातरोषौ दुर्धर्षौsaṃjātaroṣau durdharṣauгневом возникшим, неприступные
उत्पेततुः अरिंदमौutpetatuḥ ariṃdamauвзлетели два укротителя врагов
स ताभ्याम् सहसा उत्पत्यsa tābhyām sahasā utpatyaон с ними внезапно взлетев
विष्ठितः विमले अम्बरेviṣṭhitaḥ vimale ambareстоя в чистом небе
मुद्गराभ्याम् महाबाहुःmudgarābhyām mahābāhuḥдвумя палицами могучерукий
वक्षसि अभिहतः कपिःvakṣasi abhihataḥ kapiḥв грудь ударен капи
तयोः वेगवतोः वेगम्tayoḥ vegavatoḥ vegamих двух быстрых скорость
विनिहत्य महाबलःvinihatya mahābalaḥразрушив, великосильный
निपपात पुनः भूमौnipapāta punaḥ bhūmauупал снова на землю
सुपर्णसमविक्रमःsuparṇasamavikramaḥСупарне равнодоблестный
स सालवृक्षम् आसाद्यsa sālavṛkṣam āsādyaон дерево сала достигнув
समुत्पाट्य च वानरःsamutpāṭya ca vānaraḥвырвав и ванара
तौ उभौ राक्षसौ वीरौtau ubhau rākṣasau vīrauтех обоих ракшасов героев
जघान पवनात्मजःjaghāna pavanātmajaḥубил сын Ветра
अनुवाद

Тогда великостремительный хари внезапно взлетел высоко и упал на колесницу Дурдхары, как сгусток молний на гору. Дурдхара, оставив жизнь, упал на землю, покинув разбитую колесницу: её восемь коней были сокрушены, оси и дышло сломаны. Увидев, что он пал на землю, неприступные укротители врагов Вирупакша и Юпакша вспыхнули гневом и взлетели. Капи взлетел вместе с ними, стоял в чистом небе, и могучерукий был ударен двумя палицами в грудь. Разрушив натиск этих двух стремительных врагов, великосильный, доблестью равный Супарне, снова упал на землю. Достигнув дерева сала и вырвав его, сын Ветра убил обоих героев-ракшасов.

संस्करण

bf74f4923280 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से