सेनापतीन् पञ्च स तु प्रमापितान्; हनूमता सानुचरान् सवाहनान् । समीक्ष्य राजा समरोद्धतोन्मुखं; कुमारम् अक्षं प्रसमैक्षताक्षतम् ॥
स तस्य दृष्ट्यर्पणसंप्रचोदितः; प्रतापवान् काञ्चनचित्रकार्मुकः । समुत्पपाताथ सदस्य् उदीरितो; द्विजातिमुख्यैर् हविषेव पावकः ॥
ततो महद् बालदिवाकरप्रभं; प्रतप्तजाम्बूनदजालसंततम् । रथां समास्थाय ययौ स वीर्यवान्; महाहरिं तं प्रति नैरृतर्षभः ॥
ततस् तपःसंग्रहसंचयार्जितं; प्रतप्तजाम्बूनदजालशोभितम् । पताकिनं रत्नविभूषितध्वजं; मनोजवाष्टाश्ववरैः सुयोजितम् ॥
सुरासुराधृष्यम् असंगचारिणं; रविप्रभं व्योमचरं समाहितम् । सतूणम् अष्टासिनिबद्धबन्धुरं; यथाक्रमावेशितशक्तितोमरम् ॥
विराजमानं प्रतिपूर्णवस्तुना; सहेमदाम्ना शशिसूर्यवर्वसा । दिवाकराभं रथम् आस्थितस् ततः; स निर्जगामामरतुल्यविक्रमः ॥
स पूरयन् खं च महीं च साचलां; तुरंगमतङ्गमहारथस्वनैः । बलैः समेतैः स हि तोरणस्थितं; समर्थम् आसीनम् उपागमत् कपिम् ॥
स तं समासाद्य हरिं हरीक्षणो; युगान्तकालाग्निम् इव प्रजाक्षये । अवस्थितं विस्मितजातसंभ्रमः; समैक्षताक्षो बहुमानचक्षुषा ॥
स तस्य वेगं च कपेर् महात्मनः; पराक्रमं चारिषु पार्ह्तिवात्मजः । विचारयन् खं च बलं महाबलो; हिमक्षये सूर्य इवाभिवर्धते ॥
स जातमन्युः प्रसमीक्ष्य विक्रमं; स्थिरः स्थितः संयति दुर्निवारणम् । समाहितात्मा हनुमन्तम् आहवे; प्रचोदयाम् आस शरैस् त्रिभिः शितैः ॥
senāpatīn pañca sa tu pramāpitān; hanūmatā sānucarān savāhanān | samīkṣya rājā samaroddhatonmukhaṃ; kumāram akṣaṃ prasamaikṣatākṣatam ||
sa tasya dṛṣṭyarpaṇasaṃpracoditaḥ; pratāpavān kāñcanacitrakārmukaḥ | samutpapātātha sadasy udīrito; dvijātimukhyair haviṣeva pāvakaḥ ||
tato mahad bāladivākaraprabhaṃ; prataptajāmbūnadajālasaṃtatam | rathāṃ samāsthāya yayau sa vīryavān; mahāhariṃ taṃ prati nairṛtarṣabhaḥ ||
tatas tapaḥsaṃgrahasaṃcayārjitaṃ; prataptajāmbūnadajālaśobhitam | patākinaṃ ratnavibhūṣitadhvajaṃ; manojavāṣṭāśvavaraiḥ suyojitam ||
surāsurādhṛṣyam asaṃgacāriṇaṃ; raviprabhaṃ vyomacaraṃ samāhitam | satūṇam aṣṭāsinibaddhabandhuraṃ; yathākramāveśitaśaktitomaram ||
virājamānaṃ pratipūrṇavastunā; sahemadāmnā śaśisūryavarvasā | divākarābhaṃ ratham āsthitas tataḥ; sa nirjagāmāmaratulyavikramaḥ ||
sa pūrayan khaṃ ca mahīṃ ca sācalāṃ; turaṃgamataṅgamahārathasvanaiḥ | balaiḥ sametaiḥ sa hi toraṇasthitaṃ; samartham āsīnam upāgamat kapim ||
sa taṃ samāsādya hariṃ harīkṣaṇo; yugāntakālāgnim iva prajākṣaye | avasthitaṃ vismitajātasaṃbhramaḥ; samaikṣatākṣo bahumānacakṣuṣā ||
sa tasya vegaṃ ca kaper mahātmanaḥ; parākramaṃ cāriṣu pārhtivātmajaḥ | vicārayan khaṃ ca balaṃ mahābalo; himakṣaye sūrya ivābhivardhate ||
sa jātamanyuḥ prasamīkṣya vikramaṃ; sthiraḥ sthitaḥ saṃyati durnivāraṇam | samāhitātmā hanumantam āhave; pracodayām āsa śarais tribhiḥ śitaiḥ ||
Увидев, что Хануман убил пятерых военачальников вместе со спутниками и повозками, царь пристально посмотрел на невредимого царевича Акшу, уже поднявшего лицо к битве. Побуждённый этим взглядом, могучесияющий Акша с пёстрым золотым луком поднялся в собрании, словно огонь, разожжённый жертвенным маслом лучших дваждырождённых. Затем этот доблестный бык среди найрритов взошёл на великую колесницу, сияющую как молодое солнце и покрытую сеткой раскалённого золота, и поехал к великому хари. Эта колесница была обретена накопленной силой аскезы, украшена золотой сеткой, флагом и знаменем с драгоценностями, хорошо запряжена восемью лучшими конями, быстрыми как мысль. Она была неприступна для богов и асуров, двигалась без препятствий, сияла как солнце, ходила по небу, была устойчива, снабжена колчаном, красиво укреплена восемью мечами и по порядку оснащена дротиками и томарами. С полным снаряжением, золотой гирляндой и блеском луны и солнца эта солнцеподобная колесница вынесла героя, равного бессмертным доблестью. Наполняя небо и землю с горами звуками коней, слонов и великих колесниц, Акша с собранными войсками приблизился к могучему капи, сидевшему у ворот. Достигнув хари, стоявшего как огонь конца юги при гибели существ, Акша посмотрел на него с почтением, хотя и был охвачен удивлением и смятением. Обдумывая скорость великодушного капи, его доблесть против врагов, небо и силу, великосильный сын царя возрастал, как солнце при конце зимы. Когда в нём возник гнев, он, твёрдо стоя и собрав душу, оценил в бою трудноудержимую доблесть Ханумана и пустил в него три острые стрелы.
f8e90265dc6a · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Акша выходит не как безумец, а как достойный юный воин: он видит силу Ханумана и относится к ней серьёзно. Поэтому эта победа Ханумана будет не над слабостью, а над настоящей царской доблестью Ланки.