एते तिष्ठन्तु गच्छामो भर्ता नो यत्र वानरः । सुग्रीवो विपुलग्रीवः सह रामेण तिष्ठति ॥
सर्वं चैवाङ्गदे दोषं श्रावयिष्यामि पार्थिव । अमर्षी वचनं श्रुत्वा घातयिष्यति वानरान् ॥
इष्टं मधुवनं ह्य् एतत् सुग्रीवस्य महात्मनः । पितृपैतामहं दिव्यं देवैर् अपि दुरासदम् ॥
स वानरान् इमान् सर्वान् मधुलुब्धान् गतायुषः । घातयिष्यति दण्डेन सुग्रीवः ससुहृज्जनान् ॥
वध्या ह्य् एते दुरात्मानो नृपाज्ञा परिभाविनः । अमर्षप्रभवो रोषः सफलो नो भविष्यति ॥
एवम् उक्त्वा दधिमुखो वनपालान् महाबलः । जगाम सहसोत्पत्य वनपालैः समन्वितः ॥
निमेषान्तरमात्रेण स हि प्राप्तो वनालयः । सहस्रांशुसुतो धीमान् सुग्रीवो यत्र वानरः ॥
रामं च लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा सुग्रीवम् एव च । समप्रतिष्ठां जगतीम् आकाशान् निपपात ह ॥
स निपत्य महावीर्यः सर्वैस् तैः परिवारितः । हरिर् दधिमुखः पालैः पालानां परमेश्वरः ॥
स दीनवदनो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम् । सुग्रीवस्य शुभौ मूर्ध्ना चरणौ प्रत्यपीडयत् ॥
ete tiṣṭhantu gacchāmo bhartā no yatra vānaraḥ | sugrīvo vipulagrīvaḥ saha rāmeṇa tiṣṭhati ||
sarvaṃ caivāṅgade doṣaṃ śrāvayiṣyāmi pārthiva | amarṣī vacanaṃ śrutvā ghātayiṣyati vānarān ||
iṣṭaṃ madhuvanaṃ hy etat sugrīvasya mahātmanaḥ | pitṛpaitāmahaṃ divyaṃ devair api durāsadam ||
sa vānarān imān sarvān madhulubdhān gatāyuṣaḥ | ghātayiṣyati daṇḍena sugrīvaḥ sasuhṛjjanān ||
vadhyā hy ete durātmāno nṛpājñā paribhāvinaḥ | amarṣaprabhavo roṣaḥ saphalo no bhaviṣyati ||
evam uktvā dadhimukho vanapālān mahābalaḥ | jagāma sahasotpatya vanapālaiḥ samanvitaḥ ||
nimeṣāntaramātreṇa sa hi prāpto vanālayaḥ | sahasrāṃśusuto dhīmān sugrīvo yatra vānaraḥ ||
rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā sugrīvam eva ca | samapratiṣṭhāṃ jagatīm ākāśān nipapāta ha ||
sa nipatya mahāvīryaḥ sarvais taiḥ parivāritaḥ | harir dadhimukhaḥ pālaiḥ pālānāṃ parameśvaraḥ ||
sa dīnavadano bhūtvā kṛtvā śirasi cāñjalim | sugrīvasya śubhau mūrdhnā caraṇau pratyapīḍayat ||
«Пусть эти остаются. Пойдём туда, где находится наш господин ванара Сугрива, широкошеий, вместе с Рамой. Я дам царю услышать всю вину Ангады; нетерпящий оскорбления, он, услышав мои слова, велит убить ванаров. Ведь эта Мадхувана — любимое, отцовское и дедовское, божественное владение великодушного Сугривы, труднодоступное даже для богов. Сугрива накажет смертью всех этих ванаров, жадных до мёда, чья жизнь уже истекла, вместе с их друзьями. Эти злонравные, презирающие царский приказ, подлежат смерти; наш гнев, рождённый негодованием, станет плодотворным». Сказав так, великосильный Дадхимукха внезапно взлетел и отправился вместе со стражами леса. За время одного моргания этот лесной житель прибыл туда, где находился мудрый ванара Сугрива, сын Тысячелучистого. Увидев Раму, Лакшману и самого Сугриву, он упал с неба на ровную поверхность земли. Упав, великодоблестный хари Дадхимукха, высший владыка стражей, окружённый всеми стражами, стал с жалким лицом, сложил ладони на голове и головой прижал прекрасные стопы Сугривы.
45791c7428aa · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дадхимукха идёт к Сугриве как хранитель царского порядка и наследственного священного сада. Но само его негодование вскоре станет знаком для Сугривы: так осмеливаются только те, кто вернулся с исполненным делом.