एष गन्धर्वकन्यायाम् उत्पन्नः कृष्णवर्त्मना । पुरा देवासुरे युद्धे साह्यार्थं त्रिदिवौकसाम् ॥
यस्य वैश्रवणो राजा जम्बूम् उपनिषेवते । यो राजा पर्वतेन्द्राणां बहुकिंनरसेविनाम् ॥
विहारसुखदो नित्यं भ्रातुस् ते राक्षसाधिप । तत्रैष वसति श्रीमान् बलवान् वानरर्षभः । युद्धेष्व् अकत्थनो नित्यं क्रथनो नाम यूथपः ॥
वृतः कोटिसहस्रेण हरीणां समुपस्थितः । एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥
यो गङ्गाम् अनु पर्येति त्रासयन् हस्तियूथपान् । हस्तिनां वानराणां च पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥
एष यूथपतिर् नेता गच्छन् गिरिगुहाशयः । हरीणां वाहिनी मुख्यो नदीं हैमवतीम् अनु ॥
उशीर बीजम् आश्रित्य पर्वतं मन्दरोपमम् । रमते वानरश्रेष्ठो दिवि शक्र इव स्वयम् ॥
एनं शतसहस्राणां सहस्रम् अभिवर्तते । एष दुर्मर्षणो राजन् प्रमाथी नाम यूथपः ॥
वातेनेवोद्धतं मेघं यम् एनम् अनुपश्यसि । विवर्तमानं बहुशो यत्रैतद् बहुलं रजः ॥
एते ऽसितमुखा घोरा गोलाङ्गूला महाबलाः । शतं शतसहस्राणि दृष्ट्वा वै सेतुबन्धनम् ॥
गोलाङ्गूलं महावेगं गवाक्षं नाम यूथपम् । परिवार्याभिवर्तन्ते लङ्कां मर्दितुम् ओजसा ॥
eṣa gandharvakanyāyām utpannaḥ kṛṣṇavartmanā | purā devāsure yuddhe sāhyārthaṃ tridivaukasām ||
yasya vaiśravaṇo rājā jambūm upaniṣevate | yo rājā parvatendrāṇāṃ bahukiṃnarasevinām ||
vihārasukhado nityaṃ bhrātus te rākṣasādhipa | tatraiṣa vasati śrīmān balavān vānararṣabhaḥ | yuddheṣv akatthano nityaṃ krathano nāma yūthapaḥ ||
vṛtaḥ koṭisahasreṇa harīṇāṃ samupasthitaḥ | eṣaivāśaṃsate laṅkāṃ svenānīkena marditum ||
yo gaṅgām anu paryeti trāsayan hastiyūthapān | hastināṃ vānarāṇāṃ ca pūrvavairam anusmaran ||
eṣa yūthapatir netā gacchan giriguhāśayaḥ | harīṇāṃ vāhinī mukhyo nadīṃ haimavatīm anu ||
uśīra bījam āśritya parvataṃ mandaropamam | ramate vānaraśreṣṭho divi śakra iva svayam ||
enaṃ śatasahasrāṇāṃ sahasram abhivartate | eṣa durmarṣaṇo rājan pramāthī nāma yūthapaḥ ||
vātenevoddhataṃ meghaṃ yam enam anupaśyasi | vivartamānaṃ bahuśo yatraitad bahulaṃ rajaḥ ||
ete 'sitamukhā ghorā golāṅgūlā mahābalāḥ | śataṃ śatasahasrāṇi dṛṣṭvā vai setubandhanam ||
golāṅgūlaṃ mahāvegaṃ gavākṣaṃ nāma yūthapam | parivāryābhivartante laṅkāṃ marditum ojasā ||
«Этот Кратхана, сильный бык среди ванар, рождён Кришнавартманом от гандхарвской девушки ради помощи обитателям неба в древней битве богов и асуров. Он живёт там, где царь Вайшравана посещает Джамбу, царя лучших гор, служимого многими киннарами и всегда дающего твоему брату радость прогулок, о владыка ракшасов. В битвах он не хвастлив; окружённый тысячей коти ванар, он тоже стремится сокрушить Ланку своим войском. А тот, кто ходит вдоль Ганги, пугая вожаков слоновьих стад и вспоминая древнюю вражду слонов и ванар, — это Праматхи, неукротимый предводитель отряда, владыка и главный вождь армии ванар, живущий в горных пещерах у гималайской реки. Лучший из ванар обитает у горы Ушира-биджа, подобной Мандаре, и радуется там, как сам Шакра на небе. За ним движется тысяча сотен тысяч. А то густое облако пыли, которое ты видишь, многократно клубящееся, словно взметённое ветром облако, — это сто сотен тысяч страшных, великосильных лангуров с чёрными лицами. Увидев строительство моста, они окружают быстрого лангура, предводителя по имени Гавакша, и мощью наступают, чтобы сокрушить Ланку».
1c32b40aa329 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
В рассказе Сараны каждая гора, река и небесная связь становятся свидетельством: на стороне Рамы собрались силы разных миров и мест, и каждая из них направлена к одной цели.