अथैवम् उक्तः शार्दूलो रावणेनोत्तमश् चरः । इदं वचनम् आरेभे वक्तुं रावणसंनिधौ ॥
अथर्क्षरजसः पुत्रो युधि राजन् सुदुर्जयः । गद्गदस्याथ पुत्रो ऽत्र जाम्बवान् इति विश्रुतः ॥
गद्गदस्यैव पुत्रो ऽन्यो गुरुपुत्रः शतक्रतोः । कदनं यस्य पुत्रेण कृतम् एकेन रक्षसाम् ॥
सुषेणश् चापि धर्मात्मा पुत्रो धर्मस्य वीर्यवान् । सौम्यः सोमात्मजश् चात्र राजन् दधिमुखः कपिः ॥
सुमुखो दुर्मुखश् चात्र वेगदर्शी च वानरः । मृत्युर् वानररूपेण नूनं सृष्टः स्वयम्भुवा ॥
पुत्रो हुतवहस्याथ नीलः सेनापतिः स्वयम् । अनिलस्य च पुत्रो ऽत्र हनूमान् इति विश्रुतः ॥
नप्ता शक्रस्य दुर्धर्षो बलवान् अङ्गदो युवा । मैन्दश् च द्विविदश् चोभौ बलिनाव् अश्विसंभवौ ॥
पुत्रा वैवस्वतस्यात्र पञ्चकालान्तकोपमाः । गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥
श्वेतो ज्योतिर्मुखश् चात्र भास्करस्यात्मसंभवौ । वरुणस्य च पुत्रो ऽथ हेमकूटः प्लवंगमः ॥
विश्वकर्मसुतो वीरो नलः प्लवगसत्तमः । विक्रान्तो वेगवान् अत्र वसुपुत्रः सुदुर्धरः ॥
दशवानरकोट्यश् च शूराणां युद्धकाङ्क्षिणाम् । श्रीमतां देवपुत्राणां शेषान् नाख्यातुम् उत्सहे ॥
athaivam uktaḥ śārdūlo rāvaṇenottamaś caraḥ | idaṃ vacanam ārebhe vaktuṃ rāvaṇasaṃnidhau ||
atharkṣarajasaḥ putro yudhi rājan sudurjayaḥ | gadgadasyātha putro 'tra jāmbavān iti viśrutaḥ ||
gadgadasyaiva putro 'nyo guruputraḥ śatakratoḥ | kadanaṃ yasya putreṇa kṛtam ekena rakṣasām ||
suṣeṇaś cāpi dharmātmā putro dharmasya vīryavān | saumyaḥ somātmajaś cātra rājan dadhimukhaḥ kapiḥ ||
sumukho durmukhaś cātra vegadarśī ca vānaraḥ | mṛtyur vānararūpeṇa nūnaṃ sṛṣṭaḥ svayambhuvā ||
putro hutavahasyātha nīlaḥ senāpatiḥ svayam | anilasya ca putro 'tra hanūmān iti viśrutaḥ ||
naptā śakrasya durdharṣo balavān aṅgado yuvā | maindaś ca dvividaś cobhau balināv aśvisaṃbhavau ||
putrā vaivasvatasyātra pañcakālāntakopamāḥ | gajo gavākṣo gavayaḥ śarabho gandhamādanaḥ ||
śveto jyotirmukhaś cātra bhāskarasyātmasaṃbhavau | varuṇasya ca putro 'tha hemakūṭaḥ plavaṃgamaḥ ||
viśvakarmasuto vīro nalaḥ plavagasattamaḥ | vikrānto vegavān atra vasuputraḥ sudurdharaḥ ||
daśavānarakoṭyaś ca śūrāṇāṃ yuddhakāṅkṣiṇām | śrīmatāṃ devaputrāṇāṃ śeṣān nākhyātum utsahe ||
Тогда лучший разведчик Шардула, услышав такие слова Раваны, начал говорить в присутствии Раваны: «О царь, здесь есть очень труднопобедимый в битве сын Рикшараджаса; здесь также известен как Джамбаван сын Гадгады. Есть и другой сын того же Гадгады, сын наставника Шатакрату; одним его сыном было совершено истребление ракшасов. Здесь также доблестный Сушена, праведный душой сын Дхармы; и здесь, о царь, благородный ванара Дадхимукха, сын Сомы. Здесь Сумукха, Дурмукха и ванара Вегадарши: несомненно, сама Смерть в облике ванары создана Самосущим. Далее — Нила, сам военачальник, сын Агни; и здесь сын Ветра, известный как Хануман. Юный Ангада — сильный и трудноодолимый внук Шакры. Маинда и Двивида, оба сильные, рождены от Ашвинов. Здесь пятеро сыновей Вайвасваты, подобные концу времени: Гаджа, Гавакша, Гавая, Шарабха и Гандхамадана. Здесь Швета и Джйотирмукха, рождённые от Солнца; далее ванара Хемакута, сын Варуны. Герой Нала, лучший из ванар, — сын Вишвакармана. Здесь также доблестный, быстрый и очень трудноодолимый сын Васу. Есть десять коти славных героев-ванар, сыновей богов, желающих битвы; остальных я не в силах назвать».
f9e0976c7867 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Шардула показывает, что стан Рамы собран не случайно: за вождями стоят боги, стихии и древние силы. Равана спрашивает о слабостях, но получает список могущества.