रामायण
Мальяван советует заключить мир с Рамой6.26.11-20
1698 / 2464
रामायण · 6.26.11-20
देवनागरी

असृजद् भगवान् पक्षौ द्वाव् एव हि पितामहः । सुराणाम् असुराणां च धर्माधर्मौ तदाश्रयौ ॥
धर्मो हि श्रूयते पक्षः सुराणां च महात्मनाम् । अधर्मो रक्षसं पक्षो ह्य् असुराणां च रावण ॥
धर्मो वै ग्रसते ऽधर्मं ततः कृतम् अभूद् युगम् । अधर्मो ग्रसते धर्मं ततस् तिष्यः प्रवर्तते ॥
तत् त्वया चरता लोकान् धर्मो विनिहतो महान् । अधर्मः प्रगृहीतश् च तेनास्मद्बलिनः परे ॥
स प्रमादाद् विवृद्धस् ते ऽधर्मो ऽहिर् ग्रसते हि नः । विवर्धयति पक्षं च सुराणां सुरभावनः ॥
विषयेषु प्रसक्तेन यत्किंचित्कारिणा त्वया । ऋषीणाम् अग्निकल्पानाम् उद्वेगो जनितो महान् । तेषां प्रभावो दुर्धर्षः प्रदीप्त इव पावकः ॥
तपसा भावितात्मानो धर्मस्यानुग्रहे रताः । मुख्यैर् यज्ञैर् यजन्त्य् एते नित्यं तैस् तैर् द्विजातयः ॥
जुह्वत्य् अग्नींश् च विधिवद् वेदांश् चोच्चैर् अधीयते । अभिभूय च रक्षांसि ब्रह्मघोषान् उदैरयन् । दिशो विप्रद्रुताः सर्वे स्तनयित्नुर् इवोष्णगे ॥
ऋषीणाम् अग्निकल्पानाम् अग्निहोत्रसमुत्थितः । आदत्ते रक्षसां तेजो धूमो व्याप्य दिशो दश ॥
तेषु तेषु च देशेषु पुण्येषु च दृढव्रतैः । चर्यमाणं तपस् तीव्रं संतापयति राक्षसान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

asṛjad bhagavān pakṣau dvāv eva hi pitāmahaḥ | surāṇām asurāṇāṃ ca dharmādharmau tadāśrayau ||
dharmo hi śrūyate pakṣaḥ surāṇāṃ ca mahātmanām | adharmo rakṣasaṃ pakṣo hy asurāṇāṃ ca rāvaṇa ||
dharmo vai grasate 'dharmaṃ tataḥ kṛtam abhūd yugam | adharmo grasate dharmaṃ tatas tiṣyaḥ pravartate ||
tat tvayā caratā lokān dharmo vinihato mahān | adharmaḥ pragṛhītaś ca tenāsmadbalinaḥ pare ||
sa pramādād vivṛddhas te 'dharmo 'hir grasate hi naḥ | vivardhayati pakṣaṃ ca surāṇāṃ surabhāvanaḥ ||
viṣayeṣu prasaktena yatkiṃcitkāriṇā tvayā | ṛṣīṇām agnikalpānām udvego janito mahān | teṣāṃ prabhāvo durdharṣaḥ pradīpta iva pāvakaḥ ||
tapasā bhāvitātmāno dharmasyānugrahe ratāḥ | mukhyair yajñair yajanty ete nityaṃ tais tair dvijātayaḥ ||
juhvaty agnīṃś ca vidhivad vedāṃś coccair adhīyate | abhibhūya ca rakṣāṃsi brahmaghoṣān udairayan | diśo vipradrutāḥ sarve stanayitnur ivoṣṇage ||
ṛṣīṇām agnikalpānām agnihotrasamutthitaḥ | ādatte rakṣasāṃ tejo dhūmo vyāpya diśo daśa ||
teṣu teṣu ca deśeṣu puṇyeṣu ca dṛḍhavrataiḥ | caryamāṇaṃ tapas tīvraṃ saṃtāpayati rākṣasān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
असृजत्asṛjatсоздал
भगवान्bhagavānблаженный; Господь
पक्षौpakṣauдве стороны
द्वौ एव हिdvau eva hiименно две
पितामहःpitāmahaḥПрародитель; Брахма
सुराणाम्surāṇāmбогов
असुराणाम् चasurāṇām caи асуров
धर्म-अधर्मौdharma-adharmauдхарму и адхарму
तदाश्रयौtadāśrayauимеющие их опорой
धर्मः हिdharmaḥ hiведь дхарма
श्रूयतेśrūyateслышится; считается
पक्षःpakṣaḥстороной
सुराणाम् चsurāṇām caи богов
महात्मनाम्mahātmanāmвеликодушных
अधर्मःadharmaḥадхарма
रक्षसम्rakṣasamракшасов
पक्षःpakṣaḥсторона
हिhiведь
असुराणाम् चasurāṇām caи асуров
रावणrāvaṇaо Равана
धर्मः वैdharmaḥ vaiдхарма же
ग्रसतेgrasateпоглощает
अधर्मम्adharmamадхарму
ततःtataḥтогда
कृतम्kṛtamКрита
अभूत्abhūtстановится
युगम्yugamюга
अधर्मःadharmaḥадхарма
ग्रसतेgrasateпоглощает
धर्मम्dharmamдхарму
ततःtataḥтогда
तिष्यःtiṣyaḥТишья; Кали
प्रवर्ततेpravartateнаступает
तत्tatтак
त्वयाtvayāтобой
चरताcaratāходящим; странствующим
लोकान्lokānпо мирам
धर्मःdharmaḥдхарма
विनिहतःvinihataḥпогублена
महान्mahānвеликая
अधर्मःadharmaḥадхарма
प्रगृहीतः चpragṛhītaḥ caи взята; принята
तेनtenaпоэтому
अस्मद्बलिनःasmadbalinaḥсильнее нас
परेpareвраги
सःsaḥта
प्रमादात्pramādātиз-за небрежности
विवृद्धःvivṛddhaḥвозросшая
तेteтвоя
अधर्मःadharmaḥадхарма
अहिःahiḥзмея
ग्रसते हिgrasate hiведь пожирает
नःnaḥнас
विवर्धयतिvivardhayatiувеличивает
पक्षम् चpakṣam caи сторону
सुराणाम्surāṇāmбогов
सुरभावनःsurabhāvanaḥпитающий богов
विषयेषुviṣayeṣuк наслаждениям; к объектам чувств
प्रसक्तेनprasaktenaпривязанным
यत्किंचित्कारिणाyatkiṃcitkāriṇāделающим что попало
त्वयाtvayāтобой
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши
अग्निकल्पानाम्agnikalpānāmподобных огню
उद्वेगःudvegaḥтревога; волнение
जनितःjanitaḥпорождена
महान्mahānвеликая
तेषाम्teṣāmих
प्रभावःprabhāvaḥмощь
दुर्धर्षःdurdharṣaḥтрудноодолима
प्रदीप्तः इवpradīptaḥ ivaкак разгоревшийся
पावकःpāvakaḥогонь
तपसाtapasāаскезой
भावितात्मानःbhāvitātmānaḥочистившие себя
धर्मस्यdharmasyaдхармы
अनुग्रहेanugraheв поддержке
रताःratāḥпреданные
मुख्यैःmukhyaiḥглавными
यज्ञैःyajñaiḥжертвоприношениями
यजन्तिyajantiсовершают жертвы
एतेeteэти
नित्यम्nityamпостоянно
तैः तैःtaiḥ taiḥразными
द्विजातयःdvijātayaḥдваждырождённые
जुह्वतिjuhvatiвозливают
अग्नीन् चagnīn caи огни
विधिवत्vidhivatпо правилу
वेदान् चvedān caи Веды
उच्चैःuccaiḥгромко
अधीयतेadhīyateизучают; читают
अभिभूय चabhibhūya caи одолев
रक्षांसिrakṣāṃsiракшасов
ब्रह्मघोषान्brahmaghoṣānзвуки Брахмана; ведические возгласы
उदैरयन्udairayanвознесли
दिशःdiśaḥстороны света
विप्रद्रुताःvipradrutāḥобращены в бегство; разбежались
सर्वेsarveвсе
स्तनयित्नुः इवstanayitnuḥ ivaкак гром
उष्णगेuṣṇageв жаркое время
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши
अग्निकल्पानाम्agnikalpānāmподобных огню
अग्निहोत्रसमुत्थितःagnihotrasamutthitaḥподнявшийся от агнихотры
आदत्तेādatteзабирает; отнимает
रक्षसाम्rakṣasāmракшасов
तेजःtejaḥсилу; сияние
धूमःdhūmaḥдым
व्याप्यvyāpyaзаполнив
दिशःdiśaḥстороны света
दशdaśaдесять
तेषु तेषु चteṣu teṣu caи в тех разных
देशेषुdeśeṣuместах
पुण्येषु चpuṇyeṣu caи святых
दृढव्रतैःdṛḍhavrataiḥтвёрдыми в обетах
चर्यमाणम्caryamāṇamсовершаемая
तपस्tapasаскеза
तीव्रम्tīvramсуровая
संतापयतिsaṃtāpayatiобжигает; мучит
राक्षसान्rākṣasānракшасов
अनुवाद

«Блаженный Прародитель создал именно две стороны: богов и асуров, дхарму и адхарму как их опору. О Равана, дхарма считается стороной богов и великодушных, а адхарма — стороной ракшасов и асуров. Когда дхарма поглощает адхарму, наступает Крита-юга; когда адхарма поглощает дхарму, наступает Тишья, Кали. Так и тобой, странствовавшим по мирам, великая дхарма была погублена, а адхарма принята; поэтому враги сильнее нас. Эта твоя адхарма, возросшая из-за небрежности, как змея, пожирает нас и усиливает сторону богов, питающих богов. Привязанный к наслаждениям и действующий как попало, ты породил великую тревогу у риши, подобных огню. Их мощь трудноодолима, как разгоревшийся огонь. Очистившие себя аскезой и преданные поддержке дхармы, эти дваждырождённые постоянно совершают разные главные жертвоприношения. Они по правилу возливают в огни и громко читают Веды; одолев ракшасов, они вознесли ведические возгласы, и все стороны света содрогнулись, как от грома в жаркое время. Дым, поднявшийся от агнихотры риши, подобных огню, заполнив десять сторон света, отнимает силу ракшасов. Суровая аскеза, совершаемая твёрдыми в обетах в разных святых местах, обжигает ракшасов».

संस्करण

73088389b861 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से