रामायण
Ванары видят леса и город Ланку6.30.1-12
1708 / 2464
रामायण · 6.30.1-12
देवनागरी

तां रात्रिम् उषितास् तत्र सुवेले हरिपुंगवाः । लङ्कायां ददृशुर् वीरा वनान्य् उपवनानि च ॥
समसौम्यानि रम्याणि विशालान्य् आयतानि च । दृष्टिरम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर् जातविस्मयाः ॥
चम्पकाशोकपुंनागसालतालसमाकुला । तमालवनसंछन्ना नागमालासमावृता ॥
हिन्तालैर् अर्जुनैर् नीपैः सप्तपर्णैश् च पुष्पितैः । तिलकैः कर्णिकारैश् च पटालैश् च समन्ततः ॥
शुशुभे पुष्पिताग्रैश् च लतापरिगतैर् द्रुमैः । लङ्का बहुविधैर् दिव्यैर् यथेन्द्रस्यामरावती ॥
विचित्रकुसुमोपेतै रक्तकोमलपल्लवैः । शाद्वलैश् च तथा नीलैश् चित्राभिर् वनराजिभिः ॥
गन्धाढ्यान्य् अभिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च । धारयन्त्य् अगमास् तत्र भूषणानीव मानवाः ॥
तच् चैत्ररथसंकाशं मनोज्ञं नन्दनोपमम् । वनं सर्वर्तुकं रम्यं शुशुभे षट्पदायुतम् ॥
नत्यूहकोयष्टिभकैर् नृत्यमानैश् च बर्हिभिः । रुतं परभृतानां च शुश्रुवे वननिर्झरे ॥
नित्यमत्तविहंगानि भ्रमराचरितानि च । कोकिलाकुलषण्डानि विहगाभिरुतानि च ॥
भृङ्गराजाभिगीतानि भ्रमरैः सेवितानि च । कोणालकविघुष्टानि सारसाभिरुतानि च ॥
विविशुस् ते ततस् तानि वनान्य् उपवनानि च । हृष्टाः प्रमुदिता वीरा हरयः कामरूपिणः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tāṃ rātrim uṣitās tatra suvele haripuṃgavāḥ | laṅkāyāṃ dadṛśur vīrā vanāny upavanāni ca ||
samasaumyāni ramyāṇi viśālāny āyatāni ca | dṛṣṭiramyāṇi te dṛṣṭvā babhūvur jātavismayāḥ ||
campakāśokapuṃnāgasālatālasamākulā | tamālavanasaṃchannā nāgamālāsamāvṛtā ||
hintālair arjunair nīpaiḥ saptaparṇaiś ca puṣpitaiḥ | tilakaiḥ karṇikāraiś ca paṭālaiś ca samantataḥ ||
śuśubhe puṣpitāgraiś ca latāparigatair drumaiḥ | laṅkā bahuvidhair divyair yathendrasyāmarāvatī ||
vicitrakusumopetai raktakomalapallavaiḥ | śādvalaiś ca tathā nīlaiś citrābhir vanarājibhiḥ ||
gandhāḍhyāny abhiramyāṇi puṣpāṇi ca phalāni ca | dhārayanty agamās tatra bhūṣaṇānīva mānavāḥ ||
tac caitrarathasaṃkāśaṃ manojñaṃ nandanopamam | vanaṃ sarvartukaṃ ramyaṃ śuśubhe ṣaṭpadāyutam ||
natyūhakoyaṣṭibhakair nṛtyamānaiś ca barhibhiḥ | rutaṃ parabhṛtānāṃ ca śuśruve vananirjhare ||
nityamattavihaṃgāni bhramarācaritāni ca | kokilākulaṣaṇḍāni vihagābhirutāni ca ||
bhṛṅgarājābhigītāni bhramaraiḥ sevitāni ca | koṇālakavighuṣṭāni sārasābhirutāni ca ||
viviśus te tatas tāni vanāny upavanāni ca | hṛṣṭāḥ pramuditā vīrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ताम्tāmту
रात्रिम्rātrimночь
उषिताःuṣitāḥпроведя
तत्रtatraтам
सुवेलेsuveleна Сувеле
हरिपुंगवाःharipuṃgavāḥлучшие из ванар
लङ्कायाम्laṅkāyāmв Ланке
ददृशुःdadṛśuḥувидели
वीराःvīrāḥгерои
वनानिvanāniлеса
उपवनानि चupavanāni caи рощи
समसौम्यानिsamasaumyāniровные и приятные
रम्याणिramyāṇiпрекрасные
विशालानिviśālāniширокие
आयतानि चāyatāni caи протяжённые
दृष्टिरम्याणिdṛṣṭiramyāṇiрадующие глаз
तेteони
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
बभूवुःbabhūvuḥстали
जातविस्मयाःjātavismayāḥохваченные изумлением
चम्पकाशोकपुंनागसालतालसमाकुलाcampakāśokapuṃnāgasālatālasamākulāполная чампак, ашок, пуннаг, сал и пальм
तमालवनसंछन्नाtamālavanasaṃchannāпокрытая лесами тамалы
नागमालासमावृताnāgamālāsamāvṛtāокружённая нагамалами
हिन्तालैःhintālaiḥхинталами
अर्जुनैःarjunaiḥарджунами
नीपैःnīpaiḥнипами
सप्तपर्णैः चsaptaparṇaiḥ caи саптапарнами
पुष्पितैःpuṣpitaiḥцветущими
तिलकैःtilakaiḥтилаками
कर्णिकारैः चkarṇikāraiḥ caи карникарами
पटालैः चpaṭālaiḥ caи паталами
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон
शुशुभेśuśubheсияла; красовалась
पुष्पिताग्रैः चpuṣpitāgraiḥ caи с цветущими верхушками
लतापरिगतैःlatāparigataiḥокружёнными лианами
द्रुमैःdrumaiḥдеревьями
लङ्काlaṅkāЛанка
बहुविधैःbahuvidhaiḥмногообразными
दिव्यैःdivyaiḥдивными
यथाyathāкак
इन्द्रस्यindrasyaИндры
अमरावतीamarāvatīАмаравати
विचित्रकुसुमोपेतैःvicitrakusumopetaiḥнаделёнными пёстрыми цветами
रक्तकोमलपल्लवैःraktakomalapallavaiḥс красными нежными побегами
शाद्वलैः चśādvalaiḥ caи травяными лужайками
तथाtathāтакже
नीलैःnīlaiḥтёмными; синими
चित्राभिःcitrābhiḥпёстрыми
वनराजिभिःvanarājibhiḥрядами лесов
गन्धाढ्यानिgandhāḍhyāniбогатые ароматом
अभिरम्याणिabhiramyāṇiвосхитительные
पुष्पाणि चpuṣpāṇi caи цветы
फलानि चphalāni caи плоды
धारयन्तिdhārayantiносили
अगमाःagamāḥдеревья
तत्रtatraтам
भूषणानि इवbhūṣaṇāni ivaсловно украшения
मानवाःmānavāḥлюди
तत्tatтот
चैत्ररथसंकाशम्caitrarathasaṃkāśamподобный Чайтраратхе
मनोज्ञम्manojñamочаровательный
नन्दनोपमम्nandanopamamподобный Нандане
वनम्vanamлес
सर्वर्तुकम्sarvartukamвсесезонный
रम्यम्ramyamпрекрасный
शुशुभेśuśubheсиял
षट्पदायुतम्ṣaṭpadāyutamполный пчёл
नत्यूहकोयष्टिभकैःnatyūhakoyaṣṭibhakaiḥводяными птицами и кояштибхаками
नृत्यमानैः चnṛtyamānaiḥ caи танцующими
बर्हिभिःbarhibhiḥпавлинами
रुतम्rutamкрик; пение
परभृतानाम् चparabhṛtānām caи кукушек
शुश्रुवेśuśruveслышался
वननिर्झरेvananirjhareу лесного водопада
नित्यमत्तविहंगानिnityamattavihaṃgāniс вечно опьянёнными птицами
भ्रमराचरितानि चbhramarācaritāni caи посещаемые пчёлами
कोकिलाकुलषण्डानिkokilākulaṣaṇḍāniс зарослями, полными кукушек
विहगाभिरुतानि चvihagābhirutāni caи оглашаемые птицами
भृङ्गराजाभिगीतानिbhṛṅgarājābhigītāniвоспетые бхрингараджами
भ्रमरैःbhramaraiḥпчёлами
सेवितानि चsevitāni caи посещаемые
कोणालकविघुष्टानिkoṇālakavighuṣṭāniоглашаемые коналаками
सारसाभिरुतानि चsārasābhirutāni caи звучащие криками журавлей
विविशुःviviśuḥвошли
तेteони
ततःtataḥзатем
तानिtāniв те
वनानिvanāniлеса
उपवनानि चupavanāni caи рощи
हृष्टाःhṛṣṭāḥрадостные
प्रमुदिताःpramuditāḥликующие
वीराःvīrāḥгерои
हरयःharayaḥванары
कामरूपिणःkāmarūpiṇaḥспособные менять облик по желанию
अनुवाद

Проведя ту ночь на Сувеле, герои, лучшие из ванар, увидели в Ланке леса и рощи: ровные, приятные, прекрасные, широкие, протяжённые и радующие глаз. Увидев их, они были охвачены изумлением. Ланка сияла, словно Амаравати Индры: она была полна чампак, ашок, пуннаг, сал и пальм, покрыта лесами тамалы, окружена нагамалами, а со всех сторон — хинталами, арджунами, нипами, цветущими саптапарнами, тилаками, карникарами и паталами. Она красовалась дивными многообразными деревьями с цветущими верхушками, окружёнными лианами, с пёстрыми цветами, красными нежными побегами, травяными лужайками и тёмными пёстрыми рядами лесов. Там деревья носили ароматные, восхитительные цветы и плоды, словно люди украшения. Этот прекрасный всесезонный лес, полный пчёл, очаровательный, подобный Чайтраратхе и Нандане, сиял. У лесного водопада слышались крики водяных птиц, танцующих павлинов и кукушек. Эти леса были с вечно опьянёнными птицами, посещаемые пчёлами, с зарослями, полными кукушек, оглашаемые птицами, воспетые бхрингараджами, посещаемые пчёлами, звучащие коналаками и журавлями. Тогда радостные, ликующие герои-ванары, способные менять облик по желанию, вошли в эти леса и рощи.

संस्करण

b5c2fe433796 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से