Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Рама и Равана наполняют небо стрелами6.95.21-26
1970 / 2464
रामायण · 6.95.21-26
॥
देवनागरी

व्यायच्छमानं तं दृष्ट्वा तत्परं रावणं रणे । प्रहसन्न् इव काकुत्स्थः संदधे सायकाञ् शितान् ॥
स मुमोच ततो बाणान् रणे शतसहस्रशः । तान् दृष्ट्वा रावणश् चक्रे स्वशरैः खं निरन्तरम् ॥
ततस् ताभ्यां प्रयुक्तेन शरवर्षेण भास्वता । शरबद्धम् इवाभाति द्वितीयं भास्वद् अम्बरम् ॥
नानिमित्तो ऽभवद् बाणो नातिभेत्ता न निष्फलः । तथा विसृजतोर् बाणान् रामरावणयोर् मृधे ॥
प्रायुध्येताम् अविच्छिन्नम् अस्यन्तौ सव्यदक्षिणम् । चक्रतुस् तौ शरौघैस् तु निरुच्छ्वासम् इवाम्बरम् ॥
रावणस्य हयान् रामो हयान् रामस्य रावणः । जघ्नतुस् तौ तदान्योन्यं कृतानुकृतकारिणौ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vyāyacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā tatparaṃ rāvaṇaṃ raṇe | prahasann iva kākutsthaḥ saṃdadhe sāyakāñ śitān ||
sa mumoca tato bāṇān raṇe śatasahasraśaḥ | tān dṛṣṭvā rāvaṇaś cakre svaśaraiḥ khaṃ nirantaram ||
tatas tābhyāṃ prayuktena śaravarṣeṇa bhāsvatā | śarabaddham ivābhāti dvitīyaṃ bhāsvad ambaram ||
nānimitto 'bhavad bāṇo nātibhettā na niṣphalaḥ | tathā visṛjator bāṇān rāmarāvaṇayor mṛdhe ||
prāyudhyetām avicchinnam asyantau savyadakṣiṇam | cakratus tau śaraughais tu nirucchvāsam ivāmbaram ||
rāvaṇasya hayān rāmo hayān rāmasya rāvaṇaḥ | jaghnatus tau tadānyonyaṃ kṛtānukṛtakāriṇau ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
व्यायच्छमानम् तम् दृष्ट्वाvyāyacchamānam tam dṛṣṭvāстарающегося его увидев
तत्परम् रावणम् रणेtatparam rāvaṇam raṇeполностью занятого Равану в бою
प्रहसन् इव काकुत्स्थःprahasan iva kākutsthaḥсловно усмехаясь, Какутстха
संदधे सायकान् शितान्saṃdadhe sāyakān śitānналожил стрелы острые
स मुमोच ततः बाणान्sa mumoca tataḥ bāṇānон выпустил затем стрелы
रणे शतसहस्रशःraṇe śatasahasraśaḥв бою сотнями тысяч
तान् दृष्ट्वा रावणः चक्रेtān dṛṣṭvā rāvaṇaḥ cakreих увидев, Равана сделал
स्वशरैः खम् निरन्तरम्svaśaraiḥ kham nirantaramсвоими стрелами небо непрерывным
ततः ताभ्याम् प्रयुक्तेनtataḥ tābhyām prayuktenaзатем ими двумя выпущенным
शरवर्षेण भास्वताśaravarṣeṇa bhāsvatāсияющим дождём стрел
शरबद्धम् इव आभातिśarabaddham iva ābhātiсловно стрелами связанное сияет
द्वितीयम् भास्वत् अम्बरम्dvitīyam bhāsvat ambaramвторое сияющее небо
न अनिमित्तः अभवत् बाणःna animittaḥ abhavat bāṇaḥне без цели была стрела
न अतिभेत्ता न निष्फलःna atibhettā na niṣphalaḥне чрезмерно пробивающая, не бесплодная
तथा विसृजतोः बाणान्tathā visṛjatoḥ bāṇānтак когда выпускали стрелы
रामरावणयोः मृधेrāmarāvaṇayoḥ mṛdheРамы и Раваны в битве
प्रायुध्येताम् अविच्छिन्नम्prāyudhyetām avicchinnamсражались непрерывно
अस्यन्तौ सव्यदक्षिणम्asyantau savyadakṣiṇamстреляя влево и вправо
चक्रतुः तौ शरौघैः तुcakratuḥ tau śaraughaiḥ tuсделали они потоками стрел же
निरुच्छ्वासम् इव अम्बरम्nirucchvāsam iva ambaramсловно бездыханным небо
रावणस्य हयान् रामःrāvaṇasya hayān rāmaḥРаваны коней Рама
हयान् रामस्य रावणःhayān rāmasya rāvaṇaḥконей Рамы Равана
जघ्नतुः तौ तदा अन्योन्यम्jaghnatuḥ tau tadā anyonyamпоражали они тогда друг друга
कृतानुकृतकारिणौkṛtānukṛtakāriṇauделающие ответ на сделанное
अनुवाद

Увидев, как Равана в бою старается и полностью поглощён своим делом, Какутстха, словно усмехаясь, наложил острые стрелы. Затем он выпустил в бою стрелы сотнями тысяч. Увидев их, Равана своими стрелами сделал небо сплошным. Сияющий дождь стрел, выпущенный ими обоими, засиял как второе небо, словно связанное стрелами. Когда Рама и Равана выпускали стрелы в битве, ни одна стрела не была бесцельной, не пробивала мимо меры и не была бесплодной. Они непрерывно сражались, стреляя влево и вправо, и потоками стрел сделали небо словно бездыханным. Тогда Рама поражал коней Раваны, а Равана — коней Рамы; оба отвечали друг другу действием на действие.

संस्करण

83dc4292274d · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 6.95.17-20

श्लोक बदलें इन कुंजियों से