Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Вайшравана получает владычество над богатством и Ланку7.3.1-8
2075 / 2464
रामायण · 7.3.1-8
॥
देवनागरी

अथ पुत्रः पुलस्त्यस्य विश्रवा मुनिपुंगवः । अचिरेणैव कालेन पितेव तपसि स्थितः ॥
सत्यवाञ् शीलवान् दक्षः स्वाध्यायनिरतः शुचिः । सर्वभोगेष्व् असंसक्तो नित्यं धर्मपरायणः ॥
ज्ञात्वा तस्य तु तद्वृत्तं भरद्वाजो महान् ऋषिः । ददौ विश्रवसे भार्यां स्वां सुतां देववर्णिनीम् ॥
प्रतिगृह्य तु धर्मेण भरद्वाजसुतां तदा । मुदा परमया युक्तो विश्रवा मुनिपुंगवः ॥
स तस्यां वीर्यसंपन्नम् अपत्यं परमाद्भुतम् । जनयाम् आस धर्मात्मा सर्वैर् ब्रह्मगुणैर् युतम् ॥
तस्मिञ् जाते तु संहृष्टः स बभूव पितामहः । नाम चास्याकरोत् प्रीतः सार्धं देवर्षिभिस् तदा ॥
यस्माद् विश्रवसो ऽपत्यं सादृश्याद् विश्रवा इव । तस्माद् वैश्रवणो नाम भविष्यत्य् एष विश्रुतः ॥
स तु वैश्रवणस् तत्र तपोवनगतस् तदा । अवर्धत महातेजा हुताहुतिर् इवानलः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

atha putraḥ pulastyasya viśravā munipuṃgavaḥ | acireṇaiva kālena piteva tapasi sthitaḥ ||
satyavāñ śīlavān dakṣaḥ svādhyāyanirataḥ śuciḥ | sarvabhogeṣv asaṃsakto nityaṃ dharmaparāyaṇaḥ ||
jñātvā tasya tu tadvṛttaṃ bharadvājo mahān ṛṣiḥ | dadau viśravase bhāryāṃ svāṃ sutāṃ devavarṇinīm ||
pratigṛhya tu dharmeṇa bharadvājasutāṃ tadā | mudā paramayā yukto viśravā munipuṃgavaḥ ||
sa tasyāṃ vīryasaṃpannam apatyaṃ paramādbhutam | janayām āsa dharmātmā sarvair brahmaguṇair yutam ||
tasmiñ jāte tu saṃhṛṣṭaḥ sa babhūva pitāmahaḥ | nāma cāsyākarot prītaḥ sārdhaṃ devarṣibhis tadā ||
yasmād viśravaso 'patyaṃ sādṛśyād viśravā iva | tasmād vaiśravaṇo nāma bhaviṣyaty eṣa viśrutaḥ ||
sa tu vaiśravaṇas tatra tapovanagatas tadā | avardhata mahātejā hutāhutir ivānalaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथ पुत्रः पुलस्त्यस्यatha putraḥ pulastyasyaзатем сын Пуластьи
विश्रवा मुनिपुंगवःviśravā munipuṃgavaḥВишравас, бык среди мудрецов
अचिरेण एव कालेनacireṇa eva kālenaчерез недолгое именно время
पिता इव तपसि स्थितःpitā iva tapasi sthitaḥкак отец в аскезе стоящий
सत्यवान् शीलवान् दक्षःsatyavān śīlavān dakṣaḥистинный, нравственный, умелый
स्वाध्यायनिरतः शुचिःsvādhyāyanirataḥ śuciḥсамоизучению преданный, чистый
सर्वभोगेषु असंसक्तःsarvabhogeṣu asaṃsaktaḥко всем наслаждениям непривязанный
नित्यम् धर्मपरायणःnityam dharmaparāyaṇaḥвсегда дхарме преданный
ज्ञात्वा तस्य तु तत् वृत्तम्jñātvā tasya tu tat vṛttamузнав же тот его образ жизни
भरद्वाजः महान् ऋषिःbharadvājaḥ mahān ṛṣiḥБхарадваджа, великий риши
ददौ विश्रवसे भार्याम्dadau viśravase bhāryāmдал Вишравасу жену
स्वाम् सुताम् देववर्णिनीम्svām sutām devavarṇinīmсвою дочь Деваварнини
प्रतिगृह्य तु धर्मेणpratigṛhya tu dharmeṇaприняв же по дхарме
भरद्वाजसुताम् तदाbharadvājasutām tadāдочь Бхарадваджи тогда
मुदा परमया युक्तःmudā paramayā yuktaḥвысшей радостью исполненный
विश्रवा मुनिपुंगवःviśravā munipuṃgavaḥВишравас, бык среди мудрецов
सः तस्याम् वीर्यसंपन्नम्saḥ tasyām vīryasaṃpannamон в ней доблестью наделённое
अपत्यम् परमाद्भुतम्apatyam paramādbhutamпотомство крайне чудесное
जनयाम् आस धर्मात्माjanayām āsa dharmātmāродил, праведный
सर्वैः ब्रह्मगुणैः युतम्sarvaiḥ brahmaguṇaiḥ yutamвсеми качествами брахмана наделённое
तस्मिन् जाते तु संहृष्टःtasmin jāte tu saṃhṛṣṭaḥкогда тот родился, радостный
सः बभूव पितामहःsaḥ babhūva pitāmahaḥстал Прародитель
नाम च अस्य अकरोत् प्रीतःnāma ca asya akarot prītaḥи имя ему дал довольный
सार्धम् देवर्षिभिः तदाsārdham devarṣibhiḥ tadāвместе с божественными риши тогда
यस्मात् विश्रवसः अपत्यम्yasmāt viśravasaḥ apatyamпоскольку потомок Вишраваса
सादृश्यात् विश्रवा इवsādṛśyāt viśravā ivaпо сходству как Вишравас
तस्मात् वैश्रवणः नामtasmāt vaiśravaṇaḥ nāmaпоэтому Вайшравана по имени
भविष्यति एषः विश्रुतःbhaviṣyati eṣaḥ viśrutaḥбудет этот известен
सः तु वैश्रवणः तत्रsaḥ tu vaiśravaṇaḥ tatraон же Вайшравана там
तपोवनगतः तदाtapovanagataḥ tadāв лес аскезы пришедший тогда
अवर्धत महातेजाःavardhata mahātejāḥрос великосияющий
हुताहुतिः इव अनलःhutāhutiḥ iva analaḥкак огонь с возлияниями
अनुवाद

Затем Вишравас, сын Пуластьи и бык среди мудрецов, вскоре, как и его отец, утвердился в аскезе. Он был правдив, нравственен, умел, чист, предан самоизучению, непривязан ко всем наслаждениям и всегда устремлён к дхарме. Узнав такой его образ жизни, великий риши Бхарадваджа отдал Вишравасу в жёны свою дочь Деваварнини. Приняв дочь Бхарадваджи по дхарме, бык среди мудрецов Вишравас исполнился высшей радости. От неё праведный Вишравас породил доблестного и крайне чудесного сына, наделённого всеми качествами брахмана. Когда он родился, Прародитель обрадовался и вместе с божественными риши дал ему имя: «Поскольку он потомок Вишраваса и по сходству подобен Вишравасу, он будет известен под именем Вайшравана». Тогда великосияющий Вайшравана пришёл в лес аскезы и рос там, как огонь, питаемый возлияниями.

संस्करण

5bfe2269ceaa · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 7.2.26-29

श्लोक बदलें इन कुंजियों से