Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
रामायण
Жертвоприношения Мегханады и поход на Индру7.25.38-44
2171 / 2464
रामायण · 7.25.38-44
॥
देवनागरी

स तु गत्वा मधुपुरं प्रविश्य च दशाननः । न ददर्श मधुं तत्र भगिनीं तत्र दृष्टवान् ॥
सा प्रह्वा प्राञ्जलिर् भूत्वा शिरसा पादयोर् गता । तस्य राक्षसराजस्य त्रस्ता कुम्भीनसी स्वसा ॥
तां समुत्थापयाम् आस न भेतव्यम् इति ब्रुवन् । रावणो राक्षसश्रेष्ठः किं चापि करवाणि ते ॥
साब्रवीद् यदि मे राजन् प्रसन्नस् त्वं महाबल । भर्तारं न ममेहाद्य हन्तुम् अर्हसि मानद ॥
सत्यवाग् भव राजेन्द्र माम् अवेक्षस्व याचतीम् । त्वया ह्य् उक्तं महाबाहो न भेतव्यम् इति स्वयम् ॥
रावणस् त्व् अब्रवीद् धृष्टः स्वसारं तत्र संस्थिताम् । क्व चासौ तव भर्ता वै मम शीघ्रं निवेद्यताम् ॥
सह तेन गमिष्यामि सुरलोकं जयाय वै । तव कारुण्यसौहार्दान् निवृत्तो ऽस्मि मधोर् वधात् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tu gatvā madhupuraṃ praviśya ca daśānanaḥ | na dadarśa madhuṃ tatra bhaginīṃ tatra dṛṣṭavān ||
sā prahvā prāñjalir bhūtvā śirasā pādayor gatā | tasya rākṣasarājasya trastā kumbhīnasī svasā ||
tāṃ samutthāpayām āsa na bhetavyam iti bruvan | rāvaṇo rākṣasaśreṣṭhaḥ kiṃ cāpi karavāṇi te ||
sābravīd yadi me rājan prasannas tvaṃ mahābala | bhartāraṃ na mamehādya hantum arhasi mānada ||
satyavāg bhava rājendra mām avekṣasva yācatīm | tvayā hy uktaṃ mahābāho na bhetavyam iti svayam ||
rāvaṇas tv abravīd dhṛṣṭaḥ svasāraṃ tatra saṃsthitām | kva cāsau tava bhartā vai mama śīghraṃ nivedyatām ||
saha tena gamiṣyāmi suralokaṃ jayāya vai | tava kāruṇyasauhārdān nivṛtto 'smi madhor vadhāt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः तु गत्वा मधुपुरम्saḥ tu gatvā madhupuramон же придя в Мадхупуру
प्रविश्य च दशाननःpraviśya ca daśānanaḥи войдя, Десятиликый
न ददर्श मधुम् तत्रna dadarśa madhum tatraне увидел Мадху там
भगिनीम् तत्र दृष्टवान्bhaginīm tatra dṛṣṭavānсестру там увидел
सा प्रह्वा प्राञ्जलिः भूत्वाsā prahvā prāñjaliḥ bhūtvāона склонённая, сложив ладони
शिरसा पादयोः गताśirasā pādayoḥ gatāголовой к ногам пришла
तस्य राक्षसराजस्यtasya rākṣasarājasyaтого царя ракшасов
त्रस्ता कुम्भीनसी स्वसाtrastā kumbhīnasī svasāиспуганная Кумбхинаси, сестра
ताम् समुत्थापयाम् आसtām samutthāpayām āsaеё он поднял
न भेतव्यम् इति ब्रुवन्na bhetavyam iti bruvanне бойся, так говоря
रावणः राक्षसश्रेष्ठःrāvaṇaḥ rākṣasaśreṣṭhaḥРавана, лучший из ракшасов
किम् च अपि करवाणि तेkim ca api karavāṇi teи что сделать мне тебе
सा अब्रवीत् यदि मे राजन्sā abravīt yadi me rājanона сказала: если мне, царь
प्रसन्नः त्वम् महाबलprasannaḥ tvam mahābalaмилостив ты, могучий
भर्तारम् न मम इह अद्यbhartāram na mama iha adyaмужа моего здесь сегодня не
हन्तुम् अर्हसि मानदhantum arhasi mānadaдолжен убивать, честь дающий
सत्यवाक् भव राजेन्द्रsatyavāk bhava rājendraистинноречивым будь, лучший царей
माम् अवेक्षस्व याचतीम्mām avekṣasva yācatīmна меня посмотри просящую
त्वया हि उक्तम् महाबाहोtvayā hi uktam mahābāhoтобой ведь сказано, могучерукий
न भेतव्यम् इति स्वयम्na bhetavyam iti svayamне бойся, так самим
रावणः तु अब्रवीत् धृष्टःrāvaṇaḥ tu abravīt dhṛṣṭaḥРавана же сказал смелый
स्वसारम् तत्र संस्थिताम्svasāram tatra saṃsthitāmсестре там стоящей
क्व च असौkva ca asauгде же тот
तव भर्ता वैtava bhartā vaiтвой муж именно
मम शीघ्रम् निवेद्यताम्mama śīghram nivedyatāmмне быстро пусть будет сообщено
सह तेन गमिष्यामिsaha tena gamiṣyāmiс ним вместе пойду
सुरलोकम् जयाय वैsuralokam jayāya vaiв мир богов ради победы
तव कारुण्यसौहार्दात्tava kāruṇyasauhārdātиз-за сострадания и дружбы к тебе
निवृत्तः अस्मि मधोः वधात्nivṛttaḥ asmi madhoḥ vadhātотступил я от убийства Мадху
अनुवाद

Десятиликий пришёл в Мадхупуру и вошёл в неё, но не увидел там Мадху; там он увидел свою сестру. Испуганная Кумбхинаси, его сестра, склонилась, сложила ладони и припала головой к ногам царя ракшасов. Лучший из ракшасов Равана поднял её, говоря: «Не бойся. Что я могу сделать для тебя?» Она сказала: «О царь, если ты милостив ко мне, могучий, то не должен сегодня убивать здесь моего мужа, о дарующий честь. Будь правдив, лучший из царей, посмотри на меня, просящую: ведь ты сам сказал, могучерукий, “не бойся”». Смелый Равана сказал стоявшей там сестре: «Где твой муж? Пусть мне быстро сообщат. Из сострадания и дружбы к тебе я отказался от убийства Мадху; вместе с ним я пойду в мир богов ради победы».

संस्करण

a56baf4bf174 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 7.25.29-37

श्लोक बदलें इन कुंजियों से