रामायण
Вишну обещает гибель Раваны7.27.6-12
2179 / 2464
रामायण · 7.27.6-12
देवनागरी

स तु दीनः परित्रस्तो महेन्द्रो रावणं प्रति । विष्णोः समीपम् आगत्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥
विष्णो कथं करिष्यामो महावीर्यपराक्रम । असौ हि बलवान् रक्षो युद्धार्थम् अभिवर्तते ॥
वरप्रदानाद् बलवान् न खल्व् अन्येन हेतुना । तच् च सत्यं हि कर्तव्यं वाक्यं देव प्रजापतेः ॥
तद् यथा नमुचिर् वृत्रो बलिर् नरकशम्बरौ । त्वन् मतं समवष्टभ्य यथा दग्धास् तथा कुरु ॥
न ह्य् अन्यो देव देवानाम् आपत्सु सुमहाबल । गतिः परायणं वास्ति त्वाम् ऋते पुरुषोत्तम ॥
त्वं हि नारायणः श्रीमान् पद्मनाभः सनातनः । त्वयाहं स्थापितश् चैव देवराज्ये सनातने ॥
तद् आख्याहि यथातत्त्वं देवदेव मम स्वयम् । असिचक्रसहायस् त्वं युध्यसे संयुगे रिपुम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tu dīnaḥ paritrasto mahendro rāvaṇaṃ prati | viṣṇoḥ samīpam āgatya vākyam etad uvāca ha ||
viṣṇo kathaṃ kariṣyāmo mahāvīryaparākrama | asau hi balavān rakṣo yuddhārtham abhivartate ||
varapradānād balavān na khalv anyena hetunā | tac ca satyaṃ hi kartavyaṃ vākyaṃ deva prajāpateḥ ||
tad yathā namucir vṛtro balir narakaśambarau | tvan mataṃ samavaṣṭabhya yathā dagdhās tathā kuru ||
na hy anyo deva devānām āpatsu sumahābala | gatiḥ parāyaṇaṃ vāsti tvām ṛte puruṣottama ||
tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmān padmanābhaḥ sanātanaḥ | tvayāhaṃ sthāpitaś caiva devarājye sanātane ||
tad ākhyāhi yathātattvaṃ devadeva mama svayam | asicakrasahāyas tvaṃ yudhyase saṃyuge ripum ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः तु दीनः परित्रस्तःsaḥ tu dīnaḥ paritrastaḥон же удручённый, испуганный
महेन्द्रः रावणम् प्रतिmahendraḥ rāvaṇam pratiМахендра относительно Раваны
विष्णोः समीपम् आगत्यviṣṇoḥ samīpam āgatyaк Вишну близость придя
वाक्यम् एतत् उवाच हvākyam etat uvāca haслово это сказал
विष्णो कथम् करिष्यामःviṣṇo katham kariṣyāmaḥВишну, что будем делать
महावीर्यपराक्रमmahāvīryaparākramaвеликой силы и доблести
असौ हि बलवान् रक्षःasau hi balavān rakṣaḥтот ведь сильный ракшас
युद्धार्थम् अभिवर्ततेyuddhārtham abhivartateради битвы приближается
वरप्रदानात् बलवान्varapradānāt balavānиз-за дарования дара сильный
न खलु अन्येन हेतुनाna khalu anyena hetunāне же по другой причине
तत् च सत्यम् हि कर्तव्यम्tat ca satyam hi kartavyamи то истинным ведь должно быть сделано
वाक्यम् देव प्रजापतेःvākyam deva prajāpateḥслово, бог, Праджапати
तत् यथा नमुचिः वृत्रःtat yathā namuciḥ vṛtraḥтак как Намучи, Вритра
बलिः नरकशम्बरौbaliḥ narakaśambarauБали, Нарака и Шамбара
त्वत् मतम् समवष्टभ्यtvat matam samavaṣṭabhyaтвоё мнение опираясь
यथा दग्धाः तथा कुरुyathā dagdhāḥ tathā kuruкак были сожжены, так сделай
न हि अन्यः देव देवानाम्na hi anyaḥ deva devānāmнет ведь другого, бог, у богов
आपत्सु सुमहाबलāpatsu sumahābalaв бедах, очень могучий
गतिः परायणम् वा अस्तिgatiḥ parāyaṇam vā astiприбежища или высшей опоры есть
त्वाम् ऋते पुरुषोत्तमtvām ṛte puruṣottamaкроме тебя, Пурушоттама
त्वम् हि नारायणः श्रीमान्tvam hi nārāyaṇaḥ śrīmānты ведь Нараяна, исполненный Шри
पद्मनाभः सनातनःpadmanābhaḥ sanātanaḥПадманабха, вечный
त्वया अहम् स्थापितः च एवtvayā aham sthāpitaḥ ca evaтобой я поставлен и именно
देवराज्ये सनातनेdevarājye sanātaneв вечном царстве богов
तत् आख्याहि यथातत्त्वम्tat ākhyāhi yathātattvamпоэтому расскажи как есть
देवदेव मम स्वयम्devadeva mama svayamБог богов, мне сам
असिचक्रसहायः त्वम्asicakrasahāyaḥ tvamмечом и диском сопровождаемый ты
युध्यसे संयुगे रिपुम्yudhyase saṃyuge ripumсражаешься в битве с врагом
अनुवाद

Но сам Махендра, удручённый и испуганный перед Раваной, пришёл к Вишну и сказал: «О Вишну, обладающий великой силой и доблестью, что нам делать? Этот могучий ракшас приближается ради битвы. Он силён из-за дарованного ему дара, а не по какой-то иной причине; и слово Праджапати, о бог, должно быть сохранено истинным. Как Намучи, Вритра, Бали, Нарака и Шамбара были сожжены благодаря твоему решению, так сделай и теперь. В бедах у богов нет другого прибежища и высшей опоры, кроме тебя, о Пурушоттама. Ты — Нараяна, исполненный Шри, Падманабха, вечный. Именно тобой я поставлен в вечном царстве богов. Поэтому сам скажи мне, Бог богов, как всё есть на самом деле: вступишь ли ты в битву с врагом, сопровождаемый мечом и диском?»

संस्करण

801ed4016ad4 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से