रामायण
Пуластья добивается освобождения Раваны7.33.18-23
2208 / 2464
रामायण · 7.33.18-23
देवनागरी

स तं प्रमुक्त्वा त्रिदशारिम् अर्जुनः; प्रपूज्य दिव्याभरणस्रगम्बरैः । अहिंसाकं सख्यम् उपेत्य साग्निकं; प्रणम्य स ब्रह्मसुतं गृहं ययौ ॥
पुलस्त्येनापि संगम्य राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् । परिष्वङ्गकृतातिथ्यो लज्जमानो विसर्जितः ॥
पितामहसुतश् चापि पुलस्त्यो मुनिसत्तमः । मोचयित्वा दशग्रीवं ब्रह्मलोकं जगाम सः ॥
एवं स रावणः प्राप्तः कार्तवीर्यात् तु धर्षणात् । पुलस्त्यवचनाच् चापि पुनर् मोक्षम् अवाप्तवान् ॥
एवं बलिभ्यो बलिनः सन्ति राघवनन्दन । नावज्ञा परतः कार्या य इच्छेच् छ्रेय आत्मनः ॥
ततः स राजा पिशिताशनानां; सहस्रबाहोर् उपलभ्य मैत्रीम् । पुनर् नराणां कदनं चकार; चचार सर्वां पृथिवीं च दर्पात् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa taṃ pramuktvā tridaśārim arjunaḥ; prapūjya divyābharaṇasragambaraiḥ | ahiṃsākaṃ sakhyam upetya sāgnikaṃ; praṇamya sa brahmasutaṃ gṛhaṃ yayau ||
pulastyenāpi saṃgamya rākṣasendraḥ pratāpavān | pariṣvaṅgakṛtātithyo lajjamāno visarjitaḥ ||
pitāmahasutaś cāpi pulastyo munisattamaḥ | mocayitvā daśagrīvaṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ ||
evaṃ sa rāvaṇaḥ prāptaḥ kārtavīryāt tu dharṣaṇāt | pulastyavacanāc cāpi punar mokṣam avāptavān ||
evaṃ balibhyo balinaḥ santi rāghavanandana | nāvajñā parataḥ kāryā ya icchec chreya ātmanaḥ ||
tataḥ sa rājā piśitāśanānāṃ; sahasrabāhor upalabhya maitrīm | punar narāṇāṃ kadanaṃ cakāra; cacāra sarvāṃ pṛthivīṃ ca darpāt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः तम्saḥ tamон его
प्रमुक्त्वाpramuktvāосвободив
त्रिदशारिम्tridaśārimврага богов
अर्जुनःarjunaḥАрджуна
प्रपूज्यprapūjyaпочтив
दिव्याभरणस्रगम्बरैःdivyābharaṇasragambaraiḥбожественными украшениями, гирляндами и одеждами
अहिंसाकम् सख्यम्ahiṃsākam sakhyamненасильственную дружбу
उपेत्यupetyaзаключив
साग्निकम्sāgnikamс огнём
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
सःsaḥон
ब्रह्मसुतम्brahmasutamсыну Брахмы
गृहम् ययौgṛham yayauдомой пошёл
पुलस्त्येन अपिpulastyena apiи Пуластьей
संगम्यsaṃgamyaсоединившись, встретившись
राक्षसेन्द्रःrākṣasendraḥвладыка ракшасов
प्रतापवान्pratāpavānмогущественный
परिष्वङ्गकृतातिथ्यःpariṣvaṅgakṛtātithyaḥобъятием принявший гостеприимство
लज्जमानःlajjamānaḥстыдящийся
विसर्जितःvisarjitaḥбыл отпущен
पितामहसुतः च अपिpitāmahasutaḥ ca apiи сын Питамахи также
पुलस्त्यःpulastyaḥПуластья
मुनिसत्तमःmunisattamaḥлучший из мудрецов
मोचयित्वाmocayitvāосвободив
दशग्रीवम्daśagrīvamДесятишеего
ब्रह्मलोकम्brahmalokamв мир Брахмы
जगाम सःjagāma saḥон ушёл
एवम्evamтак
सः रावणःsaḥ rāvaṇaḥтот Равана
प्राप्तःprāptaḥдостиг
कार्तवीर्यात् तुkārtavīryāt tuот Картавирьи же
धर्षणात्dharṣaṇātунижения
पुलस्त्यवचनात् च अपिpulastyavacanāt ca apiи по слову Пуластьи также
पुनः मोक्षम्punaḥ mokṣamснова освобождение
अवाप्तवान्avāptavānполучил
एवम्evamтак
बलिभ्यःbalibhyaḥчем сильные
बलिनः सन्तिbalinaḥ santiсуществуют более сильные
राघवनन्दनrāghavanandanaо радость Рагху
न अवज्ञाna avajñāне презрение
परतःparataḥк другому
कार्याkāryāдолжно быть сделано
यः इच्छेत्yaḥ icchetкто желал бы
श्रेयःśreyaḥблага
आत्मनःātmanaḥдля себя
ततःtataḥзатем
सः राजाsaḥ rājāтот царь
पिशिताशनानाम्piśitāśanānāmплотоядных
सहस्रबाहोःsahasrabāhoḥтысячерукого
उपलभ्यupalabhyaполучив
मैत्रीम्maitrīmдружбу
पुनःpunaḥснова
नराणाम्narāṇāmлюдей
कदनम् चकारkadanam cakāraистребление совершал
चचारcacāraстранствовал
सर्वाम् पृथिवीम् चsarvām pṛthivīm caи всю землю
दर्पात्darpātиз гордости
अनुवाद

Освободив врага богов, Арджуна почтил его божественными украшениями, гирляндами и одеждами, заключил с ним ненасильственную дружбу перед огнём, поклонился сыну Брахмы и пошёл домой. Могущественный владыка ракшасов встретился с Пуластьей, был принят с объятием и, стыдясь, отпущен. Пуластья, сын Питамахи и лучший из мудрецов, освободив Десятишеего, ушёл в мир Брахмы. Так Равана испытал унижение от Картавирьи, но по слову Пуластьи снова получил свободу. Так, о радость Рагху, существуют более сильные, чем сильные; тому, кто желает себе блага, не следует презирать другого. Затем царь плотоядных, получив дружбу тысячерукого, снова стал истреблять людей и из гордости странствовал по всей земле.

संस्करण

704c1c7ae729 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से