रामायण
Рама вызывает своих братьев7.43.3-10
2241 / 2464
रामायण · 7.43.3-10
देवनागरी

रामस्य भाषितं श्रुत्वा द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः । लक्ष्मणस्य गृहं गत्व प्रविवेशानिवारितः ॥
उवाच च तदा वाक्यं वर्धयित्वा कृताञ्जलिः । द्रष्टुम् इच्छसि राजा त्वां गम्यतां तत्र माचिरम् ॥
बाढम् इत्य् एव सौमित्रिः श्रुत्वा राघव शासनम् । प्राद्रवद् रथम् आरुह्य राघवस्य निवेशनम् ॥
प्रयान्तं लक्ष्मणं दृष्ट्वा द्वाःस्थो भरतम् अन्तिकात् । उवाच प्राञ्जलिर् वाक्यं राजा त्वां द्रष्टुम् इच्छति ॥
भरतस् तु वचः श्रुत्वा द्वाःस्थाद् रामसमीरितम् । उत्पपातासनात् तूर्णं पद्भ्याम् एव ततो ऽगमत् ॥
दृष्ट्वा प्रयान्तं भरतं त्वरमाणः कृताञ्जलिः । शत्रुघ्नभवनं गत्वा ततो वाक्यं जगाद ह ॥
एह्य् आगच्छ रघुश्रेष्ठ राजा त्वां द्रष्टुम् इच्छति । गतो हि लक्ष्मणः पूर्वं भरतश् च महायशाः ॥
श्रुत्वा तु वचनं तस्य शत्रुघ्नो रामशासनम् । शिरसा वन्द्य धरणीं प्रययौ यत्र राघवः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā dvāḥstho mūrdhni kṛtāñjaliḥ | lakṣmaṇasya gṛhaṃ gatva praviveśānivāritaḥ ||
uvāca ca tadā vākyaṃ vardhayitvā kṛtāñjaliḥ | draṣṭum icchasi rājā tvāṃ gamyatāṃ tatra māciram ||
bāḍham ity eva saumitriḥ śrutvā rāghava śāsanam | prādravad ratham āruhya rāghavasya niveśanam ||
prayāntaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā dvāḥstho bharatam antikāt | uvāca prāñjalir vākyaṃ rājā tvāṃ draṣṭum icchati ||
bharatas tu vacaḥ śrutvā dvāḥsthād rāmasamīritam | utpapātāsanāt tūrṇaṃ padbhyām eva tato 'gamat ||
dṛṣṭvā prayāntaṃ bharataṃ tvaramāṇaḥ kṛtāñjaliḥ | śatrughnabhavanaṃ gatvā tato vākyaṃ jagāda ha ||
ehy āgaccha raghuśreṣṭha rājā tvāṃ draṣṭum icchati | gato hi lakṣmaṇaḥ pūrvaṃ bharataś ca mahāyaśāḥ ||
śrutvā tu vacanaṃ tasya śatrughno rāmaśāsanam | śirasā vandya dharaṇīṃ prayayau yatra rāghavaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
रामस्यrāmasyaРамы
भाषितम्bhāṣitamсказанное
श्रुत्वाśrutvāуслышав
द्वाःस्थःdvāḥsthaḥпривратник
मूर्ध्निmūrdhniнад головой
कृताञ्जलिःkṛtāñjaliḥсложив ладони
लक्ष्मणस्यlakṣmaṇasyaЛакшманы
गृहम्gṛhamдом
गत्वाgatvāпридя
प्रविवेशpraviveśaвошёл
अनिवारितःanivāritaḥбез препятствия
उवाच चuvāca caи сказал
तदाtadāтогда
वाक्यम्vākyamслово
वर्धयित्वाvardhayitvāпоприветствовав
कृताञ्जलिःkṛtāñjaliḥсо сложенными ладонями
द्रष्टुम् इच्छसिdraṣṭum icchasiвидеть желает
राजाrājāцарь
त्वाम्tvāmтебя
गम्यताम्gamyatāmиди
तत्रtatraтуда
मा चिरम्mā ciramбез промедления
बाढम् इति एवbāḍham iti evaда, именно так
सौमित्रिःsaumitriḥСаумитри
श्रुत्वाśrutvāуслышав
राघव शासनम्rāghava śāsanamповеление Рагхавы
प्राद्रवत्prādravatпоспешил
रथम् आरुह्यratham āruhyaвзойдя на колесницу
राघवस्यrāghavasyaРагхавы
निवेशनम्niveśanamво дворец
प्रयान्तम्prayāntamуходящего
लक्ष्मणम्lakṣmaṇamЛакшману
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
द्वाःस्थःdvāḥsthaḥпривратник
भरतम्bharatamБхарате
अन्तिकात्antikātсблизившись
उवाचuvācaсказал
प्राञ्जलिःprāñjaliḥсо сложенными ладонями
वाक्यम्vākyamслово
राजाrājāцарь
त्वाम्tvāmтебя
द्रष्टुम् इच्छतिdraṣṭum icchatiвидеть желает
भरतः तुbharataḥ tuБхарата же
वचःvacaḥслово
श्रुत्वाśrutvāуслышав
द्वाःस्थात्dvāḥsthātот привратника
रामसमीरितम्rāmasamīritamРамой произнесённое
उत्पपातutpapātaвскочил
आसनात्āsanātс сиденья
तूर्णम्tūrṇamбыстро
पद्भ्याम् एवpadbhyām evaименно пешком
ततः अगमत्tataḥ agamatзатем пошёл
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
प्रयान्तम्prayāntamуходящего
भरतम्bharatamБхарату
त्वरमाणःtvaramāṇaḥторопящийся
कृताञ्जलिःkṛtāñjaliḥсо сложенными ладонями
शत्रुघ्नभवनम्śatrughnabhavanamв дом Шатругхны
गत्वाgatvāпридя
ततःtataḥзатем
वाक्यम्vākyamслово
जगाद हjagāda haсказал
एहिehiиди
आगच्छāgacchaприходи
रघुश्रेष्ठraghuśreṣṭhaо лучший из Рагху
राजाrājāцарь
त्वाम्tvāmтебя
द्रष्टुम् इच्छतिdraṣṭum icchatiвидеть желает
गतः हिgataḥ hiведь ушёл
लक्ष्मणःlakṣmaṇaḥЛакшмана
पूर्वम्pūrvamпрежде
भरतः चbharataḥ caи Бхарата
महायशाःmahāyaśāḥвеликославный
श्रुत्वा तुśrutvā tuуслышав же
वचनम्vacanamслово
तस्यtasyaего
शत्रुघ्नःśatrughnaḥШатругхна
रामशासनम्rāmaśāsanamповеление Рамы
शिरसाśirasāголовой
वन्द्यvandyaпочтив
धरणीम्dharaṇīmземлю
प्रययौprayayauотправился
यत्रyatraгде
राघवःrāghavaḥРагхава
अनुवाद

Услышав сказанное Рамой, привратник сложил ладони над головой, пришёл в дом Лакшманы и беспрепятственно вошёл. Поприветствовав его со сложенными ладонями, он сказал: «Царь желает видеть тебя; иди туда без промедления». Саумитри, услышав повеление Рагхавы, ответил: «Да», взошёл на колесницу и поспешил во дворец Рагхавы. Увидев уходящего Лакшману, привратник приблизился к Бхарате и, сложив ладони, сказал: «Царь желает видеть тебя». Услышав от привратника слово, произнесённое Рамой, Бхарата быстро вскочил с сиденья и пошёл пешком. Затем, увидев торопящегося Бхарату, привратник со сложенными ладонями пришёл в дом Шатругхны и сказал: «Иди, приходи, о лучший из Рагху: царь желает видеть тебя. Лакшмана уже ушёл прежде, и великославный Бхарата тоже». Услышав его слово как повеление Рамы, Шатругхна почтил землю головой и отправился туда, где был Рагхава.

संस्करण

008110177dee · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से