रामायण
Рама велит подготовить ашвамедху7.82.8-14
2399 / 2464
रामायण · 7.82.8-14
देवनागरी

विज्ञाय तु मतं तेषां रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् । प्रेषयस्व महाबाहो सुग्रीवाय महात्मने ॥
शीघ्रं महद्भिर् हरिभिर् बहिभिश् च तदाश्रयैः । सार्धम् आगच्छ भद्रं ते अनुभोक्तुं मखोत्तमम् ॥
विभीषणश् च रक्षोभिः कामगैर् बहुभिर् वृतः । अश्वमेधं महाबाहुः प्राप्नोतु लघुविक्रमः ॥
राजानश् च नरव्याघ्र ये मे प्रियचिकीर्षवः । सानुगाः क्षिप्रम् आयान्तु यज्ञभूमिम् अनुत्तमाम् ॥
देशान्तरगता ये च द्विजा धर्मपरायणाः । निमन्त्रयस्व तान् सर्वान् अश्वमेधाय लक्ष्मण ॥
ऋषयश् चा महाबाहो आहूयन्तां तपोधनाः । देशान्तरगता ये च सदाराश् च महर्षयः ॥
यज्ञवाटश् च सुमहान् गोमत्या नैमिषे वने । आज्ञाप्यतां महाबाहो तद् धि पुण्यम् अनुत्तमम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vijñāya tu mataṃ teṣāṃ rāmo lakṣmaṇam abravīt | preṣayasva mahābāho sugrīvāya mahātmane ||
śīghraṃ mahadbhir haribhir bahibhiś ca tadāśrayaiḥ | sārdham āgaccha bhadraṃ te anubhoktuṃ makhottamam ||
vibhīṣaṇaś ca rakṣobhiḥ kāmagair bahubhir vṛtaḥ | aśvamedhaṃ mahābāhuḥ prāpnotu laghuvikramaḥ ||
rājānaś ca naravyāghra ye me priyacikīrṣavaḥ | sānugāḥ kṣipram āyāntu yajñabhūmim anuttamām ||
deśāntaragatā ye ca dvijā dharmaparāyaṇāḥ | nimantrayasva tān sarvān aśvamedhāya lakṣmaṇa ||
ṛṣayaś cā mahābāho āhūyantāṃ tapodhanāḥ | deśāntaragatā ye ca sadārāś ca maharṣayaḥ ||
yajñavāṭaś ca sumahān gomatyā naimiṣe vane | ājñāpyatāṃ mahābāho tad dhi puṇyam anuttamam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विज्ञायvijñāyaпоняв
तुtuже
मतम्matamмнение
तेषाम्teṣāmих
रामःrāmaḥРама
लक्ष्मणम्lakṣmaṇamЛакшмане
अब्रवीत्abravītсказал
प्रेषयस्वpreṣayasvaпошли
महाबाहोmahābāhoо длиннорукий
सुग्रीवायsugrīvāyaк Сугриве
महात्मनेmahātmaneвеликой душе
शीघ्रम्śīghramбыстро
महद्भिःmahadbhiḥс великими
हरिभिःharibhiḥванарами
बहिभिश्bahibhiśмногими
caи
तदाश्रयैःtadāśrayaiḥего приверженцами
सार्धम्sārdhamвместе
आगच्छāgacchaприходи
भद्रम्bhadramблаго
तेteтебе
अनुभोक्तुम्anubhoktumпочтить участием
मखोत्तमम्makhottamamлучшее жертвоприношение
विभीषणःvibhīṣaṇaḥВибхишана
caи
रक्षोभिःrakṣobhiḥс ракшасами
कामगैःkāmagaiḥдвижущимися по желанию
बहुभिःbahubhiḥмногими
वृतःvṛtaḥокружённый
अश्वमेधम्aśvamedhamашвамедху
महाबाहुःmahābāhuḥдлиннорукий
प्राप्नोतुprāpnotuпусть достигнет
लघुविक्रमःlaghuvikramaḥбыстрый в движении
राजानःrājānaḥцари
caи
नरव्याघ्रnaravyāghraо тигр среди людей
येyeкоторые
मेmeмне
प्रियचिकीर्षवःpriyacikīrṣavaḥжелающие сделать приятное
सानुगाःsānugāḥсо свитами
क्षिप्रम्kṣipramбыстро
आयान्तुāyāntuпусть придут
यज्ञभूमिम्yajñabhūmimна место жертвоприношения
अनुत्तमाम्anuttamāmпревосходное
देशान्तरगताःdeśāntaragatāḥнаходящиеся в других странах
येyeкоторые
caи
द्विजाःdvijāḥдваждырождённые
धर्मपरायणाःdharmaparāyaṇāḥпреданные дхарме
निमन्त्रयस्वnimantrayasvaпригласи
तान्tānих
सर्वान्sarvānвсех
अश्वमेधायaśvamedhāyaна ашвамедху
लक्ष्मणlakṣmaṇaо Лакшмана
ऋषयःṛṣayaḥриши
caи
महाबाहोmahābāhoо длиннорукий
आहूयन्ताम्āhūyantāmпусть будут призваны
तपोधनाःtapodhanāḥбогатые аскезой
देशान्तरगताःdeśāntaragatāḥнаходящиеся в других странах
येyeкоторые
caи
सदाराःsadārāḥс жёнами
caи
महर्षयःmaharṣayaḥвеликие риши
यज्ञवाटःyajñavāṭaḥжертвенная площадка
caи
सुमहान्sumahānочень большая
गोमत्याgomatyāу Гомати
नैमिषेnaimiṣeв Наймише
वनेvaneлесу
आज्ञाप्यताम्ājñāpyatāmпусть будет приказано устроить
महाबाहोmahābāhoо длиннорукий
तत्tatто
हिhiведь
पुण्यम्puṇyamсвятое
अनुत्तमम्anuttamamпревосходное
अनुवाद

Поняв их мнение, Рама сказал Лакшмане: «О длиннорукий, пошли к великодушному Сугриве: пусть он быстро приходит вместе с великими ванарами, многими его приверженцами, чтобы почтить участием лучшее жертвоприношение; благо тебе. Пусть длиннорукий Вибхишана, быстрый в движении, окружённый многими ракшасами, движущимися по желанию, прибудет на ашвамедху. О тигр среди людей, пусть цари, желающие сделать мне приятное, быстро придут со свитами на превосходное место жертвоприношения. О Лакшмана, пригласи на ашвамедху всех дваждырождённых, преданных дхарме, которые находятся в других странах. О длиннорукий, пусть будут призваны богатые аскезой риши и великие риши с жёнами, которые находятся в других странах. О длиннорукий, прикажи устроить очень большую жертвенную площадку у Гомати, в лесу Наймиша, ведь это превосходное святое место».

संस्करण

813cf717aabc · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से