रामायण
Рама возвращается в Айодхью и продолжает праведное правление7.89.1-4
2421 / 2464
रामायण · 7.89.1-4
देवनागरी

तदावसाने यज्ञस्य रामः परमदुर्मनाः । अपश्यमानो वैदेहीं मेने शून्यम् इदं जगत् । शोकेन परमायत्तो न शान्तिं मनसागमत् ॥
विसृज्य पार्थिवान् सर्वान् ऋक्षवानरराक्षसान् । जनौघं ब्रह्ममुख्यानां वित्तपूर्णं व्यसर्जयत् ॥
ततो विसृज्य तान् सर्वान् रामो राजीवलोचनः । हृदि कृत्वा तदा सीताम् अयोध्यां प्रविवेश सः ॥
न सीतायाः परां भार्यां वव्रे स रघुनन्दनः । यज्ञे यज्ञे च पत्न्यर्थं जानकी काञ्चनी भवत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tadāvasāne yajñasya rāmaḥ paramadurmanāḥ | apaśyamāno vaidehīṃ mene śūnyam idaṃ jagat | śokena paramāyatto na śāntiṃ manasāgamat ||
visṛjya pārthivān sarvān ṛkṣavānararākṣasān | janaughaṃ brahmamukhyānāṃ vittapūrṇaṃ vyasarjayat ||
tato visṛjya tān sarvān rāmo rājīvalocanaḥ | hṛdi kṛtvā tadā sītām ayodhyāṃ praviveśa saḥ ||
na sītāyāḥ parāṃ bhāryāṃ vavre sa raghunandanaḥ | yajñe yajñe ca patnyarthaṃ jānakī kāñcanī bhavat ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तदाtadāтогда
अवसानेavasāneпо завершении
यज्ञस्यyajñasyaжертвоприношения
रामःrāmaḥРама
परमदुर्मनाःparamadurmanāḥкрайне опечаленный
अपश्यमानःapaśyamānaḥне видя
वैदेहीम्vaidehīmВайдехи
मेनेmeneсчитал
शून्यम्śūnyamпустым
इदम्idamэтот
जगत्jagatмир
शोकेनśokenaгорем
परमायत्तःparamāyattaḥполностью охваченный
naне
शान्तिम्śāntimпокоя
मनसाmanasāумом
अगमत्agamatдостиг
विसृज्यvisṛjyaотпустив
पार्थिवान्pārthivānцарей
सर्वान्sarvānвсех
ऋक्षवानरराक्षसान्ṛkṣavānararākṣasānмедведей, ванаров и ракшасов
जनौघम्janaughamтолпу людей
ब्रह्ममुख्यानाम्brahmamukhyānāmво главе с Брахмой
वित्तपूर्णम्vittapūrṇamнаполненную богатством
व्यसर्जयत्vyasarjayatраспустил
ततःtataḥзатем
विसृज्यvisṛjyaотпустив
तान्tānих
सर्वान्sarvānвсех
रामःrāmaḥРама
राजीवलोचनःrājīvalocanaḥлотосоокий
हृदिhṛdiв сердце
कृत्वाkṛtvāпоместив
तदाtadāтогда
सीताम्sītāmСиту
अयोध्याम्ayodhyāmв Айодхью
प्रविवेशpraviveśaвошёл
सःsaḥон
naне
सीतायाःsītāyāḥСиты
पराम्parāmдругую
भार्याम्bhāryāmжену
वव्रेvavreизбрал
सःsaḥтот
रघुनन्दनःraghunandanaḥрадость рода Рагху
यज्ञे यज्ञेyajñe yajñeв каждом жертвоприношении
caи
पत्न्यर्थम्patnyarthamради места жены
जानकीjānakīДжанаки
काञ्चनीkāñcanīзолотая
भवत्bhavatстановилась
अनुवाद

По завершении жертвоприношения Рама был крайне опечален. Не видя Вайдехи, он считал этот мир пустым; полностью охваченный горем, он не находил покоя в уме. Отпустив всех царей, медведей, ванаров и ракшасов, он распустил также толпу людей, наполненную богатством, во главе с Брахмой. Затем, отпустив их всех, лотосоокий Рама поместил Ситу в сердце и вошёл в Айодхью. Радость рода Рагху не избрал другой жены вместо Ситы; в каждом жертвоприношении золотая Джанаки занимала место жены.

संस्करण

7ee6207c43ef · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से