वराह पुराण
The rite of śrāddha14.10-19
87 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 14.10-19

Mārkaṇḍeya

देवनागरी

पितॄणामयुजो युग्मान् देवानामपि योजयेत् । देवानामेकमेकं वा पितॄणां च नियोजयेत्
तथा मातामहश्राद्धं वैश्वदेवसमन्वितम् । कुर्वीत भक्तिसंपन्नसक्तन्त्रं वा वैश्वदेविकम्
प्राङ्मुखं भोजभेद् विप्रं देवानामुभयात्मकम् । पितृपैतामहानां च भोजयेच्चाप्युदङ्मुखान्
पृथक् तयोः केचिदाहुः श्राद्धस्य करणं द्विज । एकत्रैकेन पाकेन वदन्त्यन्ये महर्षयः
विष्टरार्थं कुशान् दत्त्वा संपूज्यार्घविधानतः । कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां तदनुज्ञया
यवाम्बुना च देवानां दद्यादर्घ्यं विधानवित् । सुगन्धधूपदीपांश्च दत्त्वा तेभ्यो यथाविधि । पितॄणामपसकव्येन सर्वमेवोपकल्पयेत्
अनुज्ञां च ततः प्राप्य दत्त्वा दर्भान् द्विधाकृतान् । मन्त्रपूर्वं पितॄणां तु कुर्यादावाहनं बुधः । तिलाम्बुना चापसव्यं दद्यादर्ध्यादिकं बुधः
काले तत्रातिथिं प्राप्तमन्नकामं द्विजाध्वगम् । ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः कामं तमपि पूजयेत्
योगिनो विविधै रूपैर्नराणामुपकारिणः । भ्रमन्ति पृथिवीमेतामविज्ञातस्वरूपिणः
तस्मादभ्यर्चयेत् प्राप्तं श्राद्धकालेऽतिथिं बुधः । श्राद्धक्रियाफलं हन्ति द्विजेन्द्रापूजितोऽतिथिः

लिप्यंतरण (IAST)

pitṝṇāmayujo yugmān devānāmapi yojayet | devānāmekamekaṃ vā pitṝṇāṃ ca niyojayet
tathā mātāmahaśrāddhaṃ vaiśvadevasamanvitam | kurvīta bhaktisaṃpannasaktantraṃ vā vaiśvadevikam
prāṅmukhaṃ bhojabhed vipraṃ devānāmubhayātmakam | pitṛpaitāmahānāṃ ca bhojayeccāpyudaṅmukhān
pṛthak tayoḥ kecidāhuḥ śrāddhasya karaṇaṃ dvija | ekatraikena pākena vadantyanye maharṣayaḥ
viṣṭarārthaṃ kuśān dattvā saṃpūjyārghavidhānataḥ | kuryādāvāhanaṃ prājño devānāṃ tadanujñayā
yavāmbunā ca devānāṃ dadyādarghyaṃ vidhānavit | sugandhadhūpadīpāṃśca dattvā tebhyo yathāvidhi | pitṝṇāmapasakavyena sarvamevopakalpayet
anujñāṃ ca tataḥ prāpya dattvā darbhān dvidhākṛtān | mantrapūrvaṃ pitṝṇāṃ tu kuryādāvāhanaṃ budhaḥ | tilāmbunā cāpasavyaṃ dadyādardhyādikaṃ budhaḥ
kāle tatrātithiṃ prāptamannakāmaṃ dvijādhvagam | brāhmaṇairabhyanujñātaḥ kāmaṃ tamapi pūjayet
yogino vividhai rūpairnarāṇāmupakāriṇaḥ | bhramanti pṛthivīmetāmavijñātasvarūpiṇaḥ
tasmādabhyarcayet prāptaṃ śrāddhakāle'tithiṃ budhaḥ | śrāddhakriyāphalaṃ hanti dvijendrāpūjito'tithiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पितॄणामयुजोpitṝṇāmayujoпредкам нечётных
युग्मान्yugmānчётных
देवानामपिdevānāmapiи богам
योजयेत्yojayetпусть приставит
देवानामेकमेकंdevānāmekamekaṃбогам по одному
वाили
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
नियोजयेत्niyojayetпусть приставит
तथाtathāтакже
मातामहश्राद्धंmātāmahaśrāddhaṃшраддху деду по матери
वैश्वदेवसमन्वितम्vaiśvadevasamanvitamсопровождаемую вайшвадевой
कुर्वीतkurvītaпусть совершает
भक्तिसंपन्नसक्तन्त्रंbhaktisaṃpannasaktantraṃисполненный преданности, тот же чин
वैश्वदेविकम्vaiśvadevikamвайшвадевический
प्राङ्मुखंprāṅmukhaṃобращённого на восток
भोजभेद्bhojabhedпусть кормит
विप्रंvipraṃбрахмана
देवानामुभयात्मकम्devānāmubhayātmakamдля богов, двоякой природы
पितृपैतामहानांpitṛpaitāmahānāṃу отцов и дедов
भोजयेच्चाप्युदङ्मुखान्bhojayeccāpyudaṅmukhānи пусть кормит обращённых на север
पृथक्pṛthakпорознь
तयोःtayoḥу тех двоих
केचिदाहुःkecidāhuḥнекоторые говорят
श्राद्धस्यśrāddhasyaшраддхи
करणंkaraṇaṃсовершение
द्विजdvijaо дваждырождённый
एकत्रैकेनekatraikenaв одном месте одною
पाकेनpākenaваркою
वदन्त्यन्येvadantyanyeговорят иные
महर्षयःmaharṣayaḥвеликие мудрецы
विष्टरार्थंviṣṭarārthaṃради подстилки
कुशान्kuśānтраву куша
दत्त्वाdattvāдав
संपूज्यार्घविधानतःsaṃpūjyārghavidhānataḥпочтив по правилу аргхьи
कुर्यादावाहनंkuryādāvāhanaṃпусть совершит призывание
प्राज्ञोprājñoмудрый
देवानांdevānāṃбогов
तदनुज्ञयाtadanujñayāс их дозволения
यवाम्बुनाyavāmbunāводою с ячменём
दद्यादर्घ्यंdadyādarghyaṃда даст аргхью
विधानवित्vidhānavitзнающий правило
सुगन्धधूपदीपांश्चsugandhadhūpadīpāṃścaи благовония, курения и светильники
तेभ्योtebhyoим
यथाविधिyathāvidhiпо правилу
पितॄणामपसकव्येनpitṝṇāmapasakavyenaпредкам, обратным шнуром
सर्वमेवोपकल्पयेत्sarvamevopakalpayetвсё именно да устроит
अनुज्ञांanujñāṃдозволение
ततःtataḥзатем
प्राप्यprāpyaполучив
दर्भान्darbhānтраву дарбха
द्विधाकृतान्dvidhākṛtānнадвое сложенную
मन्त्रपूर्वंmantrapūrvaṃс мантрою
तुtuже
बुधःbudhaḥмудрый
तिलाम्बुनाtilāmbunāводою с кунжутом
चापसव्यंcāpasavyaṃи обратным шнуром
दद्यादर्ध्यादिकंdadyādardhyādikaṃда даст аргхью и прочее
कालेkāleво время
तत्रातिथिंtatrātithiṃтам гостя
प्राप्तमन्नकामंprāptamannakāmaṃпришедшего, желающего пищи
द्विजाध्वगम्dvijādhvagamдваждырождённого путника
ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातःbrāhmaṇairabhyanujñātaḥбрахманами дозволенный
कामंkāmaṃпо желанию
तमपिtamapiи его
पूजयेत्pūjayetда почтит
योगिनोyoginoйогины
विविधैvividhaiразными
रूपैर्नराणामुपकारिणःrūpairnarāṇāmupakāriṇaḥобликами, творящие благо людям
भ्रमन्तिbhramantiбродят
पृथिवीमेतामविज्ञातस्वरूपिणःpṛthivīmetāmavijñātasvarūpiṇaḥпо этой земле, чей истинный облик неведом
तस्मादभ्यर्चयेत्tasmādabhyarcayetпотому да почтит
प्राप्तंprāptaṃпришедшего
श्राद्धकालेśrāddhakāleво время шраддхи
तिथिंtithiṃгостя
श्राद्धक्रियाफलंśrāddhakriyāphalaṃплод обряда шраддхи
हन्तिhantiгубит
द्विजेन्द्रापूजितोdvijendrāpūjitoо владыка брахманов, непочтённый
caи
caи
caи
caи
वाили
बुधःbudhaḥмудрый
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
तथाtathāтакже
तुtuже
अनुवाद

«Предкам пусть приставит нечётное число, богам — чётное; или богам по одному и предкам по одному. Также шраддху деду по матери пусть совершает исполненный преданности, сопровождаемую вайшвадевой, — тот же вайшвадевический чин. Брахмана для богов, обращённого на восток, пусть кормит — двоякой природы; а для отцов и дедов пусть кормит обращённых на север. Некоторые говорят, о дваждырождённый, что совершение шраддхи у тех двоих порознь; иные великие мудрецы говорят — в одном месте, одною варкою. Дав траву куша ради подстилки и почтив по правилу аргхьи, пусть мудрый совершит призывание богов с их дозволения. Водою с ячменём да даст аргхью знающий правило, и благовония, курения и светильники им по правилу; а предкам, обратив шнур, всё именно да устроит. Получив затем дозволение и дав траву дарбха, надвое сложенную, пусть мудрый с мантрою совершит призывание предков; и водою с кунжутом, с обратным шнуром, да даст аргхью и прочее. Если во время шраддхи придёт гость — дваждырождённый путник, желающий пищи, — то, дозволенный брахманами, пусть по желанию почтит и его. Ибо йогины, творящие благо людям, бродят по этой земле в разных обликах, и истинный облик их неведом. Потому да почтит мудрый гостя, пришедшего во время шраддхи: непочтённый гость губит плод обряда шраддхи, о владыка брахманов».

संस्करण

7d5a9f8e3c9c · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 8:36:18 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से