विष्णुपुराण
The Upper Worlds and the Cosmic Egg2.7.29-31
398 / 1027
विष्णुपुराण · 2.7.29-31
देवनागरी

प्रधानं च पुमांश् चैव सर्वभूतात्मभूतया विष्णुशक्त्या महाबुद्धे वृतौ संश्रयधर्मिणौ ।
तयोः सैव पृथग्भावकारणं संश्रयस्य च क्षोभकारणभूता च सर्गकाले महामते ।
यथा सक्तं जले वातो बिभर्ति कणिकाशतम् शक्तिः सापि तथा विष्णोः प्रधानपुरुषात्मकम् ।

लिप्यंतरण (IAST)

pradhānaṃ ca pumāṃś caiva sarvabhūtātmabhūtayā viṣṇuśaktyā mahābuddhe vṛtau saṃśrayadharmiṇau /
tayoḥ saiva pṛthagbhāvakāraṇaṃ saṃśrayasya ca kṣobhakāraṇabhūtā ca sargakāle mahāmate /
yathā saktaṃ jale vāto bibharti kaṇikāśatam śaktiḥ sāpi tathā viṣṇoḥ pradhānapuruṣātmakam /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रधानम्pradhānamпрадхана
caи
पुमान्pumānпуруша
caи
एवevaже
सर्व-भूत-आत्म-भूतयाsarva-bhūta-ātma-bhūtayāставшей душою всех существ
विष्णु-शक्त्याviṣṇu-śaktyāшакти Вишну
महा-बुद्धेmahā-buddheо великий разумом
वृतौvṛtauобъяты
संश्रय-धर्मिणौsaṃśraya-dharmiṇauимеющие свойство соединяться
तयोःtayoḥу них двоих
साона
एवevaже
पृथक्-भाव-कारणम्pṛthak-bhāva-kāraṇamпричина раздельности
संश्रयस्यsaṃśrayasyaсоединения
caи
क्षोभ-कारण-भूताkṣobha-kāraṇa-bhūtāставшая причиной возмущения
caи
सर्ग-कालेsarga-kāleво время творения
महा-मतेmahā-mateо великий разумом
यथाyathāкак
सक्तम्saktamприльнувший
जलेjaleк воде
वातःvātaḥветер
बिभर्तिbibhartiнесёт
कणिका-शतम्kaṇikā-śatamсотню капель
शक्तिःśaktiḥшакти
साта
अपिapiже
तथाtathāтак
विष्णोःviṣṇoḥВишну
प्रधान-पुरुष-आत्मकम्pradhāna-puruṣa-ātmakamсостоящее из прадханы и пуруши
अनुवाद

И прадхана, и пуруша, имеющие свойство соединяться, объяты шакти Вишну, ставшею душою всех существ, о великий разумом.

Она же у них двоих — причина и раздельности, и соединения, и она же становится причиной возмущения во время творения, о великий разумом.

Как ветер, прильнувший к воде, несёт сотню капель, — так и та шакти Вишну несёт состоящее из прадханы и пуруши.

संस्करण

a2dd4adc5a6b · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 1:53:28 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से