Шримад-Бхагаватам
Лицедей на подмостках10.66.11-24
4772 / 5136
LinuxЛистать
Шримад-Бхагаватам · 10.66.11-24
Деванагари

पौण्ड्रको ऽपि तद्-उद्योगम् उपलभ्य महा-रथः
अक्षौहिणीभ्यां संयुक्तो निश्चक्राम पुराद् द्रुतम्
तस्य काशी-पतिर् मित्रं पार्ष्णि-ग्राहो ऽन्वयान् नृप
अक्षौहिणीभिस् तिसृभिर् अपश्यत् पौण्ड्रकं हरिः
शङ्खार्य्-असि-गदा-शार्ङ्ग- श्रीवत्साद्य्-उपलक्षितम्
बिभ्राणं कौस्तुभ-मणिं वन-माला-विभूषितम्
कौशेय-वाससी पीते वसानं गरुड-ध्वजम्
अमूल्य-मौल्य्-आभरणं स्फुरन्-मकर-कुण्डलम्
दृष्ट्वा तम् आत्मनस् तुल्यं वेषं कृत्रिमम् आस्थितम्
यथा नटं रङ्ग-गतं विजहास भृशं हरीः
शुलैर् गदाभिः परिघैः शक्त्य्-ऋष्टि-प्रास-तोमरैः
असिभिः पट्टिशैर् बाणैः प्राहरन्न् अरयो हरिम्
कृष्णस् तु तत् पौण्ड्रक-काशिराजयोर्
बलं गज-स्यन्दन-वाजि-पत्ति-मत्
गदासि-चक्रेषुभिर् आर्दयद् भृशं
यथा युगान्ते हुत-भुक् पृथक् प्रजाः
आयोधनं तद् रथ-वाजि-कुञ्जर- द्विपत्-खरोष्ट्रैर् अरिणावखण्डितैः
बभौ चितं मोद-वहं मनस्विनाम् आक्रीडनं भूत-पतेर् इवोल्बणम्
अथाह पौण्ड्रकं शौरिर् भो भो पौण्ड्रक यद् भवान्
दूत-वाक्येन माम् आह तान्य् अस्त्रण्य् उत्सृजामि ते
त्याजयिष्ये ऽभिधानं मे यत् त्वयाज्ञ मृषा धृतम्
व्रजामि शरनं ते ऽद्य यदि नेच्छामि संयुगम्
इति क्षिप्त्वा शितैर् बाणैर् विरथी-कृत्य पौण्ड्रकम्
शिरो ऽवृश्चद् रथाङ्गेन वज्रेणेन्द्रो यथा गिरेः
तथा काशी-पतेः कायाच् छिर उत्कृत्य पत्रिभिः
न्यपातयत् काशी-पुर्यां पद्म-कोशम् इवानिलः
एवं मत्सरिणम् हत्वा पौण्ड्रकं स-सखं हरिः
द्वारकाम् आविशत् सिद्धैर् गीयमान-कथामृतः
स नित्यं भगवद्-ध्यान- प्रध्वस्ताखिल-बन्धनः
बिभ्राणश् च हरे राजन् स्वरूपं तन्-मयो ऽभवत्

Транслитерация (IAST)

pauṇḍrako 'pi tad-udyogam upalabhya mahā-rathaḥ
akṣauhiṇībhyāṃ saṃyukto niścakrāma purād drutam
tasya kāśī-patir mitraṃ pārṣṇi-grāho 'nvayān nṛpa
akṣauhiṇībhis tisṛbhir apaśyat pauṇḍrakaṃ hariḥ
śaṅkhāry-asi-gadā-śārṅga- śrīvatsādy-upalakṣitam
bibhrāṇaṃ kaustubha-maṇiṃ vana-mālā-vibhūṣitam
kauśeya-vāsasī pīte vasānaṃ garuḍa-dhvajam
amūlya-mauly-ābharaṇaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam
dṛṣṭvā tam ātmanas tulyaṃ veṣaṃ kṛtrimam āsthitam
yathā naṭaṃ raṅga-gataṃ vijahāsa bhṛśaṃ harīḥ
śulair gadābhiḥ parighaiḥ śakty-ṛṣṭi-prāsa-tomaraiḥ
asibhiḥ paṭṭiśair bāṇaiḥ prāharann arayo harim
kṛṣṇas tu tat pauṇḍraka-kāśirājayor
balaṃ gaja-syandana-vāji-patti-mat
gadāsi-cakreṣubhir ārdayad bhṛśaṃ
yathā yugānte huta-bhuk pṛthak prajāḥ
āyodhanaṃ tad ratha-vāji-kuñjara- dvipat-kharoṣṭrair ariṇāvakhaṇḍitaiḥ
babhau citaṃ moda-vahaṃ manasvinām ākrīḍanaṃ bhūta-pater ivolbaṇam
athāha pauṇḍrakaṃ śaurir bho bho pauṇḍraka yad bhavān
dūta-vākyena mām āha tāny astraṇy utsṛjāmi te
tyājayiṣye 'bhidhānaṃ me yat tvayājña mṛṣā dhṛtam
vrajāmi śaranaṃ te 'dya yadi necchāmi saṃyugam
iti kṣiptvā śitair bāṇair virathī-kṛtya pauṇḍrakam
śiro 'vṛścad rathāṅgena vajreṇendro yathā gireḥ
tathā kāśī-pateḥ kāyāc chira utkṛtya patribhiḥ
nyapātayat kāśī-puryāṃ padma-kośam ivānilaḥ
evaṃ matsariṇam hatvā pauṇḍrakaṃ sa-sakhaṃ hariḥ
dvārakām āviśat siddhair gīyamāna-kathāmṛtaḥ
sa nityaṃ bhagavad-dhyāna- pradhvastākhila-bandhanaḥ
bibhrāṇaś ca hare rājan svarūpaṃ tan-mayo 'bhavat

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पौण्ड्रकः अपि तत्-उद्योगम् उपलभ्य महा-रथःpauṇḍrakaḥ api tat-udyogam upalabhya mahā-rathaḥи Паундрака, узнав о том выступлении, великоколесничий,; Паундрака также то выступление узнав великоколесничий
अक्षौहिणीभ्याम् संयुक्तः निश्चक्राम पुरात् द्रुतम्akṣauhiṇībhyām saṃyuktaḥ niścakrāma purāt drutamсоединённый с двумя акшаухини, спешно вышел из города; акшаухини двумя соединённый вышел из города спешно
तस्य काशी-पतिः मित्रम् पार्ष्णि-ग्राहः अन्वयात् नृपtasya kāśī-patiḥ mitram pārṣṇi-grāhaḥ anvayāt nṛpaего друг, владыка Каши, прикрывающий тыл, последовал [за ним], о царь;; его Каши владыка друг тылприкрывающий последовал, о царь
अक्षौहिणीभिः तिसृभिः अपश्यत् पौण्ड्रकम् हरिःakṣauhiṇībhiḥ tisṛbhiḥ apaśyat pauṇḍrakam hariḥс тремя акшаухини; Хари увидел Паундраку —; акшаухини тремя увидел Паундраку Хари
शङ्ख-अरि-असि-गदा-शार्ङ्ग-श्रीवत्स-आदि-उपलक्षितम्śaṅkha-ari-asi-gadā-śārṅga-śrīvatsa-ādi-upalakṣitamотмеченного раковиною, диском, мечом, палицею, Шарнгою, Шриватсою и прочим,; раковина-диск-меч-палица-Шарнга-Шриватса-прочим отмеченного
बिभ्राणम् कौस्तुभ-मणिम् वन-माला-विभूषितम्bibhrāṇam kaustubha-maṇim vana-mālā-vibhūṣitamнесущего самоцвет Каустубху, украшенного лесным венком,; несущего Каустубху самоцвет лесновенкомукрашенного
कौशेय-वाससी पीते वसानम् गरुड-ध्वजम्kauśeya-vāsasī pīte vasānam garuḍa-dhvajamодетого в два жёлтых шёлковых одеяния, со знаменем Гаруды,; шёлковые одежды жёлтые носящего Гарудызнамённого
अ-मूल्य-मौलि-आभरणम् स्फुरत्-मकर-कुण्डलम्a-mūlya-mauli-ābharaṇam sphurat-makara-kuṇḍalamс бесценным венцом и уборами, со сверкающими серьгами-макарами; бесценновенцоуборного сверкающемакарасерьгового
दृष्ट्वा तम् आत्मनः तुल्यम् वेषम् कृत्रिमम् आस्थितम्dṛṣṭvā tam ātmanaḥ tulyam veṣam kṛtrimam āsthitamувидев его, принявшего поддельный наряд, подобный своему,; увидев его своему подобный наряд поддельный принявшего
यथा नटम् रङ्ग-गतम् विजहास भृशम् हरिःyathā naṭam raṅga-gatam vijahāsa bhṛśam hariḥкак лицедея, вышедшего на подмостки, Хари весьма рассмеялся; как лицедея на подмостки вышедшего рассмеялся весьма Хари
शूलैः गदाभिः परिघैः शक्ति-ऋष्टि-प्रास-तोमरैःśūlaiḥ gadābhiḥ parighaiḥ śakti-ṛṣṭi-prāsa-tomaraiḥкопьями, палицами, засовами, дротиками, мечами, пиками, стрекалами,; копьями палицами засовами дротик-меч-пика-стрекалами
असिभिः पट्टिशैः बाणैः प्राहरन् अरयः हरिम्asibhiḥ paṭṭiśaiḥ bāṇaiḥ prāharan arayaḥ harimмечами, паттишами, стрелами били враги Хари; мечами паттишами стрелами били враги Хари
कृष्णः तु तत् पौण्ड्रक-काशि-राजयोः बलम् गज-स्यन्दन-वाजि-पत्ति-मत्kṛṣṇaḥ tu tat pauṇḍraka-kāśi-rājayoḥ balam gaja-syandana-vāji-patti-matКришна же то войско Паундраки и царя Каши — со слонами, колесницами, конями и пехотою —; Кришна же то Паундраки-Кашицаря войско слон-колесница-конь-пехотное
गदा-असि-चक्र-इषुभिः आर्दयत् भृशम् यथा युग-अन्ते हुत-भुक् पृथक् प्रजाःgadā-asi-cakra-iṣubhiḥ ārdayat bhṛśam yathā yuga-ante huta-bhuk pṛthak prajāḥпалицею, мечом, диском и стрелами терзал сильно — как в конце юги пожиратель жертв [терзает] разные твари; палица-меч-диск-стрелами терзал сильно как в югиконце жертвпожиратель разные твари
आयोधनम् तत् रथ-वाजि-कुञ्जर-द्वि-पत्-खर-उष्ट्रैः अरिणा अवखण्डितैःāyodhanam tat ratha-vāji-kuñjara-dvi-pat-khara-uṣṭraiḥ ariṇā avakhaṇḍitaiḥто поле битвы, [покрытое] колесницами, конями, слонами, двуногими, ослами и верблюдами, рассечёнными диском,; поле битвы то колесница-конь-слон-двуногий-осёл-верблюдами диском рассечёнными
बभौ चितम् मोद-वहम् मनस्विनाम् आक्रीडनम् भूत-पतेः इव उल्बणम्babhau citam moda-vaham manasvinām ākrīḍanam bhūta-pateḥ iva ulbaṇamусеянное, сияло, несущее радость мужественным, — как страшное игрище владыки бхутов; сияло усеянное радостьнесущее мужественным игрище бхутов владыки словно страшное
अथ आह पौण्ड्रकम् शौरिः भो भो पौण्ड्रक यत् भवान्atha āha pauṇḍrakam śauriḥ bho bho pauṇḍraka yat bhavānзатем сказал Паундраке Шаури: «эй, эй, Паундрака! то, что ты; затем сказал Паундраке Шаури эй эй Паундрака что ты
दूत-वाक्येन माम् आह तानि अस्त्राणि उत्सृजामि तेdūta-vākyena mām āha tāni astrāṇi utsṛjāmi teречью посла мне сказал, — те оружия я выпускаю в тебя; посларечью мне сказал, те оружия выпускаю тебе
त्याजयिष्ये अभिधानम् मे यत् त्वया अ-ज्ञ मृषा धृतम्tyājayiṣye abhidhānam me yat tvayā a-jña mṛṣā dhṛtam«я заставлю [тебя] оставить моё имя, что тобою, неведающий, ложно носимо;; заставлю оставить именование моё которое тобою, неведающий, ложно носимое
व्रजामि शरणम् ते अद्य यदि न इच्छामि संयुगम्vrajāmi śaraṇam te adya yadi na icchāmi saṃyugamя пойду к тебе за прибежищем сегодня — если не желаю битвы»; иду прибежищем твоим ныне если не желаю битвы
इति क्षिप्त्वा शितैः बाणैः विरथी-कृत्य पौण्ड्रकम्iti kṣiptvā śitaiḥ bāṇaiḥ virathī-kṛtya pauṇḍrakamтак [сказав] и, поразив острыми стрелами, лишив Паундраку колесницы,; так метнув острыми стрелами безколесничным сделав Паундраку
शिरः अवृश्चत् रथ-अङ्गेन वज्रेण इन्द्रः यथा गिरेःśiraḥ avṛścat ratha-aṅgena vajreṇa indraḥ yathā gireḥон отсёк голову диском — как Индра ваджрою [вершину] горы; голову отсёк диском ваджрою Индра как горы
तथा काशी-पतेः कायात् शिरः उत्कृत्य पत्रिभिःtathā kāśī-pateḥ kāyāt śiraḥ utkṛtya patribhiḥтак же у владыки Каши, срезав голову с тела стрелами,; так же Каши владыки от тела голову срезав стрелами
न्यपातयत् काशी-पुर्याम् पद्म-कोशम् इव अनिलःnyapātayat kāśī-puryām padma-kośam iva anilaḥон уронил [её] в город Каши — как ветер лотосовый бутон; уронил в Каши городе лотоса бутон словно ветер
एवम् मत्सरिणम् हत्वा पौण्ड्रकम् स-सखम् हरिःevam matsariṇam hatvā pauṇḍrakam sa-sakham hariḥтак убив завистника Паундраку с другом, Хари; так завистника убив Паундраку сдружного Хари
द्वारकाम् आविशत् सिद्धैः गीयमान-कथा-अमृतःdvārakām āviśat siddhaiḥ gīyamāna-kathā-amṛtaḥвошёл в Двараку, [и] сиддхи воспевали нектар сказаний о нём; Двараку вошёл сиддхами воспеваемосказаннектарный
सः नित्यम् भगवत्-ध्यान-प्रध्वस्त-अखिल-बन्धनःsaḥ nityam bhagavat-dhyāna-pradhvasta-akhila-bandhanaḥон, постоянным размышлением о Владыке разрушивший все узы,; он постоянно Владыкиразмышлениемразрушенновсеузный
बिभ्राणः च हरेः राजन् स्व-रूपम् तत्-मयः अभवत्bibhrāṇaḥ ca hareḥ rājan sva-rūpam tat-mayaḥ abhavatи носящий облик Хари, о царь, стал состоящим из него; носящий же Хари, о царь, облик тоисполненный стал
Литературный перевод

«И Паундрака, узнав о том выступлении, великоколесничий, соединённый с двумя акшаухини, спешно вышел из города; его друг, владыка Каши, прикрывающий тыл, последовал [за ним], о царь, с тремя акшаухини; Хари увидел Паундраку — отмеченного раковиною, диском, мечом, палицею, Шарнгою, Шриватсою и прочим, несущего самоцвет Каустубху, украшенного лесным венком, одетого в два жёлтых шёлковых одеяния, со знаменем Гаруды, с бесценным венцом и уборами, со сверкающими серьгами-макарами. Увидев его, принявшего поддельный наряд, подобный своему, как лицедея, вышедшего на подмостки, Хари весьма рассмеялся. Копьями, палицами, засовами, дротиками, мечами, пиками, стрекалами, мечами, паттишами, стрелами били враги Хари; Кришна же то войско Паундраки и царя Каши — со слонами, колесницами, конями и пехотою — палицею, мечом, диском и стрелами терзал сильно — как в конце юги пожиратель жертв [терзает] разные твари. То поле битвы, [покрытое] колесницами, конями, слонами, двуногими, ослами и верблюдами, рассечёнными диском, усеянное, сияло, несущее радость мужественным, — как страшное игрище владыки бхутов. Затем сказал Паундраке Шаури: „Эй, эй, Паундрака! То, что ты речью посла мне сказал, — те оружия я выпускаю в тебя. Я заставлю [тебя] оставить моё имя, что тобою, неведающий, ложно носимо; я пойду к тебе за прибежищем сегодня — если не желаю битвы“. Так [сказав] и, поразив острыми стрелами, лишив Паундраку колесницы, он отсёк голову диском — как Индра ваджрою [вершину] горы; так же у владыки Каши, срезав голову с тела стрелами, он уронил [её] в город Каши — как ветер лотосовый бутон. Так убив завистника Паундраку с другом, Хари вошёл в Двараку, [и] сиддхи воспевали нектар сказаний о нём. Он, постоянным размышлением о Владыке разрушивший все узы, и носящий облик Хари, о царь, стал состоящим из него».

Версия

7f6ef98e79d2 · опубликовано 15 авг. 2026 г., 23:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами