Шримад-Бхагаватам
Песнь нищего из Аванти11.23.14-21
4993 / 5136
LinuxЛистать
Шримад-Бхагаватам · 11.23.14-21
Деванагари

स चाहेदम् अहो कष्टं वृथात्मा मे ऽनुतापितः
न धर्माय न कामाय यस्यार्थायास ईदृशः
प्रायेणाथाः कदर्याणां न सुखाय कदाचन
इह चात्मोपतापाय मृतस्य नरकाय च
यशो यशस्विनां शुद्धं श्लाघ्या ये गुणिनां गुणाः
लोभः स्व्-अल्पो ऽपि तान् हन्ति श्वित्रो रूपम् इवेप्सितम्
अर्थस्य साधने सिद्धे उत्कर्षे रक्षणे व्यये
नाशोपभोग आयासस् त्रासश् चिन्ता भ्रमो नृणाम्
स्तेयं हिंसानृतं दम्भः कामः क्रोधः स्मयो मदः
भेदो वैरम् अविश्वासः संस्पर्धा व्यसनानि च
एते पञ्चदशानर्था ह्य् अर्थ-मूला मता नृणाम्
तस्माद् अनर्थम् अर्थाख्यं श्रेयो-ऽर्थी दूरतस् त्यजेत्
भिद्यन्ते भ्रातरो दाराः पितरः सुहृदस् तथा
एकास्निग्धाः काकिणिना सद्यः सर्वे ऽरयः कृताः
अर्थेनाल्पीयसा ह्य् एते संरब्धा दीप्त-मन्यवः
त्यजन्त्य् आशु स्पृधो घ्नन्ति सहसोत्सृज्य सौहृदम्

Транслитерация (IAST)

sa cāhedam aho kaṣṭaṃ vṛthātmā me 'nutāpitaḥ
na dharmāya na kāmāya yasyārthāyāsa īdṛśaḥ
prāyeṇāthāḥ kadaryāṇāṃ na sukhāya kadācana
iha cātmopatāpāya mṛtasya narakāya ca
yaśo yaśasvināṃ śuddhaṃ ślāghyā ye guṇināṃ guṇāḥ
lobhaḥ sv-alpo 'pi tān hanti śvitro rūpam ivepsitam
arthasya sādhane siddhe utkarṣe rakṣaṇe vyaye
nāśopabhoga āyāsas trāsaś cintā bhramo nṛṇām
steyaṃ hiṃsānṛtaṃ dambhaḥ kāmaḥ krodhaḥ smayo madaḥ
bhedo vairam aviśvāsaḥ saṃspardhā vyasanāni ca
ete pañcadaśānarthā hy artha-mūlā matā nṛṇām
tasmād anartham arthākhyaṃ śreyo-'rthī dūratas tyajet
bhidyante bhrātaro dārāḥ pitaraḥ suhṛdas tathā
ekāsnigdhāḥ kākiṇinā sadyaḥ sarve 'rayaḥ kṛtāḥ
arthenālpīyasā hy ete saṃrabdhā dīpta-manyavaḥ
tyajanty āśu spṛdho ghnanti sahasotsṛjya sauhṛdam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सः च आह इदम् अहो कष्टम् वृथा आत्मा मे अनुतापितःsaḥ ca āha idam aho kaṣṭam vṛthā ātmā me anutāpitaḥ«и он сказал так: ««увы, горе! напрасно я мучил себя:; он же сказал это увы горе напрасно себя моё измученное
न धर्माय न कामाय यस्य अर्थाय आयासः ईदृशःna dharmāya na kāmāya yasya arthāya āyāsaḥ īdṛśaḥни ради дхармы, ни ради желания было такое утомление ради богатства; не дхарме не желанию которого богатству утомление таковое
प्रायेण अर्थाः कदर्याणाम् न सुखाय कदाचनprāyeṇa arthāḥ kadaryāṇām na sukhāya kadācana««по большей части богатства скупцов никогда не служат счастью:; побольшейчасти богатства скупцов не счастью когдалибо
इह च आत्म-उपतापाय मृतस्य नरकाय चiha ca ātma-upatāpāya mṛtasya narakāya caздесь — к мучению самого себя, а по смерти — к аду; здесь же себямучению умершего аду же
यशः यशस्विनाम् शुद्धम् श्लाघ्याः ये गुणिनाम् गुणाःyaśaḥ yaśasvinām śuddham ślāghyāḥ ye guṇinām guṇāḥ««чистая слава у славных, похвальные достоинства у достойных —; слава славных чистая похвальные которые достойных достоинства
लोभः सु-अल्पः अपि तान् हन्ति श्वित्रः रूपम् इव ईप्सितम्lobhaḥ su-alpaḥ api tān hanti śvitraḥ rūpam iva īpsitamмалая даже жадность губит их, как белое пятно — желанную красоту; жадность весьмамалая также те губит белоепятно красоту как желанную
अर्थस्य साधने सिद्धे उत्कर्षे रक्षणे व्ययेarthasya sādhane siddhe utkarṣe rakṣaṇe vyaye««в добывании богатства, в добытом, в приумножении, в охранении, в трате,; богатства добывании добытом приумножении охранении трате
नाश-उपभोगे आयासः त्रासः चिन्ता भ्रमः नृणाम्nāśa-upabhoge āyāsaḥ trāsaḥ cintā bhramaḥ nṛṇāmв утрате и вкушении — у людей утомление, страх, забота и морок; утратавкушении утомление страх забота морок людей
स्तेयम् हिंसा अन्-ऋतम् दम्भः कामः क्रोधः स्मयः मदःsteyam hiṃsā an-ṛtam dambhaḥ kāmaḥ krodhaḥ smayaḥ madaḥ««воровство, насилие, ложь, лицемерие, желание, гнев, самомнение, спесь,; воровство насилие неправда лицемерие желание гнев самомнение спесь
भेदः वैरम् अ-विश्वासः संस्पर्धा व्यसनानि चbhedaḥ vairam a-viśvāsaḥ saṃspardhā vyasanāni caраздор, вражда, недоверие, соперничество и пороки —; раздор вражда недоверие соперничество пороки же
एते पञ्चदश अन्-अर्थाः हि अर्थ-मूलाः मताः नृणाम्ete pañcadaśa an-arthāḥ hi artha-mūlāḥ matāḥ nṛṇām««вот пятнадцать бед, признанных людьми имеющими корнем богатство;; эти пятнадцать бед ведь богатствокорневые признанные людей
तस्मात् अन्-अर्थम् अर्थ-आख्यम् श्रेयः-अर्थी दूरतः त्यजेत्tasmāt an-artham artha-ākhyam śreyaḥ-arthī dūrataḥ tyajetпотому желающий блага пусть издали оставит беду, зовущуюся богатством; потому беду богатствоименуемую благожелающий издали оставил бы
भिद्यन्ते भ्रातरः दाराः पितरः सुहृदः तथाbhidyante bhrātaraḥ dārāḥ pitaraḥ suhṛdaḥ tathā««разделяются братья, жёны, отцы и друзья;; разделяются братья жёны отцы друзья так
एक-आस्निग्धाः काकिणिना सद्यः सर्वे अरयः कृताःeka-āsnigdhāḥ kākiṇinā sadyaḥ sarve arayaḥ kṛtāḥсвязанные одною [приязнью], из-за монеты тотчас все становятся врагами; однойприязнью монетой тотчас все враги сделанные
अर्थेन अल्पीयसा हि एते संरब्धाः दीप्त-मन्यवःarthena alpīyasā hi ete saṃrabdhāḥ dīpta-manyavaḥ««из-за ничтожного богатства они, разъярённые, с пылающим гневом,; богатством ничтожнейшим ведь эти разъярённые пылающийгнев
त्यजन्ति आशु स्पृधः घ्नन्ति सहसा उत्सृज्य सौहृदम्tyajanti āśu spṛdhaḥ ghnanti sahasā utsṛjya sauhṛdamтотчас оставляют, соперничают, убивают, разом отбросив дружество; оставляют быстро соперничают убивают разом отбросив дружество
Литературный перевод

«И он сказал так: „Увы, горе! Напрасно я мучил себя: ни ради дхармы, ни ради желания было такое утомление ради богатства. По большей части богатства скупцов никогда не служат счастью: здесь — к мучению самого себя, а по смерти — к аду. Чистая слава у славных, похвальные достоинства у достойных — малая даже жадность губит их, как белое пятно — желанную красоту. В добывании богатства, в добытом, в приумножении, в охранении, в трате, в утрате и вкушении — у людей утомление, страх, забота и морок. Воровство, насилие, ложь, лицемерие, желание, гнев, самомнение, спесь, раздор, вражда, недоверие, соперничество и пороки — вот пятнадцать бед, признанных людьми имеющими корнем богатство; потому желающий блага пусть издали оставит беду, зовущуюся богатством. Разделяются братья, жёны, отцы и друзья; связанные одною приязнью, из-за монеты тотчас все становятся врагами. Из-за ничтожного богатства они, разъярённые, с пылающим гневом, тотчас оставляют, соперничают, убивают, разом отбросив дружество“».

Версия

2cac52b88822 · опубликовано 16 авг. 2026 г., 08:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами