मध्यमा च भवेदग्निः फलन्ती कालपूरिणी । वामा ह्यमृतरूपा च जगदाप्यायने स्थिता
दक्षिणा रौद्रभागेन जगच्छोषयते सदा । द्वयोर्वाहे तु मृत्युः स्यात्सर्वकार्यविनाशिनी
निर्गमे तु भवेद्वामा प्रवेशे दक्षैणा स्मृता । इडाचारे तथा सौम्यं चन्द्रसूर्यगतस्तथा
कारयेत्क्रूर कर्माणि प्राणे पिङ्गलसंस्थिते । यात्रायां सर्वकार्येषु विषापहारणे इडा
भोजने मैथुने युद्धे पिङ्गला सिद्धिदायिका । उच्चाटमारणाद्येषु कर्मस्वेतेषु पिङ्गला
मैथुने चैव संग्रामे भोजने सिद्धिदायिका । शोभनेषु च कार्येषु यात्रायां विषकर्मणि
शान्तिमुक्त्यर्थसिद्ध्यै च इडा योज्या नराधिपैः । द्वाभ्यां चैव प्रवाहे च क्रूरसौम्यविवर्जने
विषवत्तं तु जानीयात्संस्मरेत्तु विचक्षणः । सौम्यादिशुभकार्येषु लाभादिजयजीविते
गमनागमने चैव वामा सर्वत्र पूजिता । युद्धादिभोजने घाते स्त्रीणां चैव तु संगमे
madhyamā ca bhavedagniḥ phalantī kālapūriṇī / vāmā hyamṛtarūpā ca jagadāpyāyane sthitā
dakṣiṇā raudrabhāgena jagacchoṣayate sadā / dvayorvāhe tu mṛtyuḥ syātsarvakāryavināśinī
nirgame tu bhavedvāmā praveśe dakṣaiṇā smṛtā / iḍācāre tathā saumyaṃ candrasūryagatastathā
kārayetkrūra karmāṇi prāṇe piṅgalasaṃsthite / yātrāyāṃ sarvakāryeṣu viṣāpahāraṇe iḍā
bhojane maithune yuddhe piṅgalā siddhidāyikā / uccāṭamāraṇādyeṣu karmasveteṣu piṅgalā
maithune caiva saṃgrāme bhojane siddhidāyikā / śobhaneṣu ca kāryeṣu yātrāyāṃ viṣakarmaṇi
śāntimuktyarthasiddhyai ca iḍā yojyā narādhipaiḥ / dvābhyāṃ caiva pravāhe ca krūrasaumyavivarjane
viṣavattaṃ tu jānīyātsaṃsmarettu vicakṣaṇaḥ / saumyādiśubhakāryeṣu lābhādijayajīvite
gamanāgamane caiva vāmā sarvatra pūjitā / yuddhādibhojane ghāte strīṇāṃ caiva tu saṃgame
«Срединный же да будет огонь, плодоносящий, наполняющий время; левый — образ нектара, стоит на питании мира, а правый грозною долей всегда иссушает мир. При течении обоих — смерть, губящая все дела. При выходе бывает левый, при входе указан правый; при ходе иды — благое, и таково же движение луны и солнца. Жестокие дела да совершает он при дыхании, пребывающем в пингале. В походе, во всех делах, при устранении яда — ида; в еде, в соитии, в битве пингала даёт успех. В изгнании, умерщвлении и прочих таких делах — пингала; в соитии, в сражении, в еде она даёт успех. В благих делах, в походе, в деле с ядом, а также для покоя, освобождения и достижения цели владыки людей да применяют иду. При течении обоими и при отвержении жестокого и благого — то да знает разумный как яд и да помнит о том. В благих и прочих добрых делах, в прибыли, победе и жизни, в уходе и приходе левый чтим всюду; в битве и прочем, в еде, при убийстве, при сходе с женщинами и при входе, в мелком деле восхваляем правый канал».
1773c35b3ef9 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 07:56:29 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Дыхания расписаны как два ведомства: левое ведает питанием и покоем, правое — иссушением и насилием. Ни одно не объявлено дурным; дурно лишь применить не то к не тому.
Одновременное течение обоих названо смертью, губящей дела. Опасно не правое дыхание, а неразличённое.
Списки нарочно перекрывают друг друга: еда и соитие попадают в правый ряд дважды, и ни разу — в левый. Плотское отнесено к иссушающей стороне без всякого осуждения, просто как область другого дыхания.