ब्रह्मोवाच । अशोककलिका ह्यष्टौ ये पिबन्ति पुनर्वसौ । चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः
त्वामशोक ! हराभीष्ट ! मधुमाससमुद्भव । पिबामि शोकसन्तप्तो मामशोकं सदा कुरु
(इत्यशोकाष्टमीव्रतम्) । ब्रह्मोवाच । शुक्लाष्टम्यामाश्वयुजे उत्तराषाढया युता । सा महानवमीत्युक्ता स्नानदानादि चाक्षयम्
नवमी केवला चापि दुर्गां चैव तु पूजयेत् । महाव्रतं महापुण्यं शङ्कराद्यैरनुष्ठितम्
अयाचितादि षष्ठ्यादौ राजा शत्रुजयाया च । जपहोमसमायुक्तः कन्यां वा भोजयेत्सदा
दुर्गेदुर्गे रक्षिणि स्वाहा मन्त्रो ऽयं पूजनादिषु । दीर्घाकारादिमात्राभिर्नव देव्यो नमो ऽन्तिकाः
षड्भिः पदैर्नमः स्वाहा वषडादिहृदादिकम् । अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं न्यस्य वै पृजयेच्छिवाम्
अष्टम्यां नव गेहानि दारुजान्येकमेव वा । तस्मिन्देवी प्रकर्तव्या हैमी वाराजतापि वा
शूले खङ्गे पुस्तके वा पटे वा मण्डले (पे) यजेत् । कपालं खेटकं घण्टां दर्पणं तर्जनीं धनः
brahmovāca / aśokakalikā hyaṣṭau ye pibanti punarvasau / caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ
tvāmaśoka ! harābhīṣṭa ! madhumāsasamudbhava / pibāmi śokasantapto māmaśokaṃ sadā kuru
(ityaśokāṣṭamīvratam) / brahmovāca / śuklāṣṭamyāmāśvayuje uttarāṣāḍhayā yutā / sā mahānavamītyuktā snānadānādi cākṣayam
navamī kevalā cāpi durgāṃ caiva tu pūjayet / mahāvrataṃ mahāpuṇyaṃ śaṅkarādyairanuṣṭhitam
ayācitādi ṣaṣṭhyādau rājā śatrujayāyā ca / japahomasamāyuktaḥ kanyāṃ vā bhojayetsadā
durgedurge rakṣiṇi svāhā mantro 'yaṃ pūjanādiṣu / dīrghākārādimātrābhirnava devyo namo 'ntikāḥ
ṣaḍbhiḥ padairnamaḥ svāhā vaṣaḍādihṛdādikam / aṅguṣṭhādikaniṣṭhāntaṃ nyasya vai pṛjayecchivām
aṣṭamyāṃ nava gehāni dārujānyekameva vā / tasmindevī prakartavyā haimī vārājatāpi vā
śūle khaṅge pustake vā paṭe vā maṇḍale (pe) yajet / kapālaṃ kheṭakaṃ ghaṇṭāṃ darpaṇaṃ tarjanīṃ dhanaḥ
Брахма сказал: кто в месяце чайтре, в светлый восьмой день, при созвездии Пунарвасу выпьет восемь бутонов ашоки, те не обретут скорби. «Тебя, о ашока, любезная Харе, рождённая в медовый месяц, пью я, палимый скорбью: сделай меня навсегда бесскорбным». Таков обет восьмого дня ашоки. Брахма сказал: восьмой день светлой половины в ашваюдже, соединённый с Уттарашадхой, зовётся «великой девятицей», и омовение, даяние и прочее в него неисчерпаемо. Да чтит он Дургу и в один только девятый день: это великий обет, великая заслуга, соблюдённый Шанкарой и прочими. С шестого дня и далее — непрошеное подаяние и прочее; и царь ради победы над врагами, наделённый шёпотом и возлиянием, да кормит деву постоянно. «Дурга, Дурга, Хранительница, сваха» — вот мантра при почитании и прочем; девять богинь — с долгими гласными и прочими мерами, оканчивающиеся поклоном. Шестью словами — «намах», «сваха», «вашат» и прочими — сердце и прочее; возложив от большого пальца до мизинца, да чтит он Благую. В восьмой день — девять домиков из дерева или же один; и в нём должна быть сделана богиня, золотая или серебряная. На копье, на мече, на книге, на полотне или в круге да чтит он её. Череп, щит, колокол, зеркало, грозящий перст, лук…
9bf8350258ce · опубликовано 2 сент. 2026 г., 12:54:45 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Первый обряд короток и держится на созвучии: пьют бутоны дерева ашока и просят стать «а-шока», бесскорбным. Само имя дерева и есть просьба.
Великая девятица определена не числом, а совпадением: восьмой день ашваюджи, сошедшийся с Уттарашадхой. Точность условия задаёт весь дальнейший обряд.
Богиню помещают в деревянный домик, но чтить её можно и на копье, и на книге, и на полотне, и в начерченном круге. Изображение здесь не обязательно: годится любая поверхность, на которой её обозначили.