Гаруда-пурана
Причины прамехи1.159.31-39
616 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.159.31-39
Деванагари

सर्षपोपमसंस्थाना जिह्वापाकमहारुजा । पुत्रिणी महती चाल्पा सुसूक्ष्मा पिडिका स्मृता
विदारीकन्दवद्वृत्ता कठिना च विदारिका । विद्रधेर्लक्षणैर्युक्ता ज्ञेया विद्रधिका तु सा
पुत्रिणी च विदारी च दुः सहा बहुमेदसः । सद्यः पित्तोल्बणास्त्वन्याः सम्भवन्त्यल्पमेदसः
पिडिकास्ता भवेयुः स्याद्दोषोद्रेको यथायथम् । प्रमेहेण विनाप्येता जायन्ते दुष्टमेदसः
तावच्च नोपलक्ष्यन्ते यावद्वर्णञ्च वर्जितम् । हारिद्रं रक्तवर्णं वा मेहप्राग्रूपवर्जितम्
यो मूत्रयेत तन्महें रक्तपित्तन्तु तद्विदुः । स्वेदो ऽङ्गगान्धः शिथिलत्वमङ्गे श्य्याशनस्वप्नसुखाभिषङ्गः । हृन्नेत्रजिह्वाश्रवणोपदाहा घनोग्रता केशनखाभिवृद्धिः
शीतप्रियत्वं गलतालुशोषो माधुर्य मास्ये करपाददाहः । भविष्यतो मेहगणस्य रूपं मूत्रे ऽपि धावन्ति पिपीलिकाश्च
तृष्णा प्रमेहे मधुरं प्रपिच्छं मध्वामये स्याद्विविधोविकारः । सम्पूरणाद्वा कफसम्भवः स्यात्क्षीणेषु दोषेष्वनिलात्मको वा
सम्पूर्णरूपाः कफपित्तमेहाः क्रमेण ये वै रतिसम्भवाश्च । सक्रामते पित्तकृतास्तु याप्याः साध्यो ऽस्ति मेहो यदि नास्ति दिष्टम्

Транслитерация (IAST)

sarṣapopamasaṃsthānā jihvāpākamahārujā / putriṇī mahatī cālpā susūkṣmā piḍikā smṛtā
vidārīkandavadvṛttā kaṭhinā ca vidārikā / vidradherlakṣaṇairyuktā jñeyā vidradhikā tu sā
putriṇī ca vidārī ca duḥ sahā bahumedasaḥ / sadyaḥ pittolbaṇāstvanyāḥ sambhavantyalpamedasaḥ
piḍikāstā bhaveyuḥ syāddoṣodreko yathāyatham / prameheṇa vināpyetā jāyante duṣṭamedasaḥ
tāvacca nopalakṣyante yāvadvarṇañca varjitam / hāridraṃ raktavarṇaṃ vā mehaprāgrūpavarjitam
yo mūtrayeta tanmaheṃ raktapittantu tadviduḥ / svedo 'ṅgagāndhaḥ śithilatvamaṅge śyyāśanasvapnasukhābhiṣaṅgaḥ / hṛnnetrajihvāśravaṇopadāhā ghanogratā keśanakhābhivṛddhiḥ
śītapriyatvaṃ galatāluśoṣo mādhurya māsye karapādadāhaḥ / bhaviṣyato mehagaṇasya rūpaṃ mūtre 'pi dhāvanti pipīlikāśca
tṛṣṇā pramehe madhuraṃ prapicchaṃ madhvāmaye syādvividhovikāraḥ / sampūraṇādvā kaphasambhavaḥ syātkṣīṇeṣu doṣeṣvanilātmako vā
sampūrṇarūpāḥ kaphapittamehāḥ krameṇa ye vai ratisambhavāśca / sakrāmate pittakṛtāstu yāpyāḥ sādhyo 'sti meho yadi nāsti diṣṭam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सर्षपsarṣapaгорчичному зерну
उपमupamaподобный
संस्थानाsaṃsthānāвидом
जिह्वाjihvāязыка
पाकpākaвоспалением
महारुजाmahārujāс великой болью
पुत्रिणीputriṇī«многодетный»
महतीmahatīбольшой
चाल्पाcālpāи малый
सुसूक्ष्माsusūkṣmāвесьма мелкий
पिडिकाpiḍikāнарыв
स्मृताsmṛtāназван
विदारीvidārīвидари
कन्दवद्kandavadклубню подобный
वृत्ताvṛttāкруглый
कठिनाkaṭhināтвёрдый
विदारिकाvidārikā«видарика»
विद्रधेर्vidradherнарыва
लक्षणैर्lakṣaṇairпризнаками
युक्ताyuktāснабжённый
ज्ञेयाjñeyāда будет знаем
विद्रधिकाvidradhikā«видрадхика»
तुtuже
साон
दुःduḥтрудно
सहाsahāпереносимы
बहुमेदसःbahumedasaḥу обильных жиром
सद्यःsadyaḥтотчас
पित्तpittaжёлчью
उल्बणास्ulbaṇāsпереполненные
अन्याःanyāḥдругие
सम्भवन्त्य्sambhavantyвозникают
अल्पमेदसःalpamedasaḥу скудных жиром
पिडिकास्piḍikāsнарывы
ताте
भवेयुःbhaveyuḥбывают
स्याद्syādбывает
दोषोद्रेकोdoṣodrekoизбыток доши
यथायथम्yathāyathamкак подобает
प्रमेहेणprameheṇaпрамехою
विनाप्य्vināpyи без
एताetāэти
जायन्तेjāyanteрождаются
दुष्टमेदसःduṣṭamedasaḥу испорченных жиром
तावच्tāvacдо тех пор
नोपलक्ष्यन्तेnopalakṣyanteне примечаются
यावद्yāvadпокуда
वर्णञ्varṇañцвет
वर्जितम्varjitamлишена
हारिद्रंhāridraṃжёлтую
रक्तवर्णंraktavarṇaṃкрасного цвета
मेहप्राग्रूपmehaprāgrūpaпредвестий мехи
योyoкто
मूत्रयेतmūtrayetaпомочится
महेंmaheṃмехой
रक्तपित्तन्तुraktapittantu«кровью-жёлчью»
विदुःviduḥзнают
स्वेदोsvedoпот
गान्धःgāndhaḥзапах
शिथिलत्वम्śithilatvamдряблость
श्य्याśyyāложу
शनśanaсидению
स्वप्नsvapnaсну
सुखsukhaудовольствию
अभिषङ्गःabhiṣaṅgaḥпристрастие
हृन्hṛnсердца
नेत्रnetraглаз
श्रवणśravaṇaушей
उपदाहाupadāhāжжение
घनोग्रताghanogratāгустота и резкость
केशkeśaволос
नखnakhaногтей
अभिवृद्धिःabhivṛddhiḥразрастание
शीतप्रियत्वंśītapriyatvaṃлюбовь к холодному
गलतालुgalatāluгорла и нёба
शोषोśoṣoсухость
माधुर्यmādhuryaсладость
आस्येāsyeво рту
करपादkarapādaрук и ног
दाहःdāhaḥжжение
भविष्यतोbhaviṣyatoгрядущего
मेहगणस्यmehagaṇasyaсонма мех
रूपंrūpaṃоблик
मूत्रेmūtreна мочу
धावन्तिdhāvantiсбегаются
पिपीलिकाश्pipīlikāśмуравьи
तृष्णाtṛṣṇāжажда
प्रमेहेprameheпри прамехе
मधुरंmadhuraṃсладкая
प्रपिच्छंprapicchaṃвесьма тягучая
मध्वामयेmadhvāmayeпри «медовом недуге»
विविधोvividhoразнообразное
विकारःvikāraḥрасстройство
सम्पूरणाद्sampūraṇādот переполнения
सम्भवःsambhavaḥпроисхождение
क्षीणेषुkṣīṇeṣuпри истощённых
दोषेष्व्doṣeṣvдошах
अनिलात्मकोanilātmakoветряное по существу
वाили
सम्पूर्णरूपाःsampūrṇarūpāḥполные обликом
कफपित्तमेहाःkaphapittamehāḥмехи слизи и жёлчи
क्रमेणkrameṇaчередою
येyeкоторые
वैvaiведь
रतिसम्भवाश्ratisambhavāśот соития рождённые
सक्रामतेsakrāmateпереходит
पित्तकृतास्pittakṛtāsжёлчью произведённые
याप्याःyāpyāḥлишь поддерживаемы
साध्योsādhyoизлечима
अस्तिastiесть
मेहोmehoмеха
यदिyadiесли
नास्तिnāstiнет
दिष्टम्diṣṭamпредначертанного
Литературный перевод

Видом подобный горчичному зерну, с воспалением языка и великой болью, — «многодетный»: он назван нарывом и большим, и малым, и весьма мелким. Круглый, как клубень видари, и твёрдый — «видарика»; а снабжённый признаками нарыва да будет знаем как «видрадхика». «Многодетный» и «видари» трудно переносимы у обильных жиром; прочие же, тотчас переполненные жёлчью, возникают у скудных жиром. Нарывы те бывают, и бывает избыток доши, как подобает; но и без прамехи они рождаются у испорченных жиром. И до тех пор не примечаются они, покуда моча лишена цвета. Кто мочится жёлтою или красного цвета, лишённою предвестий мехи, — ту мочу знают как «кровь-жёлчь». Пот, запах тела, дряблость в членах, пристрастие к ложу, сидению, сну и удовольствию, жжение в сердце, глазах, языке и ушах, густота и резкость, разрастание волос и ногтей, любовь к холодному, сухость горла и нёба, сладость во рту, жжение рук и ног — таков облик грядущего сонма мех; и муравьи сбегаются на мочу. Жажда при прамехе, моча сладкая и весьма тягучая, при «медовом недуге» — разнообразное расстройство: от переполнения оно бывает слизистого происхождения, а при истощённых дошах — ветряное по существу. Полные обликом мехи слизи и жёлчи, что чередою возникают и от соития рождаются, переходят одна в другую; произведённые жёлчью лишь поддерживаемы; излечима же меха — если нет предначертанного.

Колофон главы

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pramehanidāna nāmaikonaṣaṣṭyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Версия

fae61eaba61d · опубликовано 2 сент. 2026 г., 16:18:30 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами