Гаруда-пурана
Изложение лечения жара и прочих недугов1.170.56-66
668 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.170.56-66
Деванагари

सितातुल्यो यवक्षारः सर्वकृच्छ्रनिवारणः । निदिग्धिकारसो वापि सक्षौद्रः कृच्छ्रनाशनः
लवणं त्रिफलाकल्कैर्मूत्राघातहरं स्मृतम् । मूत्रे विरुद्धे कर्पूरचूर्णं लिङ्गे प्रवेशयेत्
क्वाथश्च शिग्रुमूलोत्थः कटूष्णोश्मानिपातनः । सर्वमेहहरोधात्र्या रसःक्षौद्रनिशायुतः । त्रिफलादारुदार्व्यष्टक्वाथः क्षौद्रेण मेहहा
अस्वप्नं च व्यवायं च व्यायामाश्चिन्तनानि च । स्थौल्यमिच्छन्पपरित्यक्तं क्रमेणाभिप्रवर्धयेत्
यवश्यामाकभोजी स्यास्थौल्यकृन्मधुवारिणा । उष्णमन्नं समण्डं वा पिबन्कृशतनुर्भवेत्
सचव्यजीरकं व्योषा हिङ्गुसौवर्चलामलाः । मधुना रक्तवः पीता मेधोघ्ना सर्वदीपनाः
चतुर्गुणे जले मूत्रे द्विगुणे चित्रकाणि च । कल्कैः सिद्ध घृत प्रस्थं सक्षीरं जठरी पिबेत्
क्रमवृद्ध्या दशाहानि दश पैप्पालिकं दिनम् । वर्धयेत्पयसा सार्धं तथैवापानयेत्पुनः
क्षीरषष्टिकभोजीस्यादेवं कृष्णसहस्रकम् । बृंहणं मुद्गमायुष्यं प्लीहोदरविनाशनम्
पुनर्नवाक्वाथकल्कैः सिद्धं शोथहरं घृतम् । गावा मत्रेण संसेव्यं पिप्पली वा पयो ऽन्विताः । गुडन वाभयां तुल्यां विश्वं वा शोथरोगिणा
तैलमेरण्डजं पीत्वा बलासिद्धं पयो ऽन्वितम् । आध्मानशूलोपचितामन्त्रवृद्धिञ्जयेन्नरः

Транслитерация (IAST)

sitātulyo yavakṣāraḥ sarvakṛcchranivāraṇaḥ / nidigdhikāraso vāpi sakṣaudraḥ kṛcchranāśanaḥ
lavaṇaṃ triphalākalkairmūtrāghātaharaṃ smṛtam / mūtre viruddhe karpūracūrṇaṃ liṅge praveśayet
kvāthaśca śigrumūlotthaḥ kaṭūṣṇośmānipātanaḥ / sarvamehaharodhātryā rasaḥkṣaudraniśāyutaḥ / triphalādārudārvyaṣṭakvāthaḥ kṣaudreṇa mehahā
asvapnaṃ ca vyavāyaṃ ca vyāyāmāścintanāni ca / sthaulyamicchanpaparityaktaṃ krameṇābhipravardhayet
yavaśyāmākabhojī syāsthaulyakṛnmadhuvāriṇā / uṣṇamannaṃ samaṇḍaṃ vā pibankṛśatanurbhavet
sacavyajīrakaṃ vyoṣā hiṅgusauvarcalāmalāḥ / madhunā raktavaḥ pītā medhoghnā sarvadīpanāḥ
caturguṇe jale mūtre dviguṇe citrakāṇi ca / kalkaiḥ siddha ghṛta prasthaṃ sakṣīraṃ jaṭharī pibet
kramavṛddhyā daśāhāni daśa paippālikaṃ dinam / vardhayetpayasā sārdhaṃ tathaivāpānayetpunaḥ
kṣīraṣaṣṭikabhojīsyādevaṃ kṛṣṇasahasrakam / bṛṃhaṇaṃ mudgamāyuṣyaṃ plīhodaravināśanam
punarnavākvāthakalkaiḥ siddhaṃ śothaharaṃ ghṛtam / gāvā matreṇa saṃsevyaṃ pippalī vā payo 'nvitāḥ / guḍana vābhayāṃ tulyāṃ viśvaṃ vā śotharogiṇā
tailameraṇḍajaṃ pītvā balāsiddhaṃ payo 'nvitam / ādhmānaśūlopacitāmantravṛddhiñjayennaraḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सितातुल्योsitātulyoсахару равная
यवक्षारःyavakṣāraḥячменная щёлочь
सर्वकृच्छ्रनिवारणःsarvakṛcchranivāraṇaḥвсякое затруднение отвращающая
निदिग्धिकारसोnidigdhikārasoсок нидигдхики
सक्षौद्रःsakṣaudraḥс мёдом
कृच्छ्रनाशनःkṛcchranāśanaḥзатруднение губящий
लवणंlavaṇaṃсоль
त्रिफलाकल्कैर्triphalākalkairс кашицей трипхалы
मूत्राघातहरंmūtrāghātaharaṃзадержку мочи уносящей
स्मृतम्smṛtamназвана
मूत्रेmūtreпри моче
विरुद्धेviruddheзаграждённой
कर्पूरचूर्णंkarpūracūrṇaṃпорошок камфоры
लिङ्गेliṅgeв уд
प्रवेशयेत्praveśayetда введёт
क्वाथश्kvāthaśотвар
शिग्रुमूलोत्थःśigrumūlotthaḥиз корня шигру
कटूष्णोkaṭūṣṇoедкий и горячий
श्मानिपातनःśmānipātanaḥкамень низвергающий
सर्वमेहहरोsarvamehaharoвсякую прамеху уносящий
धात्र्याdhātryāамалаки
रसःrasaḥсок
क्षौद्रkṣaudraс мёдом
निशायुतःniśāyutaḥс куркумой
दारुdāruдевадару
दार्व्य्dārvyдарви
अष्टaṣṭaвосемь
मेहहाmehahāпрамеху уносящий
अस्वप्नंasvapnaṃбессонницу
व्यवायंvyavāyaṃсоитие
व्यायामाश्vyāyāmāśупражнения
चिन्तनानिcintanāniзаботы
स्थौल्यम्sthaulyamтучности
इच्छन्icchanжелающий
परिपरित्यक्तंpariparityaktaṃоставленное
क्रमेणाkrameṇāпостепенно
भिप्रवर्धयेत्bhipravardhayetда умножает
यवyavaячменём
श्यामाकśyāmākaшьямакой
भोजीbhojīпитающийся
स्यास्syāsда будет
थौल्यकृन्thaulyakṛnтучность творящий
मधुवारिणाmadhuvāriṇāмедовой водою
उष्णम्uṣṇamгорячую
अन्नंannaṃпищу
समण्डंsamaṇḍaṃс отваром
पिबन्pibanпьющий
कृशतनुर्kṛśatanurхудым телом
भवेत्bhavetстановится
सचव्यsacavyaс чавьей
जीरकंjīrakaṃзира
व्योषाvyoṣāтри острых
हिङ्गुhiṅguасафетида
सौवर्चलाsauvarcalāсоварчала
मलाःmalāḥамалаки
मधुनाmadhunāс мёдом
रक्तवःraktavaḥрактава
पीताpītāвыпитые
मेधोघ्नाmedhoghnāжир губящие
सर्वदीपनाःsarvadīpanāḥвсё разжигающие
चतुर्गुणेcaturguṇeвчетверо
जलेjaleв воде
मूत्रेmūtreв моче
द्विगुणेdviguṇeвдвое
चित्रकाणिcitrakāṇiчитраки
कल्कैःkalkaiḥс кашицами
सिद्धsiddhaсваренное
घृतghṛtaтоплёного масла
प्रस्थंprasthaṃпростха
सक्षीरंsakṣīraṃс молоком
जठरीjaṭharīстрадающий утробным недугом
पिबेत्pibetда пьёт
क्रमवृद्ध्याkramavṛddhyāпостепенным приращением
दशाहानिdaśāhāniдесять дней
दशdaśaдесять
पैप्पालिकंpaippālikaṃпиппали
दिनम्dinamдень
वर्धयेत्vardhayetда умножает
पयसाpayasāс молоком
सार्धंsārdhaṃвместе
तथैवाtathaivāтак же
पानयेत्pānayetда убавляет
पुनःpunaḥвновь
क्षीरषष्टिकभोजीkṣīraṣaṣṭikabhojīпитающийся молоком и шестидесятидневным рисом
एवंevaṃтак
कृष्णसहस्रकम्kṛṣṇasahasrakamтысяча пиппали
बृंहणंbṛṃhaṇaṃутучняющее
मुद्गम्mudgamмунг
आयुष्यंāyuṣyaṃжизнь продлевающее
प्लीहोदरविनाशनम्plīhodaravināśanamселезёнку и водянку губящее
पुनर्नवाpunarnavāпунарнава
क्वाथkvāthaотваром
शोथहरंśothaharaṃотёк уносящее
घृतम्ghṛtamтоплёное масло
गावाgāvāкоров
मत्रेणmatreṇaс мочою
संसेव्यंsaṃsevyaṃда употребляется
पयोpayoс молоком
न्विताःnvitāḥсоединённые
गुडनguḍanaс патокой
वाभयांvābhayāṃили харитаки
तुल्यांtulyāṃравную
विश्वंviśvaṃсухой имбирь
शोथरोगिणाśotharogiṇāстрадающему отёком
तैलम्tailamмасло
एरण्डजंeraṇḍajaṃкасторовое
पीत्वाpītvāвыпив
बलासिद्धंbalāsiddhaṃс балою сваренное
आध्मानādhmānaвздутием
शूलोपचिताम्śūlopacitāmколикой отягощённую
अन्त्रवृद्धिञ्antravṛddhiñгрыжу
जयेन्jayenпобеждает
नरःnaraḥчеловек
Литературный перевод

Ячменная щёлочь, равная сахару, отвращает всякое затруднение; и сок нидигдхики с мёдом губит затруднение. Соль с кашицей трипхалы названа уносящей задержку мочи; а при заграждённой моче да введёт он в уд порошок камфоры. Отвар из корня шигру, едкий и горячий, низвергает камень; сок амалаки с мёдом и куркумой уносит всякую прамеху; отвар трипхалы, девадару, дарви и восьми с мёдом уносит прамеху. Желающий тучности да умножает постепенно оставленное — бессонницу, соитие, упражнения и заботы; питающийся же ячменём и шьямакой с медовой водою и пьющий горячую пищу с отваром становится худым телом. Зира с чавьей, три острых, асафетида, соварчала, амалаки и рактава, выпитые с мёдом, губят жир и всё разжигают. Вчетверо в воде и вдвое в моче с кашицами читраки сваренную простху топлёного масла с молоком да пьёт страдающий утробным недугом. Постепенным приращением десять дней он умножает по десяти пиппали в день вместе с молоком, а затем так же убавляет; и да питается он молоком и шестидесятидневным рисом — таково правило тысячи пиппали, утучняющее, продлевающее жизнь и губящее селезёнку и водянку, как и мунг. Топлёное масло, сваренное с отваром и кашицей пунарнавы, уносит отёк; да употребляется оно с коровьей мочою, или пиппали с молоком, или харитаки с патокой в равном весе, или сухой имбирь — страдающему отёком. Выпив касторовое масло, сваренное с балою, с молоком, человек побеждает грыжу, отягощённую вздутием и коликой.

Версия

a14ae497aa25 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 17:43:45 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами