Гаруда-пурана
Изложение имён снадобий1.204.1-11
767 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.204.1-11

Śrī-Sūta

Деванагари

सूत उवाच । एवं धन्वन्तरिः प्राह सुश्रुतायच वैद्यकम् । अत नामानि वक्ष्यामि ओषधीनां समासतः
स्थिरा विदारिगन्धा च शालपण्यशुमत्यपि । लाङ्गली कलसी चैव क्रोष्टुपुच्छा गुहा मता
पुनर्नवाथ पर्षाभूः कठिल्या कारुणा तथा । एरण्डश्चोरुवूकः स्यादामर्दो वर्धमानकः
झषा नागबला ज्ञेया श्वदंष्ट्रा गोक्षुरो मतः । शतावरी वरा भीरु पीवरीन्दीवरी वरी
व्याघ्री तु बृहती कृष्णा हंसपादी मधुस्त्रवा । धामनी कण्टकारी स्यात्क्षुद्रा सिंही निदिग्धिका
वृश्चिका त्र्यमृता काली विषघ्नी सर्पदंष्ट्रिका । मर्कटी चात्मगुप्ता स्यादार्षेयी कपिकच्छुका
मुद्गपर्णो क्षुद्रसहा माषपर्णो महासहा । त्यजा परा च महा ज्ञेया दण्डयोन्यङ्कसंज्ञया । न्यग्रोधस्तु वटो ज्ञेयः अश्वत्थः कपिलो मतः
प्लक्षो ऽथ गर्दभाण्डः स्यात्पर्कटी च कपीतनः । पार्थस्तु ककुभो धन्वि विज्ञेयोर्ऽजुननामभिः
नन्दीवृक्षः प्ररोही स्यात्पुष्टिकारीति चोच्यते । वञ्जुलो वेतसो ज्ञेयो भल्लातश्चाप्यरुष्करः
लोध्रः सारवको धृष्टस्तिरीटश्चापि कीर्तितः । बृहत्फला महाजम्बूर्ज्ञेया बालफला परा
तृतीया जलजम्बूः स्यान्नादेयी सा च कीर्तिता । कणा कृष्णोपकुञ्ची च शौण्डी मागधिकेति च

Транслитерация (IAST)

sūta uvāca / evaṃ dhanvantariḥ prāha suśrutāyaca vaidyakam / ata nāmāni vakṣyāmi oṣadhīnāṃ samāsataḥ
sthirā vidārigandhā ca śālapaṇyaśumatyapi / lāṅgalī kalasī caiva kroṣṭupucchā guhā matā
punarnavātha parṣābhūḥ kaṭhilyā kāruṇā tathā / eraṇḍaścoruvūkaḥ syādāmardo vardhamānakaḥ
jhaṣā nāgabalā jñeyā śvadaṃṣṭrā gokṣuro mataḥ / śatāvarī varā bhīru pīvarīndīvarī varī
vyāghrī tu bṛhatī kṛṣṇā haṃsapādī madhustravā / dhāmanī kaṇṭakārī syātkṣudrā siṃhī nidigdhikā
vṛścikā tryamṛtā kālī viṣaghnī sarpadaṃṣṭrikā / markaṭī cātmaguptā syādārṣeyī kapikacchukā
mudgaparṇo kṣudrasahā māṣaparṇo mahāsahā / tyajā parā ca mahā jñeyā daṇḍayonyaṅkasaṃjñayā / nyagrodhastu vaṭo jñeyaḥ aśvatthaḥ kapilo mataḥ
plakṣo 'tha gardabhāṇḍaḥ syātparkaṭī ca kapītanaḥ / pārthastu kakubho dhanvi vijñeyor'junanāmabhiḥ
nandīvṛkṣaḥ prarohī syātpuṣṭikārīti cocyate / vañjulo vetaso jñeyo bhallātaścāpyaruṣkaraḥ
lodhraḥ sāravako dhṛṣṭastirīṭaścāpi kīrtitaḥ / bṛhatphalā mahājambūrjñeyā bālaphalā parā
tṛtīyā jalajambūḥ syānnādeyī sā ca kīrtitā / kaṇā kṛṣṇopakuñcī ca śauṇḍī māgadhiketi ca

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सूतsūtaСута
उवाचuvācaсказал
एवंevaṃтак
धन्वन्तरिःdhanvantariḥДханвантари
प्राहprāhaповедал
सुश्रुतायsuśrutāyaСушруте
caи
वैद्यकम्vaidyakamврачевание
अतataтеперь
नामानिnāmāniимена
वक्ष्यामिvakṣyāmiизреку
ओषधीनांoṣadhīnāṃснадобий
समासतःsamāsataḥвкратце
स्थिराsthirāстхира
विदारिगन्धाvidārigandhāвидаригандха
शालपण्य्śālapaṇyшалапарни
अशुमत्य्aśumatyашумати
अपिapiтакже
लाङ्गलीlāṅgalīлангали
कलसीkalasīкаласи
चैवcaivaи
क्रोष्टुपुच्छाkroṣṭupucchāкроштупуччха
गुहाguhāгуха
मताmatāсчитается
पुनर्नवाpunarnavāпунарнава
thaзатем
पर्षाभूःparṣābhūḥпаршабху
कठिल्याkaṭhilyāкатхилья
कारुणाkāruṇāкаруна
तथाtathāтак же
एरण्डश्eraṇḍaśэранда
चोरुवूकःcoruvūkaḥи урувука
स्याद्syādбывает
आमर्दोāmardoамарда
वर्धमानकःvardhamānakaḥвардхаманака
झषाjhaṣāджхаша
नागबलाnāgabalāнагабала
ज्ञेयाjñeyāда будет знаема
श्वदंष्ट्राśvadaṃṣṭrāшвадамштра
गोक्षुरोgokṣuroгокшура
मतःmataḥсчитается
शतावरीśatāvarīшатавари
वराvarāвара
भीरुbhīruбхиру
पीवरीpīvarīпивари
न्दीवरीndīvarīиндивари
वरीvarīвари
व्याघ्रीvyāghrīвьягхри
तुtuже
बृहतीbṛhatīбрихати
कृष्णाkṛṣṇāкришна
हंसपादीhaṃsapādīхамсапади
मधुस्त्रवाmadhustravāмадхусрава
धामनीdhāmanīдхамани
कण्टकारीkaṇṭakārīкантакари
क्षुद्राkṣudrāкшудра
सिंहीsiṃhīсимхи
निदिग्धिकाnidigdhikāнидигдхика
वृश्चिकाvṛścikāвришчика
त्र्यमृताtryamṛtāтрьямрита
कालीkālīкали
विषघ्नीviṣaghnīвишагхни
सर्पदंष्ट्रिकाsarpadaṃṣṭrikāсарпадамштрика
मर्कटीmarkaṭīмарката
चात्मगुप्ताcātmaguptāи атмагупта
आर्षेयीārṣeyīаршеи
कपिकच्छुकाkapikacchukāкапиккаччху
मुद्गपर्णोmudgaparṇoмудгапарни
क्षुद्रसहाkṣudrasahāкшудрасаха
माषपर्णोmāṣaparṇoмашапарни
महासहाmahāsahāмахасаха
त्यजाtyajāтьяджа
पराparāпара
महाmahāмаха
दण्डयोन्य्daṇḍayonyдандайони
अङ्कसंज्ञयाaṅkasaṃjñayāпо имени анка
न्यग्रोधस्nyagrodhasньягродха
वटोvaṭoватой
ज्ञेयःjñeyaḥда будет знаем
अश्वत्थःaśvatthaḥашваттха
कपिलोkapiloкапила
प्लक्षोplakṣoплакша
गर्दभाण्डःgardabhāṇḍaḥгардабханда
पर्कटीparkaṭīпаркати
कपीतनःkapītanaḥкапитана
पार्थस्pārthasпартха
ककुभोkakubhoкакубха
धन्विdhanviдханви
विज्ञेयोर्vijñeyorда будет знаем
जुननामभिःjunanāmabhiḥименами арджуны
नन्दीवृक्षःnandīvṛkṣaḥнандиврикша
प्ररोहीprarohīпрарохи
पुष्टिकारीतिpuṣṭikārītiпуштикари — так
चोच्यतेcocyateи называется
वञ्जुलोvañjuloванджула
वेतसोvetasoветаса
ज्ञेयोjñeyoда будет знаем
भल्लातश्bhallātaśбхаллатака
चाप्य्cāpyи же
अरुष्करःaruṣkaraḥарушкара
लोध्रःlodhraḥлодхра
सारवकोsāravakoсаравака
धृष्टस्dhṛṣṭasдхришта
तिरीटश्tirīṭaśтирита
कीर्तितःkīrtitaḥназван
बृहत्फलाbṛhatphalāбрихатпхала
महाजम्बूर्mahājambūrмахаджамбу
बालफलाbālaphalāбалапхала
तृतीयाtṛtīyāтретья
जलजम्बूःjalajambūḥджаладжамбу
स्यान्syānбывает
नादेयीnādeyīнадеи
साона
कीर्तिताkīrtitāназвана
कणाkaṇāкана
कृष्णोkṛṣṇoкришна
पकुञ्चीpakuñcīупакунчи
शौण्डीśauṇḍīшаунди
मागधिकेतिmāgadhiketiмагадхика — так
Литературный перевод

Сута сказал: так поведал Дханвантари Сушруте врачевание; теперь изреку я вкратце имена снадобий. Стхира, видаригандха, шалапарни, ашумати, а также лангали, каласи, кроштупуччха и гуха. Пунарнава, затем паршабху, катхилья и каруна; эранда, урувука, амарда и вардхаманака. Джхаша да будет знаема как нагабала, швадамштра считается гокшурой. Шатавари — вара, бхиру, пивари, индивари, вари. Вьягхри же — брихати, кришна, хамсапади, мадхусрава; дхамани бывает кантакари, кшудра, симхи, нидигдхика. Вришчика, трьямрита, кали, вишагхни, сарпадамштрика; марката и атмагупта бывает аршеи и капиккаччху. Мудгапарни — кшудрасаха, машапарни — махасаха; тьяджа, пара и маха да будет знаема по имени дандайони и анка. Ньягродха же да будет знаем ватой, ашваттха считается капилой. Плакша бывает гардабхандой, паркати — капитаной; партха, какубха и дханви да будет знаем именами арджуны. Нандиврикша бывает прарохи и называется пуштикари; ванджула да будет знаем ветасой, а бхаллатака — арушкарой. Лодхра назван саравакой, дхриштой и тиритой. Брихатпхала да будет знаема махаджамбу, а другая — балапхалой; третья бывает джаладжамбу и названа надеи. Кана, кришна, упакунчи, шаунди и магадхика — так…

Версия

ed5335e0e079 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 19:47:46 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами