Гаруда-пурана
О совершителе шраддхи и о шраддхе для себя2.8.1-11
981 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 2.8.1-11

Garuḍa

Деванагари

गरुड उवाच । स्वामिन्कस्याधिकारो ऽत्र सर्व एवौर्ध्वदेहिके । क्रियाः कतिविधाः प्रोक्ता वदैतत्सर्वमेव मे
श्रीकृष्ण उवाच । पुत्रः पौत्रः प्रपौत्रो वा तद्भ्राता भ्रातृसन्ततिः । सपिण्डसन्ततिर्वापि क्रियार्हाः खग ज्ञातयः
तेषामभावे सर्वेषां समानोदकसन्ततिः । कुलद्वये ऽपि चोच्छिन्ने स्त्रीभिः कार्याः क्रियाः खग
इच्छयोच्छिन्नबन्धश्च कारयेदवनीपतिः । पूर्वाः क्रिया मध्यमाश्च तथा चैवोत्तराः क्रियाः
प्रतिसंवत्सरं पक्षिन्नेकोद्दिष्टविधानतः । श्राद्धं तत्र प्रकर्तव्यं फलं तस्य शृणुष्व मे
ब्रह्मेन्द्ररुद्रनासत्यसूर्याग्निवसुमारुतान् । विश्वेदेवान्पितृ गणान्वयांसि मनुजान्पशून्
सरीसृपान्मातृगणान्यच्चान्यद्भूतसंज्ञितम् । श्राद्धं श्रद्धान्वितः कुर्वन्प्रीणयत्यखिलं जगत्
ते तृप्तास्तर्पयन्त्येनं पुत्रदारधनैस्तथा । अधिकारः क्रियाभेदः समासात्ते निरूपितः
गरुड उवाच । उक्तेष्वेको ऽपि चेन्न स्यादधिकारी सुरोत्तम । कर्तव्यं किं तदा विष्णो पुरुषेण विजानता
श्रीकृष्ण उवाच । अधिकारो यदा नास्ति यदि नास्ति च निश्चयः । जीविते सति जीवाय दद्याच्छ्राद्धंस्वयं नरः
कृतोपवासः सुस्नातः कृष्णासङ्गः समाहितः । कर्तारमथ भोक्तारं विष्णुं सर्वेश्वरं यजेत्

Транслитерация (IAST)

garuḍa uvāca / svāminkasyādhikāro 'tra sarva evaurdhvadehike / kriyāḥ katividhāḥ proktā vadaitatsarvameva me
śrīkṛṣṇa uvāca / putraḥ pautraḥ prapautro vā tadbhrātā bhrātṛsantatiḥ / sapiṇḍasantatirvāpi kriyārhāḥ khaga jñātayaḥ
teṣāmabhāve sarveṣāṃ samānodakasantatiḥ / kuladvaye 'pi cocchinne strībhiḥ kāryāḥ kriyāḥ khaga
icchayocchinnabandhaśca kārayedavanīpatiḥ / pūrvāḥ kriyā madhyamāśca tathā caivottarāḥ kriyāḥ
pratisaṃvatsaraṃ pakṣinnekoddiṣṭavidhānataḥ / śrāddhaṃ tatra prakartavyaṃ phalaṃ tasya śṛṇuṣva me
brahmendrarudranāsatyasūryāgnivasumārutān / viśvedevānpitṛ gaṇānvayāṃsi manujānpaśūn
sarīsṛpānmātṛgaṇānyaccānyadbhūtasaṃjñitam / śrāddhaṃ śraddhānvitaḥ kurvanprīṇayatyakhilaṃ jagat
te tṛptāstarpayantyenaṃ putradāradhanaistathā / adhikāraḥ kriyābhedaḥ samāsātte nirūpitaḥ
garuḍa uvāca / ukteṣveko 'pi cenna syādadhikārī surottama / kartavyaṃ kiṃ tadā viṣṇo puruṣeṇa vijānatā
śrīkṛṣṇa uvāca / adhikāro yadā nāsti yadi nāsti ca niścayaḥ / jīvite sati jīvāya dadyācchrāddhaṃsvayaṃ naraḥ
kṛtopavāsaḥ susnātaḥ kṛṣṇāsaṅgaḥ samāhitaḥ / kartāramatha bhoktāraṃ viṣṇuṃ sarveśvaraṃ yajet

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
गरुडgaruḍaГаруда
उवाचuvācaсказал
स्वामिन्svāminо владыка
कस्यkasyaу кого
अधिकारोadhikāroправо
अत्रatraздесь
सर्वsarvaвсе
और्ध्वदेहिकेaurdhvadehikeв посмертных обрядах
क्रियाःkriyāḥобряды
कतिविधाःkatividhāḥскольких видов
प्रोक्ताproktāназваны
वदvadaповедай
एतत्etatэто
सर्वम्sarvamвсё
पुत्रःputraḥсын
पौत्रःpautraḥвнук
प्रपौत्रोprapautroправнук
तद्भ्राताtadbhrātāего брат
भ्रातृसन्ततिःbhrātṛsantatiḥпотомство брата
सपिण्डसन्ततिर्sapiṇḍasantatirпотомство сапинд
क्रियार्हाःkriyārhāḥдостойные совершать обряды
खगkhagaо птица
ज्ञातयःjñātayaḥродичи
तेषाम्teṣāmих
अभावेabhāveпри отсутствии
सर्वेषांsarveṣāṃвсех
समानोदकसन्ततिःsamānodakasantatiḥпотомство саманодаков
कुलद्वयेkuladvayeв обоих родах
उच्छिन्नेucchinneпри пресечении
स्त्रीभिःstrībhiḥжёнами
कार्याःkāryāḥдолжны совершаться
इच्छयाicchayāпо желанию
उच्छिन्नबन्धश्ucchinnabandhaśу кого пресеклись родные
कारयेद्kārayedда велит совершить
अवनीपतिःavanīpatiḥвладыка земли
पूर्वाःpūrvāḥпредварительные
क्रियाkriyāобряды
मध्यमाश्madhyamāśсрединные
उत्तराःuttarāḥпоследующие
प्रतिसंवत्सरंpratisaṃvatsaraṃежегодно
पक्षिन्pakṣinо птица
एकोद्दिष्टविधानतःekoddiṣṭavidhānataḥпо уставу экоддишты
श्राद्धंśrāddhaṃшраддха
तत्रtatraтам
प्रकर्तव्यंprakartavyaṃдолжна совершаться
फलंphalaṃплод
तस्यtasyaеё
शृणुष्वśṛṇuṣvaслушай
मेmeот меня
ब्रह्मbrahmaБрахму
इन्द्रindraИндру
रुद्रrudraРудру
नासत्यnāsatyaНасатьев
सूर्यsūryaСурью
अग्निagniАгни
वसुvasuВасу
मारुतान्mārutānМарутов
विश्वेदेवान्viśvedevānВишведевов
पितृpitṛотчие
गणान्gaṇānсонмы
वयांसिvayāṃsiптиц
मनुजान्manujānлюдей
पशून्paśūnскот
सरीसृपान्sarīsṛpānпресмыкающихся
मातृगणान्mātṛgaṇānсонмы матерей
यच्yacчто
अन्यद्anyadиное
भूतसंज्ञितम्bhūtasaṃjñitamименуемое существами
श्रद्धान्वितःśraddhānvitaḥисполненный веры
कुर्वन्kurvanсовершающий
प्रीणयत्य्prīṇayatyрадует
अखिलंakhilaṃвесь
जगत्jagatмир
तेteони
तृप्तास्tṛptāsнасыщенные
तर्पयन्त्य्tarpayantyнасыщают
एनंenaṃего
पुत्रदारधनैस्putradāradhanaisсыновьями, жёнами и богатством
अधिकारःadhikāraḥправо
क्रियाभेदःkriyābhedaḥразделение обрядов
समासात्samāsātвкратце
निरूपितःnirūpitaḥизложено
उक्तेष्व्ukteṣvсреди названных
एकोekoодин
चेन्cenесли
स्याद्syādбудет
अधिकारीadhikārīимеющий право
सुरोत्तमsurottamaо лучший из богов
कर्तव्यंkartavyaṃдолжно быть сделано
किंkiṃчто
तदाtadāтогда
विष्णोviṣṇoо Вишну
पुरुषेणpuruṣeṇaчеловеком
विजानताvijānatāразумеющим
यदाyadāкогда
नास्तिnāstiнет
यदिyadiесли
निश्चयःniścayaḥуверенности
जीवितेjīviteпри жизни
सतिsatiсущей
जीवायjīvāyaдля себя живого
दद्याच्dadyācда совершит
स्वयंsvayaṃсам
नरःnaraḥчеловек
कृतोपवासःkṛtopavāsaḥсовершивший пост
सुस्नातःsusnātaḥхорошо омытый
कृष्णासङ्गःkṛṣṇāsaṅgaḥпривязанный к Кришне
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
कर्तारम्kartāramдеятеля
भोक्तारंbhoktāraṃвкушающего
विष्णुंviṣṇuṃВишну
सर्वेश्वरंsarveśvaraṃвладыку всего
यजेत्yajetда почтит
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
एवevaименно
एवevaименно
एवevaименно
मेmeмне
मेmeмне
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
अथathaзатем
अथathaзатем
क्रियाःkriyāḥобряды
क्रियाःkriyāḥобряды
Литературный перевод

Гаруда сказал: о владыка, у кого здесь право на все посмертные обряды? Скольких видов названы обряды? Поведай мне всё это. Шри-Кришна сказал: сын, внук, правнук или его брат, потомство брата, а также потомство сапинд — вот родичи, достойные совершать обряды, о птица. При отсутствии всех их — потомство саманодаков; а если пресеклись оба рода, обряды должны совершаться жёнами, о птица. У кого же пресеклись все родные, тому по желанию да велит совершить их владыка земли. Обряды предварительные, срединные и последующие; и ежегодно, о птица, по уставу экоддишты должна там совершаться шраддха. Плод её слушай от Меня. Брахму, Индру, Рудру, Насатьев, Сурью, Агни, Васу и Марутов, Вишведевов и отчие сонмы, птиц, людей и скот, пресмыкающихся, сонмы матерей и всё иное, именуемое существами, — весь мир радует тот, кто с верою совершает шраддху. И они, насыщенные, насыщают его сыновьями, жёнами и богатством. Вкратце изложено тебе право и разделение обрядов. Гаруда сказал: а если среди названных не будет ни одного, имеющего право, о лучший из богов, что тогда должно сделать разумеющему человеку, о Вишну? Шри-Кришна сказал: когда нет имеющего права и когда нет в том уверенности — пусть человек, покуда жив, сам совершит шраддху для себя живого. Совершив пост, хорошо омывшись, привязанный к Кришне и сосредоточенный, пусть почтит он Вишну, владыку всего, — и деятеля, и вкушающего.

Версия

b04772b8b990 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 23:33:27 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами