Харивамша
Падение Вены и рождение царя ПритхуHV 5.32-40
26 / 607
Харивамша · HV 5.32-40
Деванагари

एतस्मिन्न् एव काले तु यज्ञे पैतामहे शुभे सूतः सूत्यां समुत्पन्नः सौत्ये ऽहनि महामतिः ॥
तस्मिन्न् एव महायज्ञे जज्ञे प्राज्ञो ऽथ मागधः पृथोः स्तवार्थं तौ तत्र समाहूतौ महर्षिभिः ॥
ताव् ऊचुर् ऋषयः सर्वे स्तूयताम् एष पार्थिवः कर्मैतद् अनुरूपं वां पात्रं चायं नराधिपः ॥
ताव् ऊचतुस् तदा सर्वांस् तान् ऋषीन् सूतमागधौ आवां देवान् ऋषींश् चैव प्रीणयावः स्वकर्मभिः ॥
न चास्य विद्वो वै कर्म न तथा लक्षणं यशः स्तोत्रं येनास्य कुर्याव राज्ञस् तेजस्विनो द्विजाः ॥
ऋषिभिस् तौ नियुक्तौ तु भविष्यैः स्तूयताम् इति यानि कर्माणि कृतवान् पृथुः पश्चान् महाबलः ॥
तदाप्रभृति त्रैलोक्ये स्तवेषु जनमेजय आशीर्वादाः प्रयुज्यन्ते सूतमागधबन्दिभिः ॥
तयोः स्तवान्ते सुप्रीतः पृथुः प्रादात् प्रजेश्वरः अनूपदेशं सूताय मगधं मागधाय च ॥
तं दृष्ट्वा परमप्रीताः प्रजाः प्राहुर् महर्षयः वृत्तीनाम् एष वो दाता भविष्यति जनेश्वरः ॥

Транслитерация (IAST)

etasminn eva kāle tu yajñe paitāmahe śubhe sūtaḥ sūtyāṃ samutpannaḥ sautye 'hani mahāmatiḥ ||
tasminn eva mahāyajñe jajñe prājño 'tha māgadhaḥ pṛthoḥ stavārthaṃ tau tatra samāhūtau maharṣibhiḥ ||
tāv ūcur ṛṣayaḥ sarve stūyatām eṣa pārthivaḥ karmaitad anurūpaṃ vāṃ pātraṃ cāyaṃ narādhipaḥ ||
tāv ūcatus tadā sarvāṃs tān ṛṣīn sūtamāgadhau āvāṃ devān ṛṣīṃś caiva prīṇayāvaḥ svakarmabhiḥ ||
na cāsya vidvo vai karma na tathā lakṣaṇaṃ yaśaḥ stotraṃ yenāsya kuryāva rājñas tejasvino dvijāḥ ||
ṛṣibhis tau niyuktau tu bhaviṣyaiḥ stūyatām iti yāni karmāṇi kṛtavān pṛthuḥ paścān mahābalaḥ ||
tadāprabhṛti trailokye staveṣu janamejaya āśīrvādāḥ prayujyante sūtamāgadhabandibhiḥ ||
tayoḥ stavānte suprītaḥ pṛthuḥ prādāt prajeśvaraḥ anūpadeśaṃ sūtāya magadhaṃ māgadhāya ca ||
taṃ dṛṣṭvā paramaprītāḥ prajāḥ prāhur maharṣayaḥ vṛttīnām eṣa vo dātā bhaviṣyati janeśvaraḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतस्मिन्न् एव काले तुetasminn eva kāle tuв это самое время
यज्ञे पैतामहे शुभेyajñe paitāmahe śubheна благой жертве Питамахи
सूतः सूत्यां समुत्पन्नःsūtaḥ sūtyāṃ samutpannaḥсута родился в сутки; сказитель появился в день выжимки сомы
सौत्ये ऽहनि महामतिःsautye 'hani mahāmatiḥв день сотьи, великим умом; в обрядовый день, мудрый
तस्मिन्न् एव महायज्ञेtasminn eva mahāyajñeна том же великом жертвоприношении
जज्ञे प्राज्ञो ऽथ मागधःjajñe prājño 'tha māgadhaḥродился мудрый магадха
पृथोः स्तवार्थं तौ तत्रpṛthoḥ stavārthaṃ tau tatraради восхваления Притху их там; для славословия Притху тех двоих
समाहूतौ महर्षिभिःsamāhūtau maharṣibhiḥпризвали великие риши; мудрецы позвали
ताव् ऊचुर् ऋषयः सर्वेtāv ūcur ṛṣayaḥ sarveим двоим сказали все риши
स्तूयताम् एष पार्थिवःstūyatām eṣa pārthivaḥпусть этот царь будет прославлен
कर्मैतद् अनुरूपं वांkarmaitad anurūpaṃ vāṃэто дело подходит вам двоим; такое действие соразмерно вам
पात्रं चायं नराधिपःpātraṃ cāyaṃ narādhipaḥи этот владыка людей достоин; и этот царь достойный сосуд
ताव् ऊचतुस् तदा सर्वांस्tāv ūcatus tadā sarvāṃsте двое тогда всем сказали
तान् ऋषीन् सूतमागधौtān ṛṣīn sūtamāgadhauтем риши, сута и магадха
आवां देवान् ऋषींश् चैवāvāṃ devān ṛṣīṃś caivaмы двое богов и риши; мы богов и мудрецов
प्रीणयावः स्वकर्मभिःprīṇayāvaḥ svakarmabhiḥудовлетворяем своими делами; радуем собственным служением
न चास्य विद्वो वै कर्मna cāsya vidvo vai karmaмы не знаем его деяний
न तथा लक्षणं यशःna tathā lakṣaṇaṃ yaśaḥи признаков славы
स्तोत्रं येनास्य कुर्यावstotraṃ yenāsya kuryāvaчем мы сделаем ему хвалу; какое славословие ему совершим
राज्ञस् तेजस्विनो द्विजाःrājñas tejasvino dvijāḥсияющему царю, брахманы; могучему владыке, дваждырождённые
ऋषिभिस् तौ नियुक्तौ तुṛṣibhis tau niyuktau tuони двое, назначенные риши
भविष्यैः स्तूयताम् इतिbhaviṣyaiḥ stūyatām itiбудущими делами пусть славят
यानि कर्माणि कृतवान्yāni karmāṇi kṛtavānкакие деяния совершил; те дела, которые сделает
पृथुः पश्चान् महाबलःpṛthuḥ paścān mahābalaḥПритху впоследствии, великосильный; могучий Притху позже
तदाप्रभृति त्रैलोक्येtadāprabhṛti trailokyeс тех пор в трёх мирах
स्तवेषु जनमेजयstaveṣu janamejayaв славословиях, Джанамеджая
आशीर्वादाः प्रयुज्यन्तेāśīrvādāḥ prayujyanteблагословения произносятся; пускаются благие слова
सूतमागधबन्दिभिःsūtamāgadhabandibhiḥсутами, магадхами и певцами; сказителями, магадхами, панегиристами
तयोः स्तवान्ते सुप्रीतःtayoḥ stavānte suprītaḥдовольный в конце их хвалы
पृथुः प्रादात् प्रजेश्वरःpṛthuḥ prādāt prajeśvaraḥПритху, владыка существ, дал
अनूपदेशं सूतायanūpadeśaṃ sūtāyaАнупадешу — суте; землю Анупа для суты
मगधं मागधाय चmagadhaṃ māgadhāya caи Магадху — магадхе; Магадху для магадхи
तं दृष्ट्वा परमप्रीताःtaṃ dṛṣṭvā paramaprītāḥувидев его, очень довольные
प्रजाः प्राहुर् महर्षयःprajāḥ prāhur maharṣayaḥподданные и риши сказали
वृत्तीनाम् एष वो दाताvṛttīnām eṣa vo dātāэтот будет дающим вам средства жизни; он даст вам содержание
भविष्यति जनेश्वरःbhaviṣyati janeśvaraḥбудет владыка людей; станет господин народа
Литературный перевод

«В это самое время, на благой жертве Питамахи, в день выжимки сомы родился мудрый сута; на том же великом жертвоприношении родился и мудрый магадха. Ради восхваления Притху великие риши призвали их обоих туда и сказали: “Пусть этот царь будет прославлен. Это дело подходит вам двоим, и этот владыка людей — достойный сосуд”. Тогда сута и магадха сказали всем тем риши: “Мы своими делами удовлетворяем богов и риши, но не знаем его деяний и признаков славы. Каким славословием нам прославить этого сияющего царя, о брахманы?” Назначенные риши, они должны были славить его будущими делами — теми деяниями, которые позднее совершит великосильный Притху. С тех пор, о Джанамеджая, в трёх мирах суты, магадхи и певцы произносят благословения в славословиях. В конце их хвалы Притху, владыка существ, был очень доволен и дал суте землю Анупа, а магадхе — Магадху. Увидев его, глубоко довольные подданные и великие риши сказали: “Этот владыка людей будет дарителем ваших средств жизни”».

Версия

4e1a55f103f2 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:30:31 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами