ब्रह्मदत्तस्य तनयः स वैभ्राजस् त्व् अजायत योगात्मा तपसा युक्तो विष्वक्सेन इति श्रुतः ॥
कदाचिद् ब्रह्मदत्तस् तु भार्यया सहितो वने विजहार प्रहृष्टात्मा यथा शच्या शतक्रतुः ॥
ततः पिपीलिकरुतं स शुश्राव नराधिपः कामिनीं कामिनस् तस्य याचतः क्रोशतो भृशम् ॥
श्रुत्वा तु याच्यमानां तां क्रुद्धां सूक्ष्मां पिपीलिकाम् ब्रह्मदत्तो महाहासम् अकस्माद् एव चाहसत् ॥
ततः सा संनतिर् दीना व्रीडिता दीनचेतना निराहारा बहुतिथं बभूवामित्रकर्शन ॥
प्रसाद्यमाना भर्त्रा सा तम् उवाच शुचिस्मिता त्वयावहसिता राजन् नाहं जीवितुम् उत्सहे ॥
स तत्कारणम् आचख्यौ न च सा श्रद्दधाति तत् उवाच चैनं कुपिता नैष भावो ऽस्ति पार्थिव ॥
को वै पिपीलिकरुतं मानुषो वेत्तुम् अर्हति ऋते देवप्रसादाद् वै पूर्वजातिकृतेन वा तपःफलेन वा राजन् विद्यया वा नराधिप ॥
साहं यथैव जानीयां तथा प्रत्याययस्व माम् प्राणान् वापि परित्यक्ष्ये राजन् सत्येन ते शपे ॥
तत् तस्या वचनं श्रुत्वा महिष्याः परुषं विभो स राजा परमापन्नो देवश्रेष्ठम् अगात् तदा शरण्यं सर्वभूतेशं भक्त्या नारायणं प्रभुम् ॥
समाहितो निराहारः षड्रात्रेण महायशाः ददर्श दर्शने राजा देवं नारायणं हरिम् ॥
उवाच चैनं भगवान् सर्वभूतानुकम्पकः ब्रह्मदत्त प्रभाते त्वं कल्याणं समवाप्स्यसि इत्य् उक्त्वा भगवान् देवस् तत्रैवान्तरधीयत ॥
brahmadattasya tanayaḥ sa vaibhrājas tv ajāyata yogātmā tapasā yukto viṣvaksena iti śrutaḥ ||
kadācid brahmadattas tu bhāryayā sahito vane vijahāra prahṛṣṭātmā yathā śacyā śatakratuḥ ||
tataḥ pipīlikarutaṃ sa śuśrāva narādhipaḥ kāminīṃ kāminas tasya yācataḥ krośato bhṛśam ||
śrutvā tu yācyamānāṃ tāṃ kruddhāṃ sūkṣmāṃ pipīlikām brahmadatto mahāhāsam akasmād eva cāhasat ||
tataḥ sā saṃnatir dīnā vrīḍitā dīnacetanā nirāhārā bahutithaṃ babhūvāmitrakarśana ||
prasādyamānā bhartrā sā tam uvāca śucismitā tvayāvahasitā rājan nāhaṃ jīvitum utsahe ||
sa tatkāraṇam ācakhyau na ca sā śraddadhāti tat uvāca cainaṃ kupitā naiṣa bhāvo 'sti pārthiva ||
ko vai pipīlikarutaṃ mānuṣo vettum arhati ṛte devaprasādād vai pūrvajātikṛtena vā tapaḥphalena vā rājan vidyayā vā narādhipa ||
sāhaṃ yathaiva jānīyāṃ tathā pratyāyayasva mām prāṇān vāpi parityakṣye rājan satyena te śape ||
tat tasyā vacanaṃ śrutvā mahiṣyāḥ paruṣaṃ vibho sa rājā paramāpanno devaśreṣṭham agāt tadā śaraṇyaṃ sarvabhūteśaṃ bhaktyā nārāyaṇaṃ prabhum ||
samāhito nirāhāraḥ ṣaḍrātreṇa mahāyaśāḥ dadarśa darśane rājā devaṃ nārāyaṇaṃ harim ||
uvāca cainaṃ bhagavān sarvabhūtānukampakaḥ brahmadatta prabhāte tvaṃ kalyāṇaṃ samavāpsyasi ity uktvā bhagavān devas tatraivāntaradhīyata ||
Маркандея сказал: «Сыном Брахмадатты родился тот Вайбхраджа — йогический по природе, соединённый с тапасом и известный как Вишваксена. Однажды Брахмадатта вместе с женой был в лесу и радостно наслаждался, словно Шатакрату с Шачи. Тогда владыка людей услышал речь муравьёв: страстный муравей громко взывал и просил свою возлюбленную. Услышав, как маленькая разгневанная муравьиха отвергает просьбу, Брахмадатта внезапно громко рассмеялся. После этого Самнати, несчастная, пристыженная и удручённая, о истязатель врагов, долго оставалась без пищи. Когда муж пытался её умиротворить, она, чисто улыбающаяся, сказала ему: “О царь, высмеянная тобой, я не могу жить”. Он объяснил причину смеха, но она не поверила и гневно сказала ему: “О земной владыка, такого состояния быть не должно. Какой человек вообще способен понимать речь муравьёв? Без милости богов, или заслуги прежнего рождения, или плода тапаса, или знания, о царь, такое невозможно. Убеди меня так, чтобы я сама это узнала, иначе я оставлю жизнь; истиной клянусь тебе, о царь”. Услышав эти резкие слова своей царицы, владыка Брахмадатта попал в тяжкое положение и с преданностью обратился к Нараяне, лучшему из богов, прибежищу и владыке всех существ. Сосредоточенный и постящийся, великославный царь на шестую ночь в видении увидел бога Нараяну, Хари. “Брахмадатта, утром ты обретёшь благо”, — сказал ему блаженный бог, сострадательный ко всем существам, и исчез прямо там».
eb6aff6c0578 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:30:44 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Брахмадатта теряет равновесие из-за смеха и обиды женщины, но поворот происходит через Нараяну. Даже йогическое знание может быть заслонено страстью и небрежностью; возвращение начинается с прибежища у Господа.