Харивамша
Огонь Аурвы и майя данавовHV 35.23-30
190 / 607
Харивамша · HV 35.23-30
Деванагари

पुरा ब्रह्मर्षिजः शक्र तपस् तेपे सुदारुणम् और्वः पूर्वं स तेजस्वी सदृशो ब्रह्मणो गुणैः ॥
तं तपन्तम् इवादित्यं तपसा जगद् अव्ययम् उपतस्थुर् मुनिगणा देवा देवर्षिभिः सह ॥
हिरण्यकशिपुश् चैव दानवो दावनेश्वरः ऋषिं विज्ञापयाम् आस पुरा परमतेजसम् ॥
तम् ऊचुर् ब्रह्मॠषयो वचनं धर्मसंहितम् ऋषिवंशेषु भगवञ्श् छिन्नमूलम् इदं कुलम् ॥
एकस् त्वम् अनपत्यश् च गोत्रापत्यं न वर्तते कौमारं व्रतम् आस्थाय क्लेशम् एवानुवर्तसे ॥
बहूनि विप्र गोत्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् एकदेहानि तिष्ठन्ति विविक्तानि विना प्रजाः ॥
धरत्सूत्सन्नभूतेषु तेषु ते नास्ति कारणम् भवांस् तु तपसा श्रेष्ठः प्रजापतिसमद्युतिः ॥
तत्प्रवर्तस्व वंशाय वर्धयात्मानम् आत्मना आदधत् स्वोर्जितं तेजो द्वितीयां कुरु वै तनुम् ॥

Транслитерация (IAST)

purā brahmarṣijaḥ śakra tapas tepe sudāruṇam aurvaḥ pūrvaṃ sa tejasvī sadṛśo brahmaṇo guṇaiḥ ||
taṃ tapantam ivādityaṃ tapasā jagad avyayam upatasthur munigaṇā devā devarṣibhiḥ saha ||
hiraṇyakaśipuś caiva dānavo dāvaneśvaraḥ ṛṣiṃ vijñāpayām āsa purā paramatejasam ||
tam ūcur brahmaṝṣayo vacanaṃ dharmasaṃhitam ṛṣivaṃśeṣu bhagavañś chinnamūlam idaṃ kulam ||
ekas tvam anapatyaś ca gotrāpatyaṃ na vartate kaumāraṃ vratam āsthāya kleśam evānuvartase ||
bahūni vipra gotrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām ekadehāni tiṣṭhanti viviktāni vinā prajāḥ ||
dharatsūtsannabhūteṣu teṣu te nāsti kāraṇam bhavāṃs tu tapasā śreṣṭhaḥ prajāpatisamadyutiḥ ||
tatpravartasva vaṃśāya vardhayātmānam ātmanā ādadhat svorjitaṃ tejo dvitīyāṃ kuru vai tanum ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पुरा ब्रह्मर्षिजः शक्रpurā brahmarṣijaḥ śakraнекогда рождённый от брахмариши, о Шакра; в древности, о Индра, сын брахмариши
तपस् तेपे सुदारुणम्tapas tepe sudāruṇamсовершал чрезвычайно страшный тапас; предавался суровой аскезе
और्वः पूर्वं स तेजस्वीaurvaḥ pūrvaṃ sa tejasvīпрежде тот сияющий Аурва; в древности могучий Аурва
सदृशो ब्रह्मणो गुणैःsadṛśo brahmaṇo guṇaiḥравный Брахме качествами; подобный Брахме достоинствами
तं तपन्तम् इवादित्यंtaṃ tapantam ivādityaṃк нему, пылающему словно солнце; к нему, как солнце жарящему
तपसा जगद् अव्ययम्tapasā jagad avyayamтапасом нетленный мир; аскезой всю непреходящую вселенную
उपतस्थुर् मुनिगणाupatasthur munigaṇāсонмы мудрецов приблизились; собрания муни пришли
देवा देवर्षिभिः सहdevā devarṣibhiḥ sahaбоги вместе с дева-риши; девы с божественными риши
हिरण्यकशिपुश् चैवhiraṇyakaśipuś caivaи Хираньякашипу также; и сам Хираньякашипу
दानवो दावनेश्वरःdānavo dāvaneśvaraḥданава, владыка данавов; демон, господин демонов
ऋषिं विज्ञापयाम् आसṛṣiṃ vijñāpayām āsaмудрецу сообщили; риши стали просить
पुरा परमतेजसम्purā paramatejasamпрежде, высочайше сияющего; некогда, обладающего высшим блеском
तम् ऊचुर् ब्रह्मॠषयोtam ūcur brahmaṝṣayoему сказали брахмариши; к нему обратились брахмариши
वचनं धर्मसंहितम्vacanaṃ dharmasaṃhitamслово, соединённое с дхармой; речь, согласную с праведностью
ऋषिवंशेषु भगवञ्श्ṛṣivaṃśeṣu bhagavañśв родах риши, господин; среди линий мудрецов, владыка
छिन्नमूलम् इदं कुलम्chinnamūlam idaṃ kulamэтот род с отсечённым корнем; эта семья лишена корня
एकस् त्वम् अनपत्यश् चekas tvam anapatyaś caты одинок и бездетен; ты один и не имеешь потомства
गोत्रापत्यं न वर्ततेgotrāpatyaṃ na vartateродовое потомство не продолжается; нет продолжения линии
कौमारं व्रतम् आस्थायkaumāraṃ vratam āsthāyaприняв обет юности; утвердившись в девственном обете
क्लेशम् एवानुवर्तसेkleśam evānuvartaseты следуешь только лишению; ты продолжаешь один труд
बहूनि विप्र गोत्राणिbahūni vipra gotrāṇiмногие, о брахман, роды; многие линии, о мудрец
मुनीनां भावितात्मनाम्munīnāṃ bhāvitātmanāmмуни, очистивших себя; мудрецов с просветлённым духом
एकदेहानि तिष्ठन्तिekadehāni tiṣṭhantiединичные тела стоят; одинокие тела остаются
विविक्तानि विना प्रजाःviviktāni vinā prajāḥотдельные, без потомства; обособленные и без детей
धरत्सूत्सन्नभूतेषुdharatsūtsannabhūteṣuпри существующих почти исчезнувшими; когда они стали почти пресечёнными
तेषु ते नास्ति कारणम्teṣu te nāsti kāraṇamв них у тебя нет причины; у тебя нет повода для этого
भवांस् तु तपसा श्रेष्ठःbhavāṃs tu tapasā śreṣṭhaḥты же лучший тапасом; ты превосходен аскезой
प्रजापतिसमद्युतिःprajāpatisamadyutiḥсиянием равный Праджапати; блеском подобный владыке созданий
तत्प्रवर्तस्व वंशायtatpravartasva vaṃśāyaпоэтому действуй ради рода; так приступи к продолжению линии
वर्धयात्मानम् आत्मनाvardhayātmānam ātmanāумножь себя собой; расширь себя через себя
आदधत् स्वोर्जितं तेजोādadhat svorjitaṃ tejoвложив свою мощную силу; поместив собственное могучее семя
द्वितीयां कुरु वै तनुम्dvitīyāṃ kuru vai tanumсоздай второе тело; сделай вторую форму
Литературный перевод

Варуна сказал: «Прежде жил сияющий Аурва, качествами подобный Брахме. К нему пришли сонмы мудрецов, боги вместе с дева-риши, и стали просить этого риши великого блеска: “О господин, в родах риши этот род лишается корня. Приняв обет девственности, ты продолжаешь один лишь тяжкий путь; отдельные тела остаются без потомства. Ты же превосходен тапасом и сиянием подобен Праджапати. Вложи свою мощную силу и создай второе тело”».

Версия

6db8e350de22 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:30:57 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами