शृणु नारायणस्यादौ विस्तरेण प्रवृत्तयः ब्रह्मलोकं यथारूढो ब्रह्मणा सह मोदते ॥
कामं तस्य गतिः सूक्ष्मा देवैर् अपि दुरानुगा यत् तु शक्ष्याम्य् अहं वक्तुं तन् मे निगदतः शृणु ॥
एष लोकमयो देवो लोकाश् चैतन् मयास्त्रयः एष देवमयश् चैव देवाश् चैतन् मया दिवि ॥
देवेन वर्धते यद् धि सर्वं तद् धि जनार्दनात् यत् प्रवृत्तं च देवेभ्यस् तद् विद्धि मधुसूदनात् ॥
अग्नीषोममयं लोकं यं विदुर् विदुषो जनाः तं सोमम् अग्निं लोकं च वेद विष्णुं पितामहः ॥
क्षीराद् यथा दधि भवेद् दध्नः सर्पिर् यथा भवेत् मथ्यमानेषु भूतेषु तथा लोको जनार्दनात् ॥
यथेन्द्रियैश् च भूतैश् च परमात्मा विधीयते तथा वेदैश् च देवैश् च लोकैश् च विदितो हरिः ॥
यथा भूतेन्द्रियावाप्तिर् विहिता भुवि देहिनाम् तथा प्राणेश्वरावाप्तिर् देवानां दिवि वैष्णवी ॥
सत्रिणां सत्रफलदः पवित्रं परमात्मवान् लोकतन्त्रधरो ह्य् एव मन्त्रैर् मन्त्र इवार्च्यते ॥
अस्य पारं न पश्यन्ति बहवः पारतन्त्रिणः एष पारं परं चैव लोकानां वेद माधवः ॥
अस्य देवान् धकारस्य मार्गितव्यस्य दैवतैः शृणु वै यत् तदा वृत्तं ब्रह्मलोके पुरातनम् ॥
śṛṇu nārāyaṇasyādau vistareṇa pravṛttayaḥ brahmalokaṃ yathārūḍho brahmaṇā saha modate ||
kāmaṃ tasya gatiḥ sūkṣmā devair api durānugā yat tu śakṣyāmy ahaṃ vaktuṃ tan me nigadataḥ śṛṇu ||
eṣa lokamayo devo lokāś caitan mayāstrayaḥ eṣa devamayaś caiva devāś caitan mayā divi ||
devena vardhate yad dhi sarvaṃ tad dhi janārdanāt yat pravṛttaṃ ca devebhyas tad viddhi madhusūdanāt ||
agnīṣomamayaṃ lokaṃ yaṃ vidur viduṣo janāḥ taṃ somam agniṃ lokaṃ ca veda viṣṇuṃ pitāmahaḥ ||
kṣīrād yathā dadhi bhaved dadhnaḥ sarpir yathā bhavet mathyamāneṣu bhūteṣu tathā loko janārdanāt ||
yathendriyaiś ca bhūtaiś ca paramātmā vidhīyate tathā vedaiś ca devaiś ca lokaiś ca vidito hariḥ ||
yathā bhūtendriyāvāptir vihitā bhuvi dehinām tathā prāṇeśvarāvāptir devānāṃ divi vaiṣṇavī ||
satriṇāṃ satraphaladaḥ pavitraṃ paramātmavān lokatantradharo hy eva mantrair mantra ivārcyate ||
asya pāraṃ na paśyanti bahavaḥ pāratantriṇaḥ eṣa pāraṃ paraṃ caiva lokānāṃ veda mādhavaḥ ||
asya devān dhakārasya mārgitavyasya daivataiḥ śṛṇu vai yat tadā vṛttaṃ brahmaloke purātanam ||
Вайшампаяна сказал: «Слушай сначала подробно о проявлениях Нараяны и о том, как он, взойдя в Брахмалоку, радуется вместе с Брахмой. Поистине его путь тонок, и даже богам трудно проследить его; но то, что я способен рассказать, выслушай от меня. Этот бог состоит из миров, и три мира состоят из него; он состоит из богов, и боги на небе наполнены им. Всё, что возрастает благодаря богу, всё это от Джанарданы; всё, что исходит к богам, знай как исходящее от Мадхусуданы. Мудрые знают мир как состоящий из Агни и Сомы, а Питамаха знает этого Сому, Агни и мир как Вишну. Как из молока возникает творог, а из творога — масло, так при перемешивании существ мир происходит от Джанарданы. Как через чувства и элементы определяется Параматма, так Хари познан Ведами, богами и мирами. Как на земле воплощённым предписано обретение элементов и чувств, так обретение владыки жизненного дыхания у богов на небе принадлежит Вишну. Он даёт плод сатра-жертвователям, он чист, наделён Параматмой, держит устройство миров и почитается мантрами, словно сама мантра. Многие зависимые существа не видят его предела; Мадхава знает и предел, и запредельное миров. Теперь слушай древнее событие в Брахмалоке, связанное с этим Богом, которого должны искать божества».
abd0c862e02c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:31:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ответ сразу утверждает всеохватность Вишну: боги не существуют отдельно от него, мантра указывает на него, миры держатся им. Такая перспектива объясняет, почему победа над Каланеми была восстановлением не одной власти, а самой ткани мироздания.