Харивамша
Кришна входит в Матхуру и ломает лук КамсыHV 71.36-45
366 / 607
Харивамша · HV 71.36-45
Деванагари

ताव् उभौ व्रजसंवृद्धौ गोपवेषविभूषितौ गूढचेष्टाननौ भूत्वा प्रविष्टौ राजवेष्म तत् ॥
धनुःशालां गतौ तौ तु बालाव् अपरिशङ्कितौ हिमवद्वनसंभूतौ सिंहाव् इव बलोत्कटौ ॥
दिदृक्षन्तौ महत् तत्र धनुर् आयागभूषितम् पप्रच्छतुश् च तौ वीराव् आयुधागारिकं तदा ॥
भोः कंसधनुषां पाल श्रूयताम् आवयोर् वचः कतरत् तद् धनुः सौम्य महो ऽयं यस्य वर्तते आयागभूतं कंसस्य दर्शयस्व यदीच्छसि ॥
स तयोर् दर्शयामास तद् धनुः स्तम्भसंनिभम् अनारोप्यम् असंभेद्यं देवैर् अपि सवासवैः ॥
तद् गृहीत्वा ततः कृष्णस् तोलयामास वीर्यवान् दोर्भ्यां कमलपत्राक्षः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥
तोलयित्वा यथाकामं तद् धनुर् दैत्यपूजितम् आरोपयामास बली नामयामास चासकृत् ॥
आनम्यमानं कृष्णेन प्रकर्षाद् उरगोपगम् द्विधाभूतम् अभून् मध्ये धनुर् आयागभूषितम् ॥
भङ्क्त्वा तु तद् धनुः श्रेष्ठं कृष्णस् त्वरितविक्रमः निश्चक्राम महावेगः स च संकर्षणो युवा ॥
अनुयुक्तौ ततस् तौ च भग्ने धनुषि रक्षिभिः धनुषो भङ्गनादेन वायुनिर्घोषकारिणा चचालान्तःपुरं सर्वं दिशश् चैव पुपूरिरे ॥

Транслитерация (IAST)

tāv ubhau vrajasaṃvṛddhau gopaveṣavibhūṣitau gūḍhaceṣṭānanau bhūtvā praviṣṭau rājaveṣma tat ||
dhanuḥśālāṃ gatau tau tu bālāv apariśaṅkitau himavadvanasaṃbhūtau siṃhāv iva balotkaṭau ||
didṛkṣantau mahat tatra dhanur āyāgabhūṣitam papracchatuś ca tau vīrāv āyudhāgārikaṃ tadā ||
bhoḥ kaṃsadhanuṣāṃ pāla śrūyatām āvayor vacaḥ katarat tad dhanuḥ saumya maho 'yaṃ yasya vartate āyāgabhūtaṃ kaṃsasya darśayasva yadīcchasi ||
sa tayor darśayāmāsa tad dhanuḥ stambhasaṃnibham anāropyam asaṃbhedyaṃ devair api savāsavaiḥ ||
tad gṛhītvā tataḥ kṛṣṇas tolayāmāsa vīryavān dorbhyāṃ kamalapatrākṣaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā ||
tolayitvā yathākāmaṃ tad dhanur daityapūjitam āropayāmāsa balī nāmayāmāsa cāsakṛt ||
ānamyamānaṃ kṛṣṇena prakarṣād uragopagam dvidhābhūtam abhūn madhye dhanur āyāgabhūṣitam ||
bhaṅktvā tu tad dhanuḥ śreṣṭhaṃ kṛṣṇas tvaritavikramaḥ niścakrāma mahāvegaḥ sa ca saṃkarṣaṇo yuvā ||
anuyuktau tatas tau ca bhagne dhanuṣi rakṣibhiḥ dhanuṣo bhaṅganādena vāyunirghoṣakāriṇā cacālāntaḥpuraṃ sarvaṃ diśaś caiva pupūrire ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ताव् उभौ व्रजसंवृद्धौtāv ubhau vrajasaṃvṛddhauэти двое оба выросшие во Врадже
गोपवेषविभूषितौgopaveṣavibhūṣitauукрашенные пастушьей одеждой
गूढचेष्टाननौ भूत्वाgūḍhaceṣṭānanau bhūtvāсделав лица скрывающими намерение
प्रविष्टौ राजवेष्म तत्praviṣṭau rājaveṣma tatвошли в тот царский дворец
धनुःशालां गतौ तौ तुdhanuḥśālāṃ gatau tau tuв зал лука вошли эти двое
बालाव् अपरिशङ्कितौbālāv apariśaṅkitauмальчики, не вызывающие подозрения
हिमवद्वनसंभूतौhimavadvanasaṃbhūtauрождённые в лесу Химавата
सिंहाव् इव बलोत्कटौsiṃhāv iva balotkaṭauкак два льва, великие силой
दिदृक्षन्तौ महत् तत्रdidṛkṣantau mahat tatraжелая увидеть там великий
धनुर् आयागभूषितम्dhanur āyāgabhūṣitamлук, украшение жертвенного места
पप्रच्छतुश् च तौ वीराव्papracchatuś ca tau vīrāvи спросили эти два героя
आयुधागारिकं तदाāyudhāgārikaṃ tadāхранителя оружейного склада тогда
भोः कंसधनुषां पालbhoḥ kaṃsadhanuṣāṃ pālaо хранитель луков Камсы
श्रूयताम् आवयोर् वचःśrūyatām āvayor vacaḥпусть будет услышано наше слово
कतरत् तद् धनुः सौम्यkatarat tad dhanuḥ saumyaкоторый тот лук, кроткий
महो ऽयं यस्य वर्ततेmaho 'yaṃ yasya vartateради которого этот праздник проходит
आयागभूतं कंसस्यāyāgabhūtaṃ kaṃsasyaставший жертвенным предметом Камсы
दर्शयस्व यदीच्छसिdarśayasva yadīcchasiпокажи, если желаешь
स तयोर् दर्शयामासsa tayor darśayāmāsaон им двоим показал
तद् धनुः स्तम्भसंनिभम्tad dhanuḥ stambhasaṃnibhamтот лук, подобный столбу
अनारोप्यम् असंभेद्यंanāropyam asaṃbhedyaṃненатягиваемый, неразбиваемый
देवैर् अपि सवासवैःdevair api savāsavaiḥдаже богами вместе с Васавой
तद् गृहीत्वा ततः कृष्णस्tad gṛhītvā tataḥ kṛṣṇasего взяв затем Кришна
तोलयामास वीर्यवान्tolayāmāsa vīryavānподнял могучий
दोर्भ्यां कमलपत्राक्षःdorbhyāṃ kamalapatrākṣaḥдвумя руками лотосолистоокий
प्रहृष्टेनान्तरात्मनाprahṛṣṭenāntarātmanāс радостным внутренним существом
तोलयित्वा यथाकामंtolayitvā yathākāmaṃподняв как пожелал
तद् धनुर् दैत्यपूजितम्tad dhanur daityapūjitamтот лук, почитаемый дайтьями
आरोपयामास बलीāropayāmāsa balīнатянул сильный
नामयामास चासकृत्nāmayāmāsa cāsakṛtи сгибал неоднократно
आनम्यमानं कृष्णेनānamyamānaṃ kṛṣṇenaсгибаемый Кришной
प्रकर्षाद् उरगोपगम्prakarṣād uragopagamот натяжения ставший как змей
द्विधाभूतम् अभून् मध्येdvidhābhūtam abhūn madhyeстал разделённым надвое посередине
धनुर् आयागभूषितम्dhanur āyāgabhūṣitamлук, украшение жертвенного места
भङ्क्त्वा तु तद् धनुः श्रेष्ठंbhaṅktvā tu tad dhanuḥ śreṣṭhaṃсломав же тот лучший лук
कृष्णस् त्वरितविक्रमःkṛṣṇas tvaritavikramaḥКришна быстрым шагом
निश्चक्राम महावेगःniścakrāma mahāvegaḥвышел с великой стремительностью
स च संकर्षणो युवाsa ca saṃkarṣaṇo yuvāи тот юный Санкаршана
अनुयुक्तौ ततस् तौ चanuyuktau tatas tau caзатем они двое были спрошены
भग्ने धनुषि रक्षिभिःbhagne dhanuṣi rakṣibhiḥкогда лук был сломан, стражами
धनुषो भङ्गनादेनdhanuṣo bhaṅganādenaзвуком слома лука
वायुनिर्घोषकारिणाvāyunirghoṣakāriṇāпроизводящим гул ветра
चचालान्तःपुरं सर्वंcacālāntaḥpuraṃ sarvaṃзадрожали все внутренние покои
दिशश् चैव पुपूरिरेdiśaś caiva pupūrireи стороны света наполнились
Литературный перевод

Оба, выросшие во Врадже и украшенные пастушьей одеждой, скрыв выражение лиц, вошли в царский дворец. Эти два мальчика, не вызывавшие подозрения, вошли в зал лука, словно два льва, рождённые в лесу Химавата и переполненные силой. Желая увидеть великий лук, украшение жертвенного места, два героя спросили хранителя оружия: «О хранитель луков Камсы, выслушай наше слово. Какой тот лук, ради которого проводится этот праздник, о кроткий? Покажи нам, если хочешь, этот жертвенный предмет Камсы». Он показал им тот лук, подобный столбу, который невозможно было натянуть или сломать даже богам вместе с Васавой. Тогда могучий лотосоокий Кришна взял его двумя руками и с радостным сердцем поднял. Подняв как пожелал этот лук, почитаемый дайтьями, сильный Кришна натянул его и снова и снова сгибал. Сгибаемый Кришной, от натяжения ставший похожим на змея, лук, украшение жертвенного места, переломился посередине надвое. Сломав этот лучший лук, Кришна быстрым шагом и с великой стремительностью вышел; с ним вышел и юный Санкаршана. Когда лук был сломан, стражи стали расспрашивать их, а звук слома, подобный гулу ветра, потряс все внутренние покои и наполнил стороны света.

Версия

0ce8b0620aed · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:44:16 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами