एवम् उक्तस् ततः प्राह विश्वकर्मा मतीश्वरः कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणं देवामित्रविनाशनम् ॥
सर्वम् एतत् करिष्यामि यत् त्वयाभिहितं प्रभो पुरी त्व् इयं जनस्यास्य न पर्याप्ता भविष्यति ॥
भविष्यति च विस्तीर्णा वृद्धिर् अस्यास् तु शोभना चत्वारः सागरा ह्य् अस्यां विचरिष्यन्ति रूपिणः ॥
यदीच्छेत् सागरः किंचिद् उत्स्रष्टुम् इह तोयराट् ततः स्वायतलक्षण्या पुरी स्यात् पुरुषोत्तम ॥
एवम् उक्तस् ततः कृष्णः प्राग् एव कृतबुद्धिमान् सागरं सरितां नाथम् उवाच वदतां वरः ॥
समुद्र दश च द्वे च योजनानि जलाशये प्रतिसंह्रियताम् आत्मा यद्य् अस्ति मयि मान्यता ॥
अवकाशे त्वया दत्ते पुरीयं मामकं बलम् पर्याप्तविषयाकारा समग्रा विसहिष्यति ॥
ततः कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा नदनदीपतिः समारुतेन योगेन उत्ससर्ज महार्णवः ॥
विश्वकर्मा ततः प्रीतः पुर्याः संदृश्य वास्तु तत् गोविन्दे चैव संमानं सागरः कृतवांस् तदा ॥
विश्वकर्मा ततः कृष्णम् उवाच यदुनन्दनम् अद्यप्रभृति गोविन्द सर्वे समधिरोहत ॥
मनसा निर्मिता चेयं मया पूःप्रवरा विभो अचिरेणैव कालेन गृहसंबाधमालिनी ॥
भविष्यति पुरी रम्या सुद्वारा प्राग्र्यतोरणा चयाट्टालककेयूरा पृथिव्याः ककुदोपमा ॥
अन्तःपुरं च कृष्णस्य परिचर्याक्षमं महत् चकार तस्यां पुर्यां वै देशे त्रिदशपूजिते ॥
ततः सा निर्मिता कान्ता पुरी द्वारवती तदा मानसेन प्रयत्नेन वैष्णवी विश्वकर्मणा ॥
evam uktas tataḥ prāha viśvakarmā matīśvaraḥ kṛṣṇam akliṣṭakarmāṇaṃ devāmitravināśanam ||
sarvam etat kariṣyāmi yat tvayābhihitaṃ prabho purī tv iyaṃ janasyāsya na paryāptā bhaviṣyati ||
bhaviṣyati ca vistīrṇā vṛddhir asyās tu śobhanā catvāraḥ sāgarā hy asyāṃ vicariṣyanti rūpiṇaḥ ||
yadīcchet sāgaraḥ kiṃcid utsraṣṭum iha toyarāṭ tataḥ svāyatalakṣaṇyā purī syāt puruṣottama ||
evam uktas tataḥ kṛṣṇaḥ prāg eva kṛtabuddhimān sāgaraṃ saritāṃ nātham uvāca vadatāṃ varaḥ ||
samudra daśa ca dve ca yojanāni jalāśaye pratisaṃhriyatām ātmā yady asti mayi mānyatā ||
avakāśe tvayā datte purīyaṃ māmakaṃ balam paryāptaviṣayākārā samagrā visahiṣyati ||
tataḥ kṛṣṇasya vacanaṃ śrutvā nadanadīpatiḥ samārutena yogena utsasarja mahārṇavaḥ ||
viśvakarmā tataḥ prītaḥ puryāḥ saṃdṛśya vāstu tat govinde caiva saṃmānaṃ sāgaraḥ kṛtavāṃs tadā ||
viśvakarmā tataḥ kṛṣṇam uvāca yadunandanam adyaprabhṛti govinda sarve samadhirohata ||
manasā nirmitā ceyaṃ mayā pūḥpravarā vibho acireṇaiva kālena gṛhasaṃbādhamālinī ||
bhaviṣyati purī ramyā sudvārā prāgryatoraṇā cayāṭṭālakakeyūrā pṛthivyāḥ kakudopamā ||
antaḥpuraṃ ca kṛṣṇasya paricaryākṣamaṃ mahat cakāra tasyāṃ puryāṃ vai deśe tridaśapūjite ||
tataḥ sā nirmitā kāntā purī dvāravatī tadā mānasena prayatnena vaiṣṇavī viśvakarmaṇā ||
Вишвакарман, владыка замысла, ответил Кришне, чьи дела не знают утомления, уничтожителю врагов богов: «Я исполню всё, что ты сказал, владыка. Но этот город будет недостаточен для такого народа. Его рост будет прекрасным и широким; четыре океана будут ходить здесь в своих образах. О Пурушоттама, если океан, владыка вод, согласится немного уступить здесь, тогда город станет широким и полным своих признаков». Услышав это, Кришна, заранее принявший решение, лучший из говорящих, обратился к океану, владыке рек: «О море, о водное вместилище, если есть ко мне почтение, отступи на двенадцать йоджан. Если ты дашь место, этот город, имея достаточный простор, полностью вместит мою силу». Услышав слово Кришны, великий океан, владыка рек и речек, с помощью ветра уступил место. Тогда Вишвакарман, довольный, осмотрел участок города, а океан оказал почтение Говинде. Вишвакарман сказал Кришне, радости Яду: «Говинда, отныне все занимайте город. Эта лучшая столица создана мной силой ума, владыка, и скоро наполнится множеством домов. Она будет прекрасной, с хорошими воротами, превосходными торанами, валами и башнями, подобная вершине земли». В городе, в месте, почитаемом богами, он устроил великий внутренний дворец Кришны, пригодный для служения. Так Вишвакарман мысленным усилием построил прекрасную вайшнавскую столицу Дваравати.
495b68030c17 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 04:42:18 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Даже океан уступает место воле Кришны. Дваравати возникает как город между землёй, морем и небом: её пространство даровано природой и оформлено божественным мастерством.