ज्वरस् त्रिपादस् त्रिशिरास् तदा समरदुर्जयः ॥
भस्मप्रहरणो घोरः कालान्तकयमोपमः नदन् मेघसहस्रस्य तुल्यनिर्घातनिस्वनः ॥
हलायुधम् अभिक्रुद्धः साक्षेपम् इदम् अब्रवीत् किम् एवं बलमत्तो ऽसि न मां पश्यसि संयुगे तिष्ठ तिष्ठ न मे जीवन् मोक्ष्यसे रणमूर्धनि ॥
इत्य् एवम् उक्त्वा प्रहसन् हलायुधम् अभिद्रवत् युगान्ताग्निनिभैर् घोरैर् मुष्टिभिर् जनयन् भयम् ॥
चरतस् तस्य संग्रामे मण्डलानि सहस्रशः रौहिणेयस्य शैघ्र्येण नावस्थानम् अदृश्यत ॥
तस्य भस्म तदा क्षिप्तं ज्वरेणाप्रतिमौजसा शैघ्र्याल् लक्ष्ये निपतितं शरीरे पर्वतोपमे ॥
तद् भस्म वक्षसस् तस्य मेरोः शिखरम् आगतम् प्रदीप्तं पतितं तत् तु गिरिशृङ्गं व्यदारयत् ॥
रोषेणाभिप्रजज्वाल भस्मना कृष्णपूर्वजः निःश्वसञ् जृम्भमाणश् च निद्रान्विततनुर् मुहुः ॥
नेत्रयोर् आकुलत्वं च मुहुः कुर्वन् भ्रमंस् तदा संहृष्टलोमा ग्लानाक्षः क्षिप्तचित्त इव श्वसन् ॥
ततो हलधरो मत्तः कृष्णम् आह विचेतनः कृष्ण कृष्ण महाबाहो प्रदीप्तो ऽस्म्य् अभयंकर दह्यामि सर्वतस् तात कथं शान्तिर् भवेन् मम ॥
इत्य् एवम् उक्ते वचने परिष्वक्तो हलायुधः कृष्णेन परमस्नेहात् ततो दाहात् प्रमुच्यत ॥
प्रोवाच परमक्रुद्धो वासुदेवो ज्वरं तदा एह्य् एहि ज्वर युध्यस्व या ते शक्तिर् महामृधे तां दर्शयस्व समरे मयि युद्धविशारद ॥
सव्येतराभ्यां बाहुभ्याम् एवम् उक्तो ज्वरस् तदा चिक्षेप चैनं तद् भस्म ज्वालागर्भं महागदः ॥
ततः प्रदीप्तस् तु विभुर् मुहूर्तम् अभवत् तदा कृष्णः प्रहरतां श्रेष्ठः शमं चाग्निर् गतः पुनः ॥
ततस् तैर् भुजगाकारैर् बाहुभिस् तु त्रिभिस् तदा जघान कृष्णं ग्रीवायां मुष्टिनैकेन चोरसि ॥
स संप्रहारस् तुमुलस् तयोः पुरुषसिंहयोः ज्वरस्य च महान् आसीत् कृष्णस्य च महात्मनः पर्वतेषु पतन्तीनाम् अशनीनाम् इव स्वनः ॥
कृष्णज्वरभुजप्राणैर् युद्धम् आसीत् सुदारुणम् नैवम् एवं प्रहर्तव्यम् इति तत्राभवत् स्वनः मुहूर्तम् अभवद् युद्धम् अन्योन्यं सुमहात्मनोः ॥
ततो ज्वरं कनकविचित्रभूषणं न्यपीडयद् भुजवलयेन संयुगे यम् अक्षयं समुपनयञ् जगत्पतिः शरीरधृग् गगनचरं महामृधे ॥
jvaras tripādas triśirās tadā samaradurjayaḥ ||
bhasmapraharaṇo ghoraḥ kālāntakayamopamaḥ nadan meghasahasrasya tulyanirghātanisvanaḥ ||
halāyudham abhikruddhaḥ sākṣepam idam abravīt kim evaṃ balamatto 'si na māṃ paśyasi saṃyuge tiṣṭha tiṣṭha na me jīvan mokṣyase raṇamūrdhani ||
ity evam uktvā prahasan halāyudham abhidravat yugāntāgninibhair ghorair muṣṭibhir janayan bhayam ||
caratas tasya saṃgrāme maṇḍalāni sahasraśaḥ rauhiṇeyasya śaighryeṇa nāvasthānam adṛśyata ||
tasya bhasma tadā kṣiptaṃ jvareṇāpratimaujasā śaighryāl lakṣye nipatitaṃ śarīre parvatopame ||
tad bhasma vakṣasas tasya meroḥ śikharam āgatam pradīptaṃ patitaṃ tat tu giriśṛṅgaṃ vyadārayat ||
roṣeṇābhiprajajvāla bhasmanā kṛṣṇapūrvajaḥ niḥśvasañ jṛmbhamāṇaś ca nidrānvitatanur muhuḥ ||
netrayor ākulatvaṃ ca muhuḥ kurvan bhramaṃs tadā saṃhṛṣṭalomā glānākṣaḥ kṣiptacitta iva śvasan ||
tato haladharo mattaḥ kṛṣṇam āha vicetanaḥ kṛṣṇa kṛṣṇa mahābāho pradīpto 'smy abhayaṃkara dahyāmi sarvatas tāta kathaṃ śāntir bhaven mama ||
ity evam ukte vacane pariṣvakto halāyudhaḥ kṛṣṇena paramasnehāt tato dāhāt pramucyata ||
provāca paramakruddho vāsudevo jvaraṃ tadā ehy ehi jvara yudhyasva yā te śaktir mahāmṛdhe tāṃ darśayasva samare mayi yuddhaviśārada ||
savyetarābhyāṃ bāhubhyām evam ukto jvaras tadā cikṣepa cainaṃ tad bhasma jvālāgarbhaṃ mahāgadaḥ ||
tataḥ pradīptas tu vibhur muhūrtam abhavat tadā kṛṣṇaḥ praharatāṃ śreṣṭhaḥ śamaṃ cāgnir gataḥ punaḥ ||
tatas tair bhujagākārair bāhubhis tu tribhis tadā jaghāna kṛṣṇaṃ grīvāyāṃ muṣṭinaikena corasi ||
sa saṃprahāras tumulas tayoḥ puruṣasiṃhayoḥ jvarasya ca mahān āsīt kṛṣṇasya ca mahātmanaḥ parvateṣu patantīnām aśanīnām iva svanaḥ ||
kṛṣṇajvarabhujaprāṇair yuddham āsīt sudāruṇam naivam evaṃ prahartavyam iti tatrābhavat svanaḥ muhūrtam abhavad yuddham anyonyaṃ sumahātmanoḥ ||
tato jvaraṃ kanakavicitrabhūṣaṇaṃ nyapīḍayad bhujavalayena saṃyuge yam akṣayaṃ samupanayañ jagatpatiḥ śarīradhṛg gaganacaraṃ mahāmṛdhe ||
«Тогда явился Джвара, трёхногий, трёхголовый, непобедимый в битве, страшный, вооружённый пеплом, подобный Кале, Антаке и Яме. Ревя звуком, равным грому тысячи туч, он гневно сказал Халаюдхе с вызовом: “Почему ты так опьянён силой и не видишь меня в битве? Стой, стой! В гуще боя живым от меня не уйдёшь”. Сказав так и смеясь, он бросился на Халаюдху, порождая страх страшными кулаками, подобными огню конца юги. Когда сын Рохини двигался в битве тысячами кругов, из-за его быстроты нельзя было увидеть его положения. Тогда Джвара несравненной силы бросил в него пепел; из-за быстроты он попал в цель, в тело, подобное горе. Пылающий пепел, упав с его груди, достиг вершины Меру и расколол горную вершину. Старший брат Кришны вспыхнул от гнева и пепла; он снова и снова вздыхал, зевал, тело его было охвачено сонливостью. Его глаза мутнели, он кружился, волосы поднимались, глаза утомились, и он дышал, словно с потрясённым умом. Тогда Халадхара, помрачённый и почти лишённый сознания, сказал Кришне: “Кришна, Кришна, могучерукий, дающий бесстрашие! Я пылаю, дорогой, горю со всех сторон. Как мне обрести покой?” Когда это было сказано, Халаюдха был обнят Кришной из глубокой любви и освободился от жара. Тогда крайне разгневанный Васудева сказал Джваре: “Иди, иди, Джвара, сражайся! Какова твоя сила в великой битве, покажи её на мне, знаток боя”. Услышав это, Джвара левой и правой руками бросил в него пепел с пламенем внутри. На мгновение Кришна, лучший из поражающих, стал пылающим, но затем огонь снова утих. После этого Джвара тремя змеевидными руками ударил Кришну в шею и одним кулаком в грудь. Великая и бурная схватка Джвары и великого Кришны, двух львов среди мужей, звучала как молнии, падающие на горы. Битва рук и дыханий Кришны и Джвары была очень страшной; вокруг слышалось: “Не так, вот так надо ударять!” Некоторое время два великих сражались друг с другом. Затем в великой битве Владыка мира сжал в кольце рук украшенного золотыми узорными украшениями Джвару, небесного и воплощённого, подводя его к непреходящему Яме».
fd2a035df175 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 06:26:33 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Джвара поражает даже Балараму, но жар исчезает от объятия Кришны. Это важный богословский образ: окончательное прибежище от внутреннего и внешнего жара находится в соприкосновении с Господом.