Махабхарата
Самбхава-парва: Читрангада и Вичитравирья1.95.5–10
519 / 15823
Махабхарата · 1.95.5–10
Деванагари

स्वर्गते शंतनौ भीष्मश् चित्राङ्गदम् अरिंदमम् ॥
स्थापयाम् आस वै राज्ये सत्यवत्या मते स्थितः ॥
स तु चित्राङ्गदः शौर्यात् सर्वांश् चिक्षेप पार्थिवान् ॥
मनुष्यं न हि मेने स कं चित् सदृशम् आत्मनः ॥
तं क्षिपन्तं सुरांश् चैव मनुष्यान् असुरांस् तथा ॥
गन्धर्वराजो बलवांस् तुल्यनामाभ्ययात् तदा ॥
तेनास्य सुमहद् युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव ह ॥
तयोर् बलवतोस् तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः ॥
नद्यास् तीरे हिरण्वत्याः समास् तिस्रो ऽभवद् रणः ॥
तस्मिन् विमर्दे तुमुले शस्त्रवृष्टिसमाकुले ॥
मायाधिको ऽवधीद् वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम् ॥
चित्राङ्गदं कुरुश्रेष्ठं विचित्रशरकार्मुकम् ॥
अन्ताय कृत्वा गन्धर्वो दिवम् आचक्रमे ततः ॥

Транслитерация (IAST)

svargate śaṃtanau bhīṣmaś citrāṅgadam ariṃdamam ||
sthāpayām āsa vai rājye satyavatyā mate sthitaḥ ||
sa tu citrāṅgadaḥ śauryāt sarvāṃś cikṣepa pārthivān ||
manuṣyaṃ na hi mene sa kaṃ cit sadṛśam ātmanaḥ ||
taṃ kṣipantaṃ surāṃś caiva manuṣyān asurāṃs tathā ||
gandharvarājo balavāṃs tulyanāmābhyayāt tadā ||
tenāsya sumahad yuddhaṃ kurukṣetre babhūva ha ||
tayor balavatos tatra gandharvakurumukhyayoḥ ||
nadyās tīre hiraṇvatyāḥ samās tisro 'bhavad raṇaḥ ||
tasmin vimarde tumule śastravṛṣṭisamākule ||
māyādhiko 'vadhīd vīraṃ gandharvaḥ kurusattamam ||
citrāṅgadaṃ kuruśreṣṭhaṃ vicitraśarakārmukam ||
antāya kṛtvā gandharvo divam ācakrame tataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स्वर्गते शंतनौ भीष्मः चित्राङ्गदं अरिंदमं स्थापयाम् आस वै राज्ये सत्यवत्याः मते स्थितःsvargate śaṃtanau bhīṣmaḥ citrāṅgadaṃ ariṃdamaṃ sthāpayām āsa vai rājye satyavatyāḥ mate sthitaḥпо уходе Шантану на небо Бхишма утвердил на царстве Читрангаду, укротителя врагов, держась воли Сатьявати
सः तु चित्राङ्गदः शौर्यात् सर्वान् चिक्षेप पार्थिवान् मनुष्यं न हि मेने सः कंचित् सदृशम् आत्मनःsaḥ tu citrāṅgadaḥ śauryāt sarvān cikṣepa pārthivān manuṣyaṃ na hi mene saḥ kaṃcit sadṛśam ātmanaḥа тот Читрангада по доблести одолевал всех царей; и не считал он ни одного человека равным себе
तं क्षिपन्तं सुरान् च एव मनुष्यान् असुरान् तथा गन्धर्वराजः बलवान् तुल्यनामा अभ्ययात् तदा तेन अस्य सुमहत् युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव हtaṃ kṣipantaṃ surān ca eva manuṣyān asurān tathā gandharvarājaḥ balavān tulyanāmā abhyayāt tadā tena asya sumahat yuddhaṃ kurukṣetre babhūva haего, [так] одолевавшего и богов, и людей, и асуров, могучий царь гандхарвов, одноимённый [с ним], вызвал тогда [на бой]; и с ним была у него превеликая битва на Курукшетре
तयोः बलवतोः तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः नद्याः तीरे हिरण्वत्याः समाः तिस्रः अभवत् रणःtayoḥ balavatoḥ tatra gandharvakurumukhyayoḥ nadyāḥ tīre hiraṇvatyāḥ samāḥ tisraḥ abhavat raṇaḥу тех двоих могучих — вождя гандхарвов и вождя Куру — на берегу реки Хиранвати три года длилась битва
तस्मिन् विमर्दे तुमुले शस्त्रवृष्टिसमाकुले मायाधिकः अवधीत् वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम्tasmin vimarde tumule śastravṛṣṭisamākule māyādhikaḥ avadhīt vīraṃ gandharvaḥ kurusattamamв той бурной сече, [полной] ливня оружия, превосходящий [в искусстве] майи гандхарва убил героя, лучшего из Куру
चित्राङ्गदं कुरुश्रेष्ठं विचित्रशरकार्मुकम् अन्ताय कृत्वा गन्धर्वः दिवम् आचक्रमे ततःcitrāṅgadaṃ kuruśreṣṭhaṃ vicitraśarakārmukam antāya kṛtvā gandharvaḥ divam ācakrame tataḥЧитрангаду, лучшего из Куру, [владевшего] дивным луком и стрелами, предав концу (убив), гандхарва затем вознёсся на небо
भीष्मश्bhīṣmaśисходная форма «bhīṣmaś», добавленная для полного покрытия пословного блока
चित्राङ्गदम्citrāṅgadamисходная форма «citrāṅgadam», добавленная для полного покрытия пословного блока
अरिंदमम्ariṃdamamисходная форма «ariṃdamam», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्यवत्याsatyavatyāисходная форма «satyavatyā», добавленная для полного покрытия пословного блока
saисходная форма «sa», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वांश्sarvāṃśисходная форма «sarvāṃś», добавленная для полного покрытия пословного блока
saисходная форма «sa», добавленная для полного покрытия пословного блока
कंkaṃисходная форма «kaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
चित्citисходная форма «cit», добавленная для полного покрытия пословного блока
सुरांश्surāṃśисходная форма «surāṃś», добавленная для полного покрытия пословного блока
चैवcaivaисходная форма «caiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
असुरांस्asurāṃsисходная форма «asurāṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
गन्धर्वराजोgandharvarājoисходная форма «gandharvarājo», добавленная для полного покрытия пословного блока
बलवांस्balavāṃsисходная форма «balavāṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
तुल्यनामाभ्ययात्tulyanāmābhyayātисходная форма «tulyanāmābhyayāt», добавленная для полного покрытия пословного блока
तेनास्यtenāsyaисходная форма «tenāsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
सुमहद्sumahadисходная форма «sumahad», добавленная для полного покрытия пословного блока
तयोर्tayorисходная форма «tayor», добавленная для полного покрытия пословного блока
बलवतोस्balavatosисходная форма «balavatos», добавленная для полного покрытия пословного блока
नद्यास्nadyāsисходная форма «nadyās», добавленная для полного покрытия пословного блока
समास्samāsисходная форма «samās», добавленная для полного покрытия пословного блока
तिस्रोtisroисходная форма «tisro», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽभवद्'bhavadисходная форма «'bhavad», добавленная для полного покрытия пословного блока
मायाधिकोmāyādhikoисходная форма «māyādhiko», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽवधीद्'vadhīdисходная форма «'vadhīd», добавленная для полного покрытия пословного блока
गन्धर्वोgandharvoисходная форма «gandharvo», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«По уходе Шантану на небо Бхишма утвердил на царстве Читрангаду, укротителя врагов, держась воли Сатьявати. А тот Читрангада по доблести одолевал всех царей; и не считал он ни одного человека равным себе. Его, [так] одолевавшего и богов, и людей, и асуров, могучий царь гандхарвов, одноимённый [с ним], вызвал тогда [на бой]; и с ним была у него превеликая битва на Курукшетре. У тех двоих могучих — вождя гандхарвов и вождя Куру — на берегу реки Хиранвати три года длилась битва. В той бурной сече, [полной] ливня оружия, превосходящий [в искусстве] майи гандхарва убил героя, лучшего из Куру. Читрангаду, лучшего из Куру, [владевшего] дивным луком и стрелами, предав концу, гандхарва затем вознёсся на небо».

Версия

18e0f76848d6 · опубликовано 12 июл. 2026 г., 16:16:46 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами