Махабхарата
Самбхава-парва: беседа Сатьявати и Бхишмы1.97.23–26
531 / 15823
Махабхарата · 1.97.23–26
Деванагари

लालप्यमानां ताम् एवं कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ॥
धर्माद् अपेतं ब्रुवतीं भीष्मो भूयो ऽब्रवीद् इदम् ॥
राज्ञि धर्मान् अवेक्षस्व मा नः सर्वान् व्यनीनशः ॥
सत्याच् च्युतिः क्षत्रियस्य न धर्मेषु प्रशस्यते ॥
शंतनोर् अपि संतानं यथा स्याद् अक्षयं भुवि ॥
तत् ते धर्मं प्रवक्ष्यामि क्षात्रं राज्ञि सनातनम् ॥
श्रुत्वा तं प्रतिपद्येथाः प्राज्ञैः सह पुरोहितैः ॥
आपद्धर्मार्थकुशलैर् लोकतन्त्रम् अवेक्ष्य च ॥

Транслитерация (IAST)

lālapyamānāṃ tām evaṃ kṛpaṇāṃ putragṛddhinīm ||
dharmād apetaṃ bruvatīṃ bhīṣmo bhūyo 'bravīd idam ||
rājñi dharmān avekṣasva mā naḥ sarvān vyanīnaśaḥ ||
satyāc cyutiḥ kṣatriyasya na dharmeṣu praśasyate ||
śaṃtanor api saṃtānaṃ yathā syād akṣayaṃ bhuvi ||
tat te dharmaṃ pravakṣyāmi kṣātraṃ rājñi sanātanam ||
śrutvā taṃ pratipadyethāḥ prājñaiḥ saha purohitaiḥ ||
āpaddharmārthakuśalair lokatantram avekṣya ca ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
लालप्यमानां तां एवं कृपणां पुत्रगृद्धिनीं धर्मात् अपेतं ब्रुवतीं भीष्मः भूयः अब्रवीत् इदम्lālapyamānāṃ tāṃ evaṃ kṛpaṇāṃ putragṛddhinīṃ dharmāt apetaṃ bruvatīṃ bhīṣmaḥ bhūyaḥ abravīt idamей, так причитающей, жалкой, жаждущей [продолжения через] сына, говорящей [нечто] отступающее от дхармы, Бхишма вновь сказал это
राज्ञि धर्मान् अवेक्षस्व मा नः सर्वान् व्यनीनशः सत्यात् च्युतिः क्षत्रियस्य न धर्मेषु प्रशस्यतेrājñi dharmān avekṣasva mā naḥ sarvān vyanīnaśaḥ satyāt cyutiḥ kṣatriyasya na dharmeṣu praśasyateо царица, воззри на дхармы; не погуби нас всех; отступление кшатрия от истины в [учениях о] дхарме не одобряется
शंतनोः अपि संतानं यथा स्यात् अक्षयं भुवि तत् ते धर्मं प्रवक्ष्यामि क्षात्रं राज्ञि सनातनम्śaṃtanoḥ api saṃtānaṃ yathā syāt akṣayaṃ bhuvi tat te dharmaṃ pravakṣyāmi kṣātraṃ rājñi sanātanam[о том,] как продолжение Шантану стало бы нетленным на земле, я поведаю тебе вечную кшатрийскую дхарму, о царица
श्रुत्वा तं प्रतिपद्येथाः प्राज्ञैः सह पुरोहितैः आपद्धर्मार्थकुशलैः लोकतन्त्रम् अवेक्ष्य चśrutvā taṃ pratipadyethāḥ prājñaiḥ saha purohitaiḥ āpaddharmārthakuśalaiḥ lokatantram avekṣya caвыслушав её, ты осуществи [её] вместе с мудрыми домашними жрецами, искушёнными в дхарме бедствия, приняв во внимание [и] мирской обычай
ताम्tāmисходная форма «tām», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुत्रगृद्धिनीम्putragṛddhinīmисходная форма «putragṛddhinīm», добавленная для полного покрытия пословного блока
धर्माद्dharmādисходная форма «dharmād», добавленная для полного покрытия пословного блока
भीष्मोbhīṣmoисходная форма «bhīṣmo», добавленная для полного покрытия пословного блока
भूयोbhūyoисходная форма «bhūyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽब्रवीद्'bravīdисходная форма «'bravīd», добавленная для полного покрытия пословного блока
सत्याच्satyācисходная форма «satyāc», добавленная для полного покрытия пословного блока
शंतनोर्śaṃtanorисходная форма «śaṃtanor», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्याद्syādисходная форма «syād», добавленная для полного покрытия пословного блока
आपद्धर्मार्थकुशलैर्āpaddharmārthakuśalairисходная форма «āpaddharmārthakuśalair», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Ей, так причитающей, жалкой, жаждущей [продолжения через] сына, говорящей [нечто] отступающее от дхармы, Бхишма вновь сказал это: „О царица, воззри на дхармы; не погуби нас всех; отступление кшатрия от истины в [учениях о] дхарме не одобряется. [О том,] как продолжение Шантану стало бы нетленным на земле, я поведаю тебе вечную кшатрийскую дхарму, о царица. Выслушав её, ты осуществи [её] вместе с мудрыми домашними жрецами, искушёнными в дхарме бедствия, приняв во внимание [и] мирской обычай“».

Версия

27a8d897412e · опубликовано 12 июл. 2026 г., 16:16:47 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами