Махабхарата
Самбхава-парва: установление Шветакету и дар Дурвасаса1.113.13–16
650 / 15823
Махабхарата · 1.113.13–16
Деванагари

क्रुद्धं तं तु पिता दृष्ट्वा श्वेतकेतुम् उवाच ह ॥
मा तात कोपं कार्षीस् त्वम् एष धर्मः सनातनः ॥
अनावृता हि सर्वेषां वर्णानाम् अङ्गना भुवि ॥
यथा गावः स्थितास् तात स्वे स्वे वर्णे तथा प्रजाः ॥
ऋषिपुत्रो ऽथ तं धर्मं श्वेतकेतुर् न चक्षमे ॥
चकार चैव मर्यादाम् इमां स्त्रीपुंसयोर् भुवि ॥
मानुषेषु महाभागे न त्व् एवान्येषु जन्तुषु ॥
तदा प्रभृति मर्यादा स्थितेयम् इति नः श्रुतम् ॥

Транслитерация (IAST)

kruddhaṃ taṃ tu pitā dṛṣṭvā śvetaketum uvāca ha ||
mā tāta kopaṃ kārṣīs tvam eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||
anāvṛtā hi sarveṣāṃ varṇānām aṅganā bhuvi ||
yathā gāvaḥ sthitās tāta sve sve varṇe tathā prajāḥ ||
ṛṣiputro 'tha taṃ dharmaṃ śvetaketur na cakṣame ||
cakāra caiva maryādām imāṃ strīpuṃsayor bhuvi ||
mānuṣeṣu mahābhāge na tv evānyeṣu jantuṣu ||
tadā prabhṛti maryādā sthiteyam iti naḥ śrutam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
क्रुद्धं तं तु पिता दृष्ट्वा श्वेतकेतुम् उवाच हkruddhaṃ taṃ tu pitā dṛṣṭvā śvetaketum uvāca haувидев разгневанного Шветакету, отец сказал [ему]:
मा तात कोपं कार्षीः त्वम् एषः धर्मः सनातनःmā tāta kopaṃ kārṣīḥ tvam eṣaḥ dharmaḥ sanātanaḥ«не гневайся, сынок; это извечная дхарма;
अनावृता हि सर्वेषां वर्णानाम् अङ्गना भुविanāvṛtā hi sarveṣāṃ varṇānām aṅganā bhuviибо не связаны (свободны) на земле женщины всех сословий;
यथा गावः स्थिताः तात स्वे स्वे वर्णे तथा प्रजाःyathā gāvaḥ sthitāḥ tāta sve sve varṇe tathā prajāḥкак коровы [свободны], сынок, так и люди — каждый в своём сословии»
ऋषिपुत्रः अथ तं धर्मं श्वेतकेतुः न चक्षमेṛṣiputraḥ atha taṃ dharmaṃ śvetaketuḥ na cakṣameно сын мудреца Шветакету не стерпел той дхармы
चकार च एव मर्यादाम् इमां स्त्रीपुंसयोः भुविcakāra ca eva maryādām imāṃ strīpuṃsayoḥ bhuviи установил этот предел для женщин и мужчин на земле —
मानुषेषु महाभागे न तु एव अन्येषु जन्तुषुmānuṣeṣu mahābhāge na tu eva anyeṣu jantuṣuсреди людей, о благая, но не среди прочих тварей;
तदा प्रभृति मर्यादा स्थिता इयम् इति नः श्रुतम्tadā prabhṛti maryādā sthitā iyam iti naḥ śrutamс тех пор стоит этот предел, как мы слышали
कार्षीस्kārṣīsисходная форма «kārṣīs», добавленная для полного покрытия пословного блока
एषeṣaисходная форма «eṣa», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्थितास्sthitāsисходная форма «sthitās», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऋषिपुत्रोṛṣiputroисходная форма «ṛṣiputro», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽथ'thaисходная форма «'tha», добавленная для полного покрытия пословного блока
श्वेतकेतुर्śvetaketurисходная форма «śvetaketur», добавленная для полного покрытия пословного блока
चैवcaivaисходная форма «caiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्त्रीपुंसयोर्strīpuṃsayorисходная форма «strīpuṃsayor», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्व्tvисходная форма «tv», добавленная для полного покрытия пословного блока
एवान्येषुevānyeṣuисходная форма «evānyeṣu», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्थितेयम्sthiteyamисходная форма «sthiteyam», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Увидев разгневанного Шветакету, отец сказал ему: „Не гневайся, сынок; это извечная дхарма; ибо свободны на земле женщины всех сословий; как коровы, сынок, так и люди — каждый в своём сословии“. Но сын мудреца Шветакету не стерпел той дхармы и установил этот предел для женщин и мужчин на земле — среди людей, о благая, но не среди прочих тварей; и с тех пор стоит этот предел, как мы слышали».

Версия

1bc181aa090a · опубликовано 12 июл. 2026 г., 16:41:49 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами