Махабхарата
Майтреягамана-парва: предупреждение Майтреи3.11.11–17
2826 / 15823
Махабхарата · 3.11.11–17
Деванагари

मैत्रेय उवाच
तीर्थयात्राम् अनुक्रामन् प्राप्तो ऽस्मि कुरुजाङ्गलम् ॥
यदृच्छया धर्मराजं दृष्टवान् काम्यके वने ॥
तं जटाजिनसंवीतं तपोवननिवासिनम् ॥
समाजग्मुर् महात्मानं द्रष्टुं मुनिगणाः प्रभो ॥
तत्राश्रौषं महाराज पुत्राणां तव विभ्रमम् ॥
अनयं द्यूतरूपेण महापायम् उपस्थितम् ॥
ततो ऽहं त्वाम् अनुप्राप्तः कौरवाणाम् अवेक्षया ॥
सदा ह्य् अभ्यधिकः स्नेहः प्रीतिश् च त्वयि मे प्रभो ॥
नैतद् औपयिकं राजंस् त्वयि भीष्मे च जीवति ॥
यद् अन्योन्येन ते पुत्रा विरुध्यन्ते नराधिप ॥
मेढीभूतः स्वयं राजन् निग्रहे प्रग्रहे भवान् ॥
किमर्थम् अनयं घोरम् उत्पतन्तम् उपेक्षसे ॥
दस्यूनाम् इव यद्वृत्तं सभायां कुरुनन्दन ॥
तेन न भ्राजसे राजंस् तापसानां समागमे ॥

Транслитерация (IAST)

maitreya uvāca
tīrthayātrām anukrāman prāpto 'smi kurujāṅgalam ||
yadṛcchayā dharmarājaṃ dṛṣṭavān kāmyake vane ||
taṃ jaṭājinasaṃvītaṃ tapovananivāsinam ||
samājagmur mahātmānaṃ draṣṭuṃ munigaṇāḥ prabho ||
tatrāśrauṣaṃ mahārāja putrāṇāṃ tava vibhramam ||
anayaṃ dyūtarūpeṇa mahāpāyam upasthitam ||
tato 'haṃ tvām anuprāptaḥ kauravāṇām avekṣayā ||
sadā hy abhyadhikaḥ snehaḥ prītiś ca tvayi me prabho ||
naitad aupayikaṃ rājaṃs tvayi bhīṣme ca jīvati ||
yad anyonyena te putrā virudhyante narādhipa ||
meḍhībhūtaḥ svayaṃ rājan nigrahe pragrahe bhavān ||
kimartham anayaṃ ghoram utpatantam upekṣase ||
dasyūnām iva yadvṛttaṃ sabhāyāṃ kurunandana ||
tena na bhrājase rājaṃs tāpasānāṃ samāgame ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
मैत्रेय उवाचmaitreya uvācaМайтрея сказал
तीर्थयात्राम् अनुक्रामन् प्राप्तः अस्मि कुरुजाङ्गलम्tīrthayātrām anukrāman prāptaḥ asmi kurujāṅgalamследуя по паломничеству, я пришёл в Куруджангалу
यदृच्छया धर्मराजं दृष्टवान् काम्यके वनेyadṛcchayā dharmarājaṃ dṛṣṭavān kāmyake vaneпо воле случая я увидел Дхармараджу в лесу Камьяка
तं जटाजिनसंवीतं तपोवननिवासिनम्taṃ jaṭājinasaṃvītaṃ tapovananivāsinamего, покрытого джата и шкурой, живущего в лесу подвижников
समाजग्मुः महात्मानं द्रष्टुं मुनिगणाः प्रभोsamājagmuḥ mahātmānaṃ draṣṭuṃ munigaṇāḥ prabhoсонмы мудрецов собрались увидеть эту великую душу, о владыка
तत्र अश्रौषं महाराज पुत्राणां तव विभ्रमम्tatra aśrauṣaṃ mahārāja putrāṇāṃ tava vibhramamтам я услышал, о великий царь, о заблуждении твоих сыновей
अनयं द्यूतरूपेण महापायम् उपस्थितम्anayaṃ dyūtarūpeṇa mahāpāyam upasthitamо беззаконии в виде игры в кости, ставшем великой опасностью
ततः अहं त्वाम् अनुप्राप्तः कौरवाणाम् अवेक्षयाtataḥ ahaṃ tvām anuprāptaḥ kauravāṇām avekṣayāпоэтому я пришёл к тебе, думая о Кауравам
सदा हि अभ्यधिकः स्नेहः प्रीतिः च त्वयि मे प्रभोsadā hi abhyadhikaḥ snehaḥ prītiḥ ca tvayi me prabhoведь всегда у меня к тебе особая привязанность и любовь, о владыка
न एतद् औपयिकं राजन् त्वयि भीष्मे च जीवतिna etad aupayikaṃ rājan tvayi bhīṣme ca jīvatiэто не подобает, о царь, пока живы ты и Бхишма
यद् अन्योन्येन ते पुत्रा विरुध्यन्ते नराधिपyad anyonyena te putrā virudhyante narādhipaчто твои сыновья враждуют друг с другом, о владыка людей
मेढीभूतः स्वयं राजन् निग्रहे प्रग्रहे भवान्meḍhībhūtaḥ svayaṃ rājan nigrahe pragrahe bhavānты сам, о царь, должен быть осью в удержании и поддержке
किमर्थम् अनयं घोरम् उत्पतन्तम् उपेक्षसेkimartham anayaṃ ghoram utpatantam upekṣaseзачем ты терпишь этот ужасный поднимающийся беспорядок
दस्यूनाम् इव यद् वृत्तं सभायां कुरुनन्दनdasyūnām iva yad vṛttaṃ sabhāyāṃ kurunandanaто, что произошло в собрании, было подобно поведению разбойников, о потомок Куру
तेन न भ्राजसे राजन् तापसानां समागमेtena na bhrājase rājan tāpasānāṃ samāgameиз-за этого ты не сияешь, о царь, в собрании подвижников
प्राप्तोprāptoисходная форма «prāpto», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽस्मि'smiисходная форма «'smi», добавленная для полного покрытия пословного блока
समाजग्मुर्samājagmurисходная форма «samājagmur», добавленная для полного покрытия пословного блока
तत्राश्रौषंtatrāśrauṣaṃисходная форма «tatrāśrauṣaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहं'haṃисходная форма «'haṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ह्य्hyисходная форма «hy», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रीतिश्prītiśисходная форма «prītiś», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैतद्naitadисходная форма «naitad», добавленная для полного покрытия пословного блока
राजंस्rājaṃsисходная форма «rājaṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
यद्वृत्तंyadvṛttaṃисходная форма «yadvṛttaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
राजंस्rājaṃsисходная форма «rājaṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Майтрея сказал: «Следуя по святым местам, я пришёл в Куруджангалу и по воле случая увидел Дхармараджу в лесу Камьяка. Он живёт в лесу подвижников, покрытый джата и шкурой, и сонмы мудрецов собирались увидеть эту великую душу. Там я услышал о заблуждении твоих сыновей — о беззаконии в виде игры в кости, ставшем великой опасностью. Поэтому я пришёл к тебе, заботясь о Кауравам, ведь у меня всегда была к тебе особая любовь. Пока живы ты и Бхишма, не подобает, чтобы твои сыновья враждовали друг с другом. Ты сам должен быть осью удержания и поддержки: зачем ты терпишь этот страшный беспорядок? То, что произошло в собрании, было подобно поступку разбойников; из-за этого ты не сияешь среди подвижников».

Версия

0b1253668e57 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами