Махабхарата
Кирмиравады-парва: Бхима убивает Кирмиру3.12.3–14
2831 / 15823
Махабхарата · 3.12.3–14
Деванагари

इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताः ॥
जग्मुस् त्रिभिर् अहोरात्रैः काम्यकं नाम तद् वनम् ॥
रात्रौ निशीथे स्वाभीले गते ऽर्धसमये नृप ॥
प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥
तद् वनं तापसा नित्यं शेषाश् च वनचारिणः ॥
दूरात् परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात् किल ॥
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गम् आवृत्य भारत ॥
दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः सोल्मुकं प्रत्यदृश्यत ॥
बाहू महान्तौ कृत्वा तु तथास्यं च भयानकम् ॥
स्थितम् आवृत्य पन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाः ॥
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम् ॥
सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकम् इवाम्बुदम् ॥
सृजन्तं राक्षसीं मायां महारावविराविणम् ॥
मुञ्चन्तं विपुलं नादं सतोयम् इव तोयदम् ॥
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम् ॥
विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सह ॥
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम् ॥
तद् वनं तस्य नादेन संप्रस्थितम् इवाभवत् ॥
तस्योरुवाताभिहता ताम्रपल्लवबाहवः ॥
विदूरजाताश् च लताः समाश्लिष्यन्त पादपान् ॥
तस्मिन् क्षणे ऽथ प्रववौ मारुतो भृशदारुणः ॥
रजसा संवृतं तेन नष्टर्ष्कम् अभवन् नभः ॥
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणाम् अविज्ञातो महारिपुः ॥
पञ्चानाम् इन्द्रियाणां तु शोकवेग इवातुलः ॥

Транслитерация (IAST)

itaḥ prayātā rājendra pāṇḍavā dyūtanirjitāḥ ||
jagmus tribhir ahorātraiḥ kāmyakaṃ nāma tad vanam ||
rātrau niśīthe svābhīle gate 'rdhasamaye nṛpa ||
pracāre puruṣādānāṃ rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām ||
tad vanaṃ tāpasā nityaṃ śeṣāś ca vanacāriṇaḥ ||
dūrāt pariharanti sma puruṣādabhayāt kila ||
teṣāṃ praviśatāṃ tatra mārgam āvṛtya bhārata ||
dīptākṣaṃ bhīṣaṇaṃ rakṣaḥ solmukaṃ pratyadṛśyata ||
bāhū mahāntau kṛtvā tu tathāsyaṃ ca bhayānakam ||
sthitam āvṛtya panthānaṃ yena yānti kurūdvahāḥ ||
daṣṭoṣṭhadaṃṣṭraṃ tāmrākṣaṃ pradīptordhvaśiroruham ||
sārkaraśmitaḍiccakraṃ sabalākam ivāmbudam ||
sṛjantaṃ rākṣasīṃ māyāṃ mahārāvavirāviṇam ||
muñcantaṃ vipulaṃ nādaṃ satoyam iva toyadam ||
tasya nādena saṃtrastāḥ pakṣiṇaḥ sarvatodiśam ||
vimuktanādāḥ saṃpetuḥ sthalajā jalajaiḥ saha ||
saṃpradrutamṛgadvīpimahiṣarkṣasamākulam ||
tad vanaṃ tasya nādena saṃprasthitam ivābhavat ||
tasyoruvātābhihatā tāmrapallavabāhavaḥ ||
vidūrajātāś ca latāḥ samāśliṣyanta pādapān ||
tasmin kṣaṇe 'tha pravavau māruto bhṛśadāruṇaḥ ||
rajasā saṃvṛtaṃ tena naṣṭarṣkam abhavan nabhaḥ ||
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇām avijñāto mahāripuḥ ||
pañcānām indriyāṇāṃ tu śokavega ivātulaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताःitaḥ prayātā rājendra pāṇḍavā dyūtanirjitāḥотсюда ушли, о царь царей, Пандавы, побеждённые игрой
जग्मुः त्रिभिः अहोरात्रैः काम्यकं नाम तद् वनम्jagmuḥ tribhiḥ ahorātraiḥ kāmyakaṃ nāma tad vanamза три дня и ночи они достигли того леса по имени Камьяка
रात्रौ निशीथे स्वाभीले गते अर्धसमये नृपrātrau niśīthe svābhīle gate ardhasamaye nṛpaночью, в глубокой и жуткой полуночи, о царь
प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम्pracāre puruṣādānāṃ rakṣasāṃ bhīmakarmaṇāmво время хождения людоедов, ракшасов страшных дел
तद् वनं तापसा नित्यं शेषाः च वनचारिणःtad vanaṃ tāpasā nityaṃ śeṣāḥ ca vanacāriṇaḥтот лес подвижники и прочие лесные жители всегда
दूरात् परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात् किलdūrāt pariharanti sma puruṣādabhayāt kilaиздали обходили из страха перед людоедом
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गम् आवृत्य भारतteṣāṃ praviśatāṃ tatra mārgam āvṛtya bhārataкогда они входили туда, загородив им путь, о Бхарата
दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः सोल्मुकं प्रत्यदृश्यतdīptākṣaṃ bhīṣaṇaṃ rakṣaḥ solmukaṃ pratyadṛśyataпоказался страшный ракшас с пылающими глазами и горящей головнёй
बाहू महान्तौ कृत्वा तु तथा आस्यं च भयानकम्bāhū mahāntau kṛtvā tu tathā āsyaṃ ca bhayānakamраскинув огромные руки и сделав пасть ужасной
स्थितम् आवृत्य पन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाःsthitam āvṛtya panthānaṃ yena yānti kurūdvahāḥон стоял, загородив дорогу, по которой шли носители рода Куру
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम्daṣṭoṣṭhadaṃṣṭraṃ tāmrākṣaṃ pradīptordhvaśiroruhamс закушенными губами и клыками, медноглазый, с пылающими поднятыми волосами
सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकम् इव अम्बुदम्sārkaraśmitaḍiccakraṃ sabalākam iva ambudamкак туча с солнечными лучами, молниями и журавлями
सृजन्तं राक्षसीं मायां महारावविराविणम्sṛjantaṃ rākṣasīṃ māyāṃ mahārāvavirāviṇamсоздающий ракшасскую майю и ревущий великим рёвом
मुञ्चन्तं विपुलं नादं सतोयम् इव तोयदम्muñcantaṃ vipulaṃ nādaṃ satoyam iva toyadamиздающий огромный звук, словно водоносная туча
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम्tasya nādena saṃtrastāḥ pakṣiṇaḥ sarvatodiśamот его рёва испуганные птицы во все стороны
विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सहvimuktanādāḥ saṃpetuḥ sthalajā jalajaiḥ sahaс криками слетались, сухопутные вместе с водяными
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम्saṃpradrutamṛgadvīpimahiṣarkṣasamākulamнаполненный бегущими зверями, леопардами, буйволами и медведями
तद् वनं तस्य नादेन संप्रस्थितम् इव अभवत्tad vanaṃ tasya nādena saṃprasthitam iva abhavatтот лес от его рёва словно пришёл в движение
तस्य उरुवाताभिहता ताम्रपल्लवबाहवःtasya uruvātābhihatā tāmrapallavabāhavaḥударенные сильным ветром от него, с руками-медными побегами
विदूरजाताः च लताः समाश्लिष्यन्त पादपान्vidūrajātāḥ ca latāḥ samāśliṣyanta pādapānи дальние лианы обвивали деревья
तस्मिन् क्षणे अथ प्रववौ मारुतः भृशदारुणःtasmin kṣaṇe atha pravavau mārutaḥ bhṛśadāruṇaḥв тот миг подул чрезвычайно страшный ветер
रजसा संवृतं तेन नष्टर्ष्कम् अभवत् नभःrajasā saṃvṛtaṃ tena naṣṭarṣkam abhavat nabhaḥнебо, покрытое этой пылью, стало беззвёздным
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणाम् अविज्ञातः महारिपुःpañcānāṃ pāṇḍuputrāṇām avijñātaḥ mahāripuḥдля пяти сыновей Панду неизвестный великий враг
पञ्चानाम् इन्द्रियाणां तु शोकवेगः इव अतुलःpañcānām indriyāṇāṃ tu śokavegaḥ iva atulaḥсловно несравнимый порыв скорби для пяти чувств
जग्मुस्jagmusисходная форма «jagmus», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्रिभिर्tribhirисходная форма «tribhir», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽर्धसमये'rdhasamayeисходная форма «'rdhasamaye», добавленная для полного покрытия пословного блока
शेषाश्śeṣāśисходная форма «śeṣāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
तथास्यंtathāsyaṃисходная форма «tathāsyaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवाम्बुदम्ivāmbudamисходная форма «ivāmbudam», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवाभवत्ivābhavatисходная форма «ivābhavat», добавленная для полного покрытия пословного блока
तस्योरुवाताभिहताtasyoruvātābhihatāисходная форма «tasyoruvātābhihatā», добавленная для полного покрытия пословного блока
विदूरजाताश्vidūrajātāśисходная форма «vidūrajātāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽथ'thaисходная форма «'tha», добавленная для полного покрытия пословного блока
मारुतोmārutoисходная форма «māruto», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभवन्abhavanисходная форма «abhavan», добавленная для полного покрытия пословного блока
अविज्ञातोavijñātoисходная форма «avijñāto», добавленная для полного покрытия пословного блока
शोकवेगśokavegaисходная форма «śokavega», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवातुलःivātulaḥисходная форма «ivātulaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Видура сказал: «Пандавы, побеждённые игрой, ушли отсюда и через три дня и ночи достигли леса Камьяка. Ночью, в жуткую полночь, когда бродят людоеды и ракшасы страшных дел, они вошли в тот лес, которого подвижники и лесные жители издали избегали из страха перед людоедом. Тогда перед ними, загородив путь, явился страшный ракшас с пылающими глазами и горящей головнёй. Он раскинул огромные руки, разверз ужасную пасть и стоял на дороге Куру. С закушенными губами и клыками, медноглазый, с пылающими поднятыми волосами, он был подобен грозовой туче с лучами, молниями и белыми вспышками. Он творил ракшасскую майю и ревел, как водоносное облако. От его рёва птицы с криками метались во все стороны, звери, леопарды, буйволы и медведи разбегались, и весь лес словно пришёл в движение. Страшный ветер поднял пыль, небо стало беззвёздным, и перед пятью сыновьями Панду встал неизвестный великий враг, подобный неодолимому порыву скорби, поражающему пять чувств».

Версия

518008954644 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами