Махабхарата
Саубхаюддха-хету-парва: причина похода против Шалвы3.15.16–22
2853 / 15823
Махабхарата · 3.15.16–22
Деванагари

तम् अश्रौषम् अहं गत्वा यथा वृत्तः सुदुर्मतिः ॥
मयि कौरव्य दुष्टात्मा मार्त्तिकावतको नृपः ॥
ततो ऽहम् अपि कौरव्य रोषव्याकुललोचनः ॥
निश्चित्य मनसा राजन् वधायास्य मनो दधे ॥
आनर्तेषु विमर्दं च क्षेपं चात्मनि कौरव ॥
प्रवृद्धम् अवलेपं च तस्य दुष्कृतकर्मणः ॥
ततः सौभवधायाहं प्रतस्थे पृथिवीपते ॥
स मया सागरावर्ते दृष्ट आसीत् परीप्सता ॥
ततः प्रध्माप्य जलजं पाञ्चजन्यम् अहं नृप ॥
आहूय शाल्वं समरे युद्धाय समवस्थितः ॥
सुमुहूर्तम् अभूद् युद्धं तत्र मे दानवैः सह ॥
वशीभूताश् च मे सर्वे भूतले च निपातिताः ॥
एतत् कार्यं महाबाहो येनाहं नागमं तदा ॥
श्रुत्वैव हास्तिनपुरं द्यूतं चाविनयोत्थितम् ॥

Транслитерация (IAST)

tam aśrauṣam ahaṃ gatvā yathā vṛttaḥ sudurmatiḥ ||
mayi kauravya duṣṭātmā mārttikāvatako nṛpaḥ ||
tato 'ham api kauravya roṣavyākulalocanaḥ ||
niścitya manasā rājan vadhāyāsya mano dadhe ||
ānarteṣu vimardaṃ ca kṣepaṃ cātmani kaurava ||
pravṛddham avalepaṃ ca tasya duṣkṛtakarmaṇaḥ ||
tataḥ saubhavadhāyāhaṃ pratasthe pṛthivīpate ||
sa mayā sāgarāvarte dṛṣṭa āsīt parīpsatā ||
tataḥ pradhmāpya jalajaṃ pāñcajanyam ahaṃ nṛpa ||
āhūya śālvaṃ samare yuddhāya samavasthitaḥ ||
sumuhūrtam abhūd yuddhaṃ tatra me dānavaiḥ saha ||
vaśībhūtāś ca me sarve bhūtale ca nipātitāḥ ||
etat kāryaṃ mahābāho yenāhaṃ nāgamaṃ tadā ||
śrutvaiva hāstinapuraṃ dyūtaṃ cāvinayotthitam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तम् अश्रौषम् अहं गत्वा यथा वृत्तः सुदुर्मतिःtam aśrauṣam ahaṃ gatvā yathā vṛttaḥ sudurmatiḥпридя, я услышал, как действовал этот дурно мыслящий
मयि कौरव्य दुष्टात्मा मार्त्तिकावतकः नृपःmayi kauravya duṣṭātmā mārttikāvatakaḥ nṛpaḥв моё отсутствие, о Кауравья, этот дурной душой царь Марттикаваты
ततः अहम् अपि कौरव्य रोषव्याकुललोचनःtataḥ aham api kauravya roṣavyākulalocanaḥтогда и я, о Кауравья, с глазами, взволнованными гневом
निश्चित्य मनसा राजन् वधाय अस्य मनः दधेniścitya manasā rājan vadhāya asya manaḥ dadheрешив умом, о царь, направил мысль на его убийство
आनर्तेषु विमर्दं च क्षेपं च आत्मनि कौरवānarteṣu vimardaṃ ca kṣepaṃ ca ātmani kauravaувидев разорение Анартов и вызов мне, о Каурав
प्रवृद्धम् अवलेपं च तस्य दुष्कृतकर्मणःpravṛddham avalepaṃ ca tasya duṣkṛtakarmaṇaḥи возросшую гордыню этого злодея
ततः सौभवधाय अहं प्रतस्थे पृथिवीपतेtataḥ saubhavadhāya ahaṃ pratasthe pṛthivīpateзатем я выступил ради уничтожения Саубхи, о владыка земли
स मया सागरावर्ते दृष्टः आसीत् परीप्सताsa mayā sāgarāvarte dṛṣṭaḥ āsīt parīpsatāя, преследуя, увидел его у морского водоворота
ततः प्रध्माप्य जलजं पाञ्चजन्यम् अहं नृपtataḥ pradhmāpya jalajaṃ pāñcajanyam ahaṃ nṛpaзатем, протрубив в раковину Панчаджанью, о царь
आहूय शाल्वं समरे युद्धाय समवस्थितःāhūya śālvaṃ samare yuddhāya samavasthitaḥвызвав Шалву, я встал для битвы
सुमुहूर्तम् अभूत् युद्धं तत्र मे दानवैः सहsumuhūrtam abhūt yuddhaṃ tatra me dānavaiḥ sahaдовольно долго там была моя битва с данавами
वशीभूताः च मे सर्वे भूतले च निपातिताःvaśībhūtāḥ ca me sarve bhūtale ca nipātitāḥи все они были покорены мной и повергнуты на землю
एतत् कार्यं महाबाहो येन अहं न आगमम् तदाetat kāryaṃ mahābāho yena ahaṃ na āgamam tadāвот дело, о могучерукий, из-за которого я тогда не пришёл
श्रुत्वा एव हास्तिनपुरं द्यूतं च अविनयोत्थितम्śrutvā eva hāstinapuraṃ dyūtaṃ ca avinayotthitamно едва услышав о Хастинапуре и игре, возникшей из недолжного поведения
मार्त्तिकावतकोmārttikāvatakoисходная форма «mārttikāvatako», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहम्'hamисходная форма «'ham», добавленная для полного покрытия пословного блока
वधायास्यvadhāyāsyaисходная форма «vadhāyāsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
मनोmanoисходная форма «mano», добавленная для полного покрытия пословного блока
चात्मनिcātmaniисходная форма «cātmani», добавленная для полного покрытия пословного блока
सौभवधायाहंsaubhavadhāyāhaṃисходная форма «saubhavadhāyāhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दृष्टdṛṣṭaисходная форма «dṛṣṭa», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभूद्abhūdисходная форма «abhūd», добавленная для полного покрытия пословного блока
वशीभूताश्vaśībhūtāśисходная форма «vaśībhūtāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
येनाहंyenāhaṃисходная форма «yenāhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नागमंnāgamaṃисходная форма «nāgamaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
श्रुत्वैवśrutvaivaисходная форма «śrutvaiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाविनयोत्थितम्cāvinayotthitamисходная форма «cāvinayotthitam», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Вернувшись, я услышал, как действовал в моё отсутствие этот дурно мыслящий царь Марттикаваты. Увидев разорение Анартов, вызов мне и возросшую гордыню злодея, я с гневом решил убить его. Я выступил против Саубхи и, преследуя, увидел её у морского водоворота. Протрубив в Панчаджанью, я вызвал Шалву и встал для битвы. Довольно долго я сражался там с данавами; все они были покорены мной и повержены на землю. Вот дело, о могучерукий, из-за которого я тогда не пришёл. Но едва я услышал о Хастинапуре и игре, рождённой недолжным поведением, я поспешил к вам».

Версия

cc81b1774ef0 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами