Махабхарата
Шалва-параджая-парва: Шалва отступает от Двараки3.20.16–24
2871 / 15823
Махабхарата · 3.20.16–24
Деванагари

छिन्नान् दृष्ट्वा तु तान् बाणान् प्रद्युम्नेन स सौभराट् ॥
आसुरीं दारुणीं मायाम् आस्थाय व्यसृजच् छरान् ॥
प्रयुज्यमानम् आज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलः ॥
ब्रह्मास्त्रेणान्तरा छित्त्वा मुमोचान्यान् पतत्रिणः ॥
ते तद् अस्त्रं विधूयाशु विव्यधू रुधिराशनाः ॥
शिरस्य् उरसि वक्त्रे च स मुमोह पपात च ॥
तस्मिन् निपतिते क्षुद्रे शाल्वे बाणप्रपीडिते ॥
रौक्मिणेयो ऽपरं बाणं संदधे शत्रुनाशनम् ॥
तम् अर्चितं सर्वदाशार्हपूगैर्; आशीर्भिर् अर्कज्वलनप्रकाशम् ॥
दृष्ट्वा शरं ज्याम् अभिनीयमानं; बभूव हाहाकृतम् अन्तरिक्षम् ॥
ततो देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सह धनेश्वराः ॥
नारदं प्रेषयाम् आसुः श्वसनं च महाबलम् ॥
तौ रौक्मिणेयम् आगम्य वचो ऽब्रूतां दिवौकसाम् ॥
नैष वध्यस् त्वया वीर शाल्वराजः कथं चन ॥
संहरस्व पुनर् बाणम् अवध्यो ऽयं त्वया रणे ॥
एतस्य हि शरस्याजौ नावध्यो ऽस्ति पुमान् क्व चित् ॥
मृत्युर् अस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनः ॥
कृष्णः संकल्पितो धात्रा तन् न मिथ्या भवेद् इति ॥

Транслитерация (IAST)

chinnān dṛṣṭvā tu tān bāṇān pradyumnena sa saubharāṭ ||
āsurīṃ dāruṇīṃ māyām āsthāya vyasṛjac charān ||
prayujyamānam ājñāya daiteyāstraṃ mahābalaḥ ||
brahmāstreṇāntarā chittvā mumocānyān patatriṇaḥ ||
te tad astraṃ vidhūyāśu vivyadhū rudhirāśanāḥ ||
śirasy urasi vaktre ca sa mumoha papāta ca ||
tasmin nipatite kṣudre śālve bāṇaprapīḍite ||
raukmiṇeyo 'paraṃ bāṇaṃ saṃdadhe śatrunāśanam ||
tam arcitaṃ sarvadāśārhapūgair; āśīrbhir arkajvalanaprakāśam ||
dṛṣṭvā śaraṃ jyām abhinīyamānaṃ; babhūva hāhākṛtam antarikṣam ||
tato devagaṇāḥ sarve sendrāḥ saha dhaneśvarāḥ ||
nāradaṃ preṣayām āsuḥ śvasanaṃ ca mahābalam ||
tau raukmiṇeyam āgamya vaco 'brūtāṃ divaukasām ||
naiṣa vadhyas tvayā vīra śālvarājaḥ kathaṃ cana ||
saṃharasva punar bāṇam avadhyo 'yaṃ tvayā raṇe ||
etasya hi śarasyājau nāvadhyo 'sti pumān kva cit ||
mṛtyur asya mahābāho raṇe devakinandanaḥ ||
kṛṣṇaḥ saṃkalpito dhātrā tan na mithyā bhaved iti ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
छिन्नान् दृष्ट्वा तु तान् बाणान् प्रद्युम्नेन स सौभराट्chinnān dṛṣṭvā tu tān bāṇān pradyumnena sa saubharāṭувидев эти стрелы рассечёнными Прадьюмной, царь Саубхи
आसुरीं दारुणीं मायाम् आस्थाय व्यसृजत् शरान्āsurīṃ dāruṇīṃ māyām āsthāya vyasṛjat śarānприняв страшную асурскую майю, выпустил стрелы
प्रयुज्यमानम् आज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलःprayujyamānam ājñāya daiteyāstraṃ mahābalaḥузнав применяемое дайтьевское оружие, великосильный
ब्रह्मास्त्रेण अन्तरा छित्त्वा मुमोच अन्यान् पतत्रिणःbrahmāstreṇa antarā chittvā mumoca anyān patatriṇaḥразрубив его посередине брахмастрой, выпустил другие пернатые стрелы
ते तत् अस्त्रं विधूय आशु विव्यधुः रुधिराशनाःte tat astraṃ vidhūya āśu vivyadhuḥ rudhirāśanāḥони, быстро отбросив то оружие, кровопьющие, пронзили
शिरसि उरसि वक्त्रे च स मुमोह पपात चśirasi urasi vaktre ca sa mumoha papāta caв голову, грудь и лицо; он лишился сознания и упал
तस्मिन् निपतिते क्षुद्रे शाल्वे बाणप्रपीडितेtasmin nipatite kṣudre śālve bāṇaprapīḍiteкогда низкий Шалва упал, измученный стрелами
रौक्मिणेयः अपरं बाणं संदधे शत्रुनाशनम्raukmiṇeyaḥ aparaṃ bāṇaṃ saṃdadhe śatrunāśanamсын Рукмини наложил другую стрелу, уничтожающую врага
तम् अर्चितं सर्वदाशार्हपूगैःtam arcitaṃ sarvadāśārhapūgaiḥеё, почитаемую всеми сонмами Дашархов
आशीर्भिः अर्कज्वलनप्रकाशम्āśīrbhiḥ arkajvalanaprakāśamблагословениями, сияющую как солнце и огонь
दृष्ट्वा शरं ज्याम् अभिनीयमानम्dṛṣṭvā śaraṃ jyām abhinīyamānamувидев стрелу, подводимую к тетиве
बभूव हाहाकृतम् अन्तरिक्षम्babhūva hāhākṛtam antarikṣamпространство наполнилось криком ха-ха
ततः देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सह धनेश्वराःtataḥ devagaṇāḥ sarve sendrāḥ saha dhaneśvarāḥзатем все сонмы богов с Индрой и Дханешварой
नारदं प्रेषयाम् आसुः श्वसनं च महाबलम्nāradaṃ preṣayām āsuḥ śvasanaṃ ca mahābalamпослали Нараду и могучего Ветер
तौ रौक्मिणेयम् आगम्य वचः अब्रूताम् दिवौकसाम्tau raukmiṇeyam āgamya vacaḥ abrūtām divaukasāmони, придя к сыну Рукмини, сказали слово небожителей
न एष वध्यः त्वया वीर शाल्वराजः कथं चनna eṣa vadhyaḥ tvayā vīra śālvarājaḥ kathaṃ canaэтот царь Шалва никак не должен быть убит тобой, о герой
संहरस्व पुनः बाणम् अवध्यः अयम् त्वया रणेsaṃharasva punaḥ bāṇam avadhyaḥ ayam tvayā raṇeснова отзови стрелу; он неубиваем тобой в бою
एतस्य हि शरस्य आजौ न अवध्यः अस्ति पुमान् क्व चित्etasya hi śarasya ājau na avadhyaḥ asti pumān kva citибо для этой стрелы в сражении нет нигде неубиваемого человека
मृत्युः अस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनःmṛtyuḥ asya mahābāho raṇe devakinandanaḥего смерть, о могучерукий, в бою — сын Деваки
कृष्णः संकल्पितः धात्रा तत् न मिथ्या भवेत् इतिkṛṣṇaḥ saṃkalpitaḥ dhātrā tat na mithyā bhavet itiКришна назначен Создателем; это не должно стать ложным
व्यसृजच्vyasṛjacисходная форма «vyasṛjac», добавленная для полного покрытия пословного блока
छरान्charānисходная форма «charān», добавленная для полного покрытия пословного блока
ब्रह्मास्त्रेणान्तराbrahmāstreṇāntarāисходная форма «brahmāstreṇāntarā», добавленная для полного покрытия пословного блока
मुमोचान्यान्mumocānyānисходная форма «mumocānyān», добавленная для полного покрытия пословного блока
तद्tadисходная форма «tad», добавленная для полного покрытия пословного блока
विधूयाशुvidhūyāśuисходная форма «vidhūyāśu», добавленная для полного покрытия пословного блока
विव्यधूvivyadhūисходная форма «vivyadhū», добавленная для полного покрытия пословного блока
शिरस्य्śirasyисходная форма «śirasy», добавленная для полного покрытия пословного блока
रौक्मिणेयोraukmiṇeyoисходная форма «raukmiṇeyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽपरं'paraṃисходная форма «'paraṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वदाशार्हपूगैर्sarvadāśārhapūgairисходная форма «sarvadāśārhapūgair», добавленная для полного покрытия пословного блока
आशीर्भिर्āśīrbhirисходная форма «āśīrbhir», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभिनीयमानंabhinīyamānaṃисходная форма «abhinīyamānaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
वचोvacoисходная форма «vaco», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽब्रूतां'brūtāṃисходная форма «'brūtāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैषnaiṣaисходная форма «naiṣa», добавленная для полного покрытия пословного блока
वध्यस्vadhyasисходная форма «vadhyas», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुनर्punarисходная форма «punar», добавленная для полного покрытия пословного блока
अवध्योavadhyoисходная форма «avadhyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽयं'yaṃисходная форма «'yaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
शरस्याजौśarasyājauисходная форма «śarasyājau», добавленная для полного покрытия пословного блока
नावध्योnāvadhyoисходная форма «nāvadhyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽस्ति'stiисходная форма «'sti», добавленная для полного покрытия пословного блока
मृत्युर्mṛtyurисходная форма «mṛtyur», добавленная для полного покрытия пословного блока
संकल्पितोsaṃkalpitoисходная форма «saṃkalpito», добавленная для полного покрытия пословного блока
तन्tanисходная форма «tan», добавленная для полного покрытия пословного блока
भवेद्bhavedисходная форма «bhaved», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Увидев, что Прадьюмна рассёк его стрелы, царь Саубхи прибег к страшной асурской майе. Прадьюмна понял дайтьевское оружие, разрубил его брахмастрой и выпустил другие пернатые стрелы. Они отбросили то оружие и пронзили Шалву в голову, грудь и лицо; он лишился сознания и упал. Когда низкий Шалва лежал, измученный стрелами, сын Рукмини наложил другую стрелу, уничтожающую врага. Она сияла как солнце и огонь, и, увидев её на тетиве, пространство наполнилось криками. Тогда боги с Индрой и Куберой послали Нараду и могучего Ваю. Они сказали Прадьюмне слово небожителей: „Не убивай царя Шалву. Отзови стрелу: в бою для неё нет никого неубиваемого. Его смерть назначена Создателем Кришне, сыну Деваки; это не должно стать ложным“».

Версия

b04026c0bc67 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:44:35 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами