Махабхарата
Вьяса-пратисмрити-парва: Вьяса открывает путь к оружию3.37.11-19
2937 / 15823
Махабхарата · 3.37.11-19
Деванагари

सर्वे कौरवसैन्यस्य सपुत्रामात्यसैनिकाः ॥
संविभक्ता हि मात्राभिर् भोगैर् अपि च सर्वशः ॥
दुर्योधनेन ते वीरा मानिताश् च विशेषतः ॥
प्राणांस् त्यक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिः ॥
समा यद्य् अपि भीष्मस्य वृत्तिर् अस्मासु तेषु च ॥
द्रोणस्य च महाबाहो कृपस्य च महात्मनः ॥
अवश्यं राजपिण्डस् तैर् निर्वेश्य इति मे मतिः ॥
तस्मात् त्यक्ष्यन्ति संग्रामे प्राणान् अपि सुदुस्त्यजान् ॥
सर्वे दिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः ॥
अजेयाश् चेति मे बुद्धिर् अपि देवैः सवासवैः ॥
अमर्षी नित्यसंहृष्टस् तत्र कर्णो महारथः ॥
सर्वास्त्रविद् अनाधृष्य अभेद्यकवचावृतः ॥
अनिर्जित्य रणे सर्वान् एतान् पुरुषसत्तमान् ॥
अशक्यो ह्य् असहायेन हन्तुं दुर्योधनस् त्वया ॥
न निद्राम् अधिगच्छामि चिन्तयानो वृकोदर ॥
अति सर्वान् धनुर्ग्राहान् सूतपुत्रस्य लाघवम् ॥
एतद् वचनम् आज्ञाय भीमसेनो ऽत्यमर्षणः ॥
बभूव विमनास् त्रस्तो न चैवोवाच किं चन ॥

Транслитерация (IAST)

sarve kauravasainyasya saputrāmātyasainikāḥ ||
saṃvibhaktā hi mātrābhir bhogair api ca sarvaśaḥ ||
duryodhanena te vīrā mānitāś ca viśeṣataḥ ||
prāṇāṃs tyakṣyanti saṃgrāme iti me niścitā matiḥ ||
samā yady api bhīṣmasya vṛttir asmāsu teṣu ca ||
droṇasya ca mahābāho kṛpasya ca mahātmanaḥ ||
avaśyaṃ rājapiṇḍas tair nirveśya iti me matiḥ ||
tasmāt tyakṣyanti saṃgrāme prāṇān api sudustyajān ||
sarve divyāstravidvāṃsaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ ||
ajeyāś ceti me buddhir api devaiḥ savāsavaiḥ ||
amarṣī nityasaṃhṛṣṭas tatra karṇo mahārathaḥ ||
sarvāstravid anādhṛṣya abhedyakavacāvṛtaḥ ||
anirjitya raṇe sarvān etān puruṣasattamān ||
aśakyo hy asahāyena hantuṃ duryodhanas tvayā ||
na nidrām adhigacchāmi cintayāno vṛkodara ||
ati sarvān dhanurgrāhān sūtaputrasya lāghavam ||
etad vacanam ājñāya bhīmaseno 'tyamarṣaṇaḥ ||
babhūva vimanās trasto na caivovāca kiṃ cana ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सर्वे कौरवसैन्यस्य सपुत्रामात्यसैनिकाः संविभक्ताः हि मात्राभिः भोगैः अपि च सर्वशःsarve kauravasainyasya saputrāmātyasainikāḥ saṃvibhaktāḥ hi mātrābhiḥ bhogaiḥ api ca sarvaśaḥвсе они, с сыновьями, советниками и войсками, получили доли в армии Кауравов и во всех наслаждениях
दुर्योधनेन ते वीराः मानिताः च विशेषतः प्राणान् त्यक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिःduryodhanena te vīrāḥ mānitāḥ ca viśeṣataḥ prāṇān tyakṣyanti saṃgrāme iti me niścitā matiḥэти герои особо почтены Дурьодханой; я твёрдо думаю, что они оставят жизни в бою
समा यदि अपि भीष्मस्य वृत्तिः अस्मासु तेषु च द्रोणस्य च महाबाहो कृपस्य च महात्मनःsamā yadi api bhīṣmasya vṛttiḥ asmāsu teṣu ca droṇasya ca mahābāho kṛpasya ca mahātmanaḥхотя отношение Бхишмы, Дроны и великого Крипы к нам и к ним равно, о могучерукий
अवश्यम् राजपिण्डः तैः निर्वेश्यः इति मे मतिः तस्मात् त्यक्ष्यन्ति संग्रामे प्राणान् अपि सुदुस्त्यजान्avaśyam rājapiṇḍaḥ taiḥ nirveśyaḥ iti me matiḥ tasmāt tyakṣyanti saṃgrāme prāṇān api sudustyajānя думаю, они неизбежно должны отработать царский хлеб; поэтому в бою оставят даже трудно оставляемые жизни
सर्वे दिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः अजेयाः च इति मे बुद्धिः अपि देवैः सवासवैःsarve divyāstravidvāṃsaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ ajeyāḥ ca iti me buddhiḥ api devaiḥ savāsavaiḥвсе они знают божественное оружие, все преданы дхарме и, по моему мнению, непобедимы даже богами с Васавой
अमर्षी नित्यसंहृष्टः तत्र कर्णः महारथः सर्वास्त्रवित् अनाधृष्यः अभेद्यकवचावृतःamarṣī nityasaṃhṛṣṭaḥ tatra karṇaḥ mahārathaḥ sarvāstravit anādhṛṣyaḥ abhedyakavacāvṛtaḥа там Карна, великий колесничий, нетерпимый к оскорблению, всегда ликующий, знающий всё оружие, неприступный, покрытый непробиваемым панцирем
अनिर्जित्य रणे सर्वान् एतान् पुरुषसत्तमान् अशक्यः हि असहायेन हन्तुम् दुर्योधनः त्वयाanirjitya raṇe sarvān etān puruṣasattamān aśakyaḥ hi asahāyena hantum duryodhanaḥ tvayāне победив в бою всех этих лучших людей, тебе одному невозможно убить Дурьодхану
न निद्राम् अधिगच्छामि चिन्तयानः वृकोदर अति सर्वान् धनुर्ग्राहान् सूतपुत्रस्य लाघवम्na nidrām adhigacchāmi cintayānaḥ vṛkodara ati sarvān dhanurgrāhān sūtaputrasya lāghavamя не нахожу сна, Врикодара, думая о лёгкости сына суты, превосходящей всех лучников
एतत् वचनम् आज्ञाय भीमसेनः अत्यमर्षणः बभूव विमनाः त्रस्तः न च एव उवाच किं चनetat vacanam ājñāya bhīmasenaḥ atyamarṣaṇaḥ babhūva vimanāḥ trastaḥ na ca eva uvāca kiṃ canaуслышав это слово, крайне нетерпеливый Бхимасена стал подавлен и встревожен и ничего не сказал
संविभक्ताsaṃvibhaktāисходная форма «saṃvibhaktā», добавленная для полного покрытия пословного блока
मात्राभिर्mātrābhirисходная форма «mātrābhir», добавленная для полного покрытия пословного блока
भोगैर्bhogairисходная форма «bhogair», добавленная для полного покрытия пословного блока
वीराvīrāисходная форма «vīrā», добавленная для полного покрытия пословного блока
मानिताश्mānitāśисходная форма «mānitāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्राणांस्prāṇāṃsисходная форма «prāṇāṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
यद्य्yadyисходная форма «yady», добавленная для полного покрытия пословного блока
वृत्तिर्vṛttirисходная форма «vṛttir», добавленная для полного покрытия пословного блока
अवश्यंavaśyaṃисходная форма «avaśyaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
राजपिण्डस्rājapiṇḍasисходная форма «rājapiṇḍas», добавленная для полного покрытия пословного блока
तैर्tairисходная форма «tair», добавленная для полного покрытия пословного блока
निर्वेश्यnirveśyaисходная форма «nirveśya», добавленная для полного покрытия пословного блока
अजेयाश्ajeyāśисходная форма «ajeyāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
चेतिcetiисходная форма «ceti», добавленная для полного покрытия пословного блока
बुद्धिर्buddhirисходная форма «buddhir», добавленная для полного покрытия пословного блока
नित्यसंहृष्टस्nityasaṃhṛṣṭasисходная форма «nityasaṃhṛṣṭas», добавленная для полного покрытия пословного блока
कर्णोkarṇoисходная форма «karṇo», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वास्त्रविद्sarvāstravidисходная форма «sarvāstravid», добавленная для полного покрытия пословного блока
अनाधृष्यanādhṛṣyaисходная форма «anādhṛṣya», добавленная для полного покрытия пословного блока
अशक्योaśakyoисходная форма «aśakyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ह्य्hyисходная форма «hy», добавленная для полного покрытия пословного блока
हन्तुंhantuṃисходная форма «hantuṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुर्योधनस्duryodhanasисходная форма «duryodhanas», добавленная для полного покрытия пословного блока
चिन्तयानोcintayānoисходная форма «cintayāno», добавленная для полного покрытия пословного блока
एतद्etadисходная форма «etad», добавленная для полного покрытия пословного блока
भीमसेनोbhīmasenoисходная форма «bhīmaseno», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽत्यमर्षणः'tyamarṣaṇaḥисходная форма «'tyamarṣaṇaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
विमनास्vimanāsисходная форма «vimanās», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्रस्तोtrastoисходная форма «trasto», добавленная для полного покрытия пословного блока
चैवोवाचcaivovācaисходная форма «caivovāca», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Дурьодхана почтил своих союзников и разделил с ними богатство; они будут готовы умереть за него. Даже если Бхишма, Дрона и Крипа одинаково относятся к нам и к ним, они должны отработать царский хлеб и потому отдадут жизнь в бою. Все они знают божественное оружие, преданы дхарме и почти непобедимы. А Карна, сын суты, неприступен, знает всё оружие, покрыт непробиваемым панцирем и превосходит лучников лёгкостью руки. Не победив этих лучших воинов, ты один не убьёшь Дурьодхану. Я не сплю, думая о Карне». Услышав это, Бхима помрачнел и замолчал.

Версия

49bfaa437086 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:58:02 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами