मार्कण्डेय उवाच
सखा दशरथस्यासीज् जटायुर् अरुणात्मजः ॥
गृध्रराजो महावीर्यः संपातिर् यस्य सोदरः ॥
स ददर्श तदा सीतां रावणाङ्कगतां स्नुषाम् ॥
क्रोधाद् अभ्यद्रवत् पक्षी रावणं राक्षसेश्वरम् ॥
अथैनम् अब्रवीद् गृध्रो मुञ्च मुञ्चेति मैथिलीम् ॥
ध्रियमाणे मयि कथं हरिष्यसि निशाचर ॥
न हि मे मोक्ष्यसे जीवन् यदि नोत्सृजसे वधूम् ॥
उक्त्वैवं राक्षसेन्द्रं तं चकर्त नखरैर् भृशम् ॥
पक्षतुण्डप्रहारैश् च बहुशो जर्जरीकृतः ॥
चक्षार रुधिरं भूरि गिरिः प्रस्रवणैर् इव ॥
स वध्यमानो गृध्रेण रामप्रियहितैषिणा ॥
खड्गम् आदाय चिच्छेद भुजौ तस्य पतत्रिणः ॥
निहत्य गृध्रराजं स छिन्नाभ्रशिखरोपमम् ॥
ऊर्ध्वम् आचक्रमे सीतां गृहीत्वाङ्केन राक्षसः ॥
यत्र यत्र तु वैदेही पश्यत्य् आश्रममण्डलम् ॥
सरो वा सरितं वापि तत्र मुञ्चति भूषणम् ॥
सा ददर्श गिरिप्रस्थे पञ्च वानरपुंगवान् ॥
तत्र वासो महद् दिव्यम् उत्ससर्ज मनस्विनी ॥
तत् तेषां वानरेन्द्राणां पपात पवनोद्धुतम् ॥
मध्ये सुपीतं पञ्चानां विद्युन् मेघान्तरे यथा ॥
mārkaṇḍeya uvāca
sakhā daśarathasyāsīj jaṭāyur aruṇātmajaḥ ||
gṛdhrarājo mahāvīryaḥ saṃpātir yasya sodaraḥ ||
sa dadarśa tadā sītāṃ rāvaṇāṅkagatāṃ snuṣām ||
krodhād abhyadravat pakṣī rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram ||
athainam abravīd gṛdhro muñca muñceti maithilīm ||
dhriyamāṇe mayi kathaṃ hariṣyasi niśācara ||
na hi me mokṣyase jīvan yadi notsṛjase vadhūm ||
uktvaivaṃ rākṣasendraṃ taṃ cakarta nakharair bhṛśam ||
pakṣatuṇḍaprahāraiś ca bahuśo jarjarīkṛtaḥ ||
cakṣāra rudhiraṃ bhūri giriḥ prasravaṇair iva ||
sa vadhyamāno gṛdhreṇa rāmapriyahitaiṣiṇā ||
khaḍgam ādāya ciccheda bhujau tasya patatriṇaḥ ||
nihatya gṛdhrarājaṃ sa chinnābhraśikharopamam ||
ūrdhvam ācakrame sītāṃ gṛhītvāṅkena rākṣasaḥ ||
yatra yatra tu vaidehī paśyaty āśramamaṇḍalam ||
saro vā saritaṃ vāpi tatra muñcati bhūṣaṇam ||
sā dadarśa giriprasthe pañca vānarapuṃgavān ||
tatra vāso mahad divyam utsasarja manasvinī ||
tat teṣāṃ vānarendrāṇāṃ papāta pavanoddhutam ||
madhye supītaṃ pañcānāṃ vidyun meghāntare yathā ||
Джатаю, сын Аруны, царь грифов, друг Дашаратхи и брат Сампати, увидел Ситу на коленях у Раваны. Он бросился на владыку ракшасов и закричал: «Отпусти Майтили! Пока я жив, как ты унесешь ее?» Птица жестоко ранила Равану когтями, клювом и крыльями, и тот истекал кровью, как гора потоками. Тогда Равана взял меч, отсек крылья и руки Джатаю и снова поднялся в небо с Ситой. Сита бросала украшения там, где видела ашрамы, озера и реки, а на горной площадке, увидев пять лучших ванаров, уронила среди них свою божественную одежду».
644c1ff7d1c6 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 17:30:22 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Джатаю действует как старший друг рода, не считая собственной слабости перед Раваной. Служение дхарме здесь измеряется не победой, а готовностью стать между насилием и беззащитной Ситой.