Махабхарата
Карна прорывается к Юдхиштхире8.32.1-10
8817 / 15823
Махабхарата · 8.32.1-10
Деванагари

धृतराष्ट्र उवाच
तथा व्यूढेष्व् अनीकेषु संसक्तेषु च संजय ॥
संशप्तकान् कथं पार्थो गतः कर्णश् च पाण्डवान् ॥
एतद् विस्तरतो युद्धं प्रब्रूहि कुशलो ह्य् असि ॥
न हि तृप्यामि वीराणां शृण्वानो विक्रमान् रणे ॥
संजय उवाच
तत् स्थाने समवस्थाप्य प्रत्यमित्रं महाबलम् ॥
अव्यूहतार्जुनो व्यूहं पुत्रस्य तव दुर्नये ॥
तत् सादिनागकलिलं पदातिरथसंकुलम् ॥
धृष्टद्युम्नमुखैर् व्यूढम् अशोभत महद् बलम् ॥
पारावतसवर्णाश्वश् चन्द्रादित्यसमद्युतिः ॥
पार्षतः प्रबभौ धन्वी कालो विग्रहवान् इव ॥
पार्षतं त्व् अभि संतस्थुर् द्रौपदेया युयुत्सवः ॥
सानुगा भीमवपुषश् चन्द्रं तारागणा इव ॥
अथ व्यूढेष्व् अनीकेषु प्रेक्ष्य संशप्तकान् रणे ॥
क्रुद्धो ऽर्जुनो ऽभिदुद्राव व्याक्षिपन् गाण्डिवं धनुः ॥
अथ संशप्तकाः पार्थम् अभ्यधावन् वधैषिणः ॥
विजये कृतसंकल्पा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥
तद् अश्वसंघबहुलं मत्तनागरथाकुलम् ॥
पत्तिमच् छूरवीरौघैर् द्रुतम् अर्जुनम् आद्रवत् ॥
स संप्रहारस् तुमुलस् तेषाम् आसीत् किरीटिना ॥
तस्यैव नः श्रुतो यादृङ् निवातकवचैः सह ॥

Транслитерация (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
tathā vyūḍheṣv anīkeṣu saṃsakteṣu ca saṃjaya ||
saṃśaptakān kathaṃ pārtho gataḥ karṇaś ca pāṇḍavān ||
etad vistarato yuddhaṃ prabrūhi kuśalo hy asi ||
na hi tṛpyāmi vīrāṇāṃ śṛṇvāno vikramān raṇe ||
saṃjaya uvāca
tat sthāne samavasthāpya pratyamitraṃ mahābalam ||
avyūhatārjuno vyūhaṃ putrasya tava durnaye ||
tat sādināgakalilaṃ padātirathasaṃkulam ||
dhṛṣṭadyumnamukhair vyūḍham aśobhata mahad balam ||
pārāvatasavarṇāśvaś candrādityasamadyutiḥ ||
pārṣataḥ prababhau dhanvī kālo vigrahavān iva ||
pārṣataṃ tv abhi saṃtasthur draupadeyā yuyutsavaḥ ||
sānugā bhīmavapuṣaś candraṃ tārāgaṇā iva ||
atha vyūḍheṣv anīkeṣu prekṣya saṃśaptakān raṇe ||
kruddho 'rjuno 'bhidudrāva vyākṣipan gāṇḍivaṃ dhanuḥ ||
atha saṃśaptakāḥ pārtham abhyadhāvan vadhaiṣiṇaḥ ||
vijaye kṛtasaṃkalpā mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam ||
tad aśvasaṃghabahulaṃ mattanāgarathākulam ||
pattimac chūravīraughair drutam arjunam ādravat ||
sa saṃprahāras tumulas teṣām āsīt kirīṭinā ||
tasyaiva naḥ śruto yādṛṅ nivātakavacaiḥ saha ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
धृतराष्ट्र उवाचdhṛtarāṣṭra uvācaДхритараштра сказал; Дхритараштра произнёс
तथा व्यूढेषु अनीकेषुtathā vyūḍheṣu anīkeṣuтак когда войска были построены; в построенных армиях
संसक्तेषु च संजयsaṃsakteṣu ca saṃjayaи сцепившихся, Санджая; когда сошлись
संशप्तकान् कथं पार्थःsaṃśaptakān kathaṃ pārthaḥк самшаптакам как Партха; как Арджуна
गतः कर्णः च पाण्डवान्gataḥ karṇaḥ ca pāṇḍavānпошёл, и Карна к Пандавам; Карна к Пандавам
एतत् विस्तरतः युद्धंetat vistarataḥ yuddhaṃэто подробно сражение; эту битву подробно
प्रब्रूहि कुशलः हि असिprabrūhi kuśalaḥ hi asiрасскажи, ведь искусен ты; ты знаешь
न हि तृप्यामि वीराणांna hi tṛpyāmi vīrāṇāṃведь не насыщаюсь героев; не могу насытиться
शृण्वानः विक्रमान् रणेśṛṇvānaḥ vikramān raṇeслушая подвиги в бою; подвигами
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
तत् स्थाने समवस्थाप्यtat sthāne samavasthāpyaто на месте установив; поставив там
प्रत्यमित्रं महाबलम्pratyamitraṃ mahābalamпротивника, великую силу; вражеское войско
अव्यूहत अर्जुनः व्यूहंavyūhata arjunaḥ vyūhaṃвыстроил Арджуна строй; Арджуна построил
पुत्रस्य तव दुर्नयेputrasya tava durnayeсына твоего при дурной политике; из-за безрассудства сына
तत् सादिनागकलिलंtat sādināgakalilaṃто всадниками и слонами густое; полное конницы
पदातिरथसंकुलम्padātirathasaṃkulamпехотой и колесницами заполненное; пехотой и ратхами
धृष्टद्युम्नमुखैः व्यूढम्dhṛṣṭadyumnamukhaiḥ vyūḍhamс Дхриштадьюмной во главе построенное; под началом Дхриштадьюмны
अशोभत महत् बलम्aśobhata mahat balamсияла великая сила; великое войско
पारावतसवर्णाश्वःpārāvatasavarṇāśvaḥс конями цвета голубей; с сизыми конями
चन्द्रादित्यसमद्युतिःcandrādityasamadyutiḥсиянием равный луне и солнцу; лунно-солнечный
पार्षतः प्रबभौ धन्वीpārṣataḥ prababhau dhanvīПарашата сиял, лучник; Дхриштадьюмна сиял
कालः विग्रहवान् इवkālaḥ vigrahavān ivaкак Смерть воплощённая; словно Кала
पार्षतं तु अभि संतस्थुःpārṣataṃ tu abhi saṃtasthuḥПарашату же окружили; вокруг Дхриштадьюмны
द्रौपदेयाः युयुत्सवःdraupadeyāḥ yuyutsavaḥсыновья Драупади, желающие боя; готовые сражаться
सानुगाः भीमवपुषःsānugāḥ bhīmavapuṣaḥс приближёнными, грознотельные; со свитой
चन्द्रं तारागणाः इवcandraṃ tārāgaṇāḥ ivaкак луну сонмы звёзд; словно звёзды луну
अथ व्यूढेषु अनीकेषुatha vyūḍheṣu anīkeṣuзатем когда войска построились; после построения
प्रेक्ष्य संशप्तकान् रणेprekṣya saṃśaptakān raṇeувидев самшаптаков в бою; заметив их
क्रुद्धः अर्जुनः अभिदुद्रावkruddhaḥ arjunaḥ abhidudrāvaразгневанный Арджуна бросился; Арджуна атаковал
व्याक्षिपन् गाण्डिवं धनुःvyākṣipan gāṇḍivaṃ dhanuḥразмахивая луком Гандива; натягивая Гандиву
अथ संशप्तकाः पार्थम्atha saṃśaptakāḥ pārthamзатем самшаптаки Партху; самшаптаки на Арджуну
अभ्यधावन् वधैषिणःabhyadhāvan vadhaiṣiṇaḥпобежали, желая убить; устремились
विजये कृतसंकल्पाःvijaye kṛtasaṃkalpāḥв победе сделавшие решимость; решив победить
मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्mṛtyuṃ kṛtvā nivartanamсмерть сделав возвращением; возвращением считая смерть
तत् अश्वसंघबहुलंtat aśvasaṃghabahulaṃто множеством коней обильное; с множеством коней
मत्तनागरथाकुलम्mattanāgarathākulamпьяными слонами и колесницами полное; со слонами
पत्तिमत् शूरवीरौघैःpattimat śūravīraughaiḥс пехотой и потоками героев; с толпами воинов
द्रुतम् अर्जुनम् आद्रवत्drutam arjunam ādravatбыстро на Арджуну побежало; ринулось на него
स संप्रहारः तुमुलःsa saṃprahāraḥ tumulaḥто столкновение шумное; та схватка
तेषाम् आसीत् किरीटिनाteṣām āsīt kirīṭināу них была с Киритиным; с Арджуной
तस्य एव नः श्रुतः यादृक्tasya eva naḥ śrutaḥ yādṛkтакая же нами слышана какая; как слышали
निवातकवचैः सहnivātakavacaiḥ sahaс Ниватакавачами вместе; бой с Ниватакавачами
Литературный перевод

Дхритараштра сказал: «Когда войска были так построены и сцепились, Санджая, как Партха пошёл на самшаптаков, а Карна — на Пандавов? Расскажи подробно об этом сражении, ведь ты искусен. Я не насыщаюсь, слушая о подвигах героев в бою». Санджая сказал: «Поставив на месте вражескую великую силу, Арджуна выстроил строй против войска твоего сына, чья политика была дурной. Великое войско, густое от всадников и слонов, заполненное пехотой и колесницами, построенное с Дхриштадьюмной во главе, сияло. Дхриштадьюмна, лучник с конями цвета голубей и сиянием луны и солнца, блистал, словно воплощённая Смерть. Сыновья Драупади, грозные телом и желающие боя, стояли вокруг него со своей свитой, как звёзды вокруг луны. Когда войска были построены, разгневанный Арджуна увидел в бою самшаптаков и бросился на них, размахивая Гандивой. Самшаптаки, решив победить и считая смерть единственным возвращением, устремились на Партху, желая убить его. Их войско, полное коней, пьяных слонов, колесниц, пехоты и потоков героев, быстро ринулось на Арджуну. Их шумная схватка с Киритиным была такой, какой мы слышали была его битва с Ниватакавачами».

Версия

24564c62fbe9 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 08:45:28 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами