एवं पार्थो व्यपायात् स निहतप्रार्ष्टिसारथिः ॥
अशक्नुवन् प्रमुखतः स्थातुं कर्णस्य दुर्मनाः ॥
तम् अभिद्रुत्य राधेयः स्कन्धं संस्पृश्य पाणिना ॥
अब्रवीत् प्रहसन् राजन् कुत्सयन्न् इव पाण्डवम् ॥
कथं नाम कुले जातः क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ॥
प्रजह्यात् समरे शत्रून् प्राणान् रक्षन् महाहवे ॥
न भवान् क्षत्रधर्मेषु कुशलो ऽसीति मे मतिः ॥
ब्राह्मे बले भवान् युक्तः स्वाध्याये यज्ञकर्मणि ॥
मा स्म युध्यस्व कौन्तेय मा च वीरान् समासदः ॥
मा चैनान् अप्रियं ब्रूहि मा च व्रज महारणम् ॥
एवम् उक्त्वा ततः पार्थं विसृज्य च महाबलः ॥
न्यहनत् पाण्डवीं सेनां वज्रहस्त इवासुरीम् ॥
ततः प्रायाद् द्रुतं राजन् व्रीडन्न् इव जनेश्वरः ॥
अथ प्रयान्तं राजानम् अन्वयुस् ते तदाच्युतम् ॥
चेदिपाण्डवपाञ्चालाः सात्यकिश् च महारथः ॥
द्रौपदेयास् तथा शूरा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥
ततो युधिष्ठिरानीकं दृष्ट्वा कर्णः पराङ्मुखम् ॥
कुरुभिः सहितो वीरैः पृष्ठगैः पृष्ठम् अन्वयात् ॥
शङ्खभेरीनिनादैश् च कार्मुकाणां च निस्वनैः ॥
बभूव धार्तराष्ट्राणां सिंहनादरवस् तदा ॥
युधिष्ठिरस् तु कौरव्य रथम् आरुह्य सत्वरः ॥
श्रुतकीर्तेर् महाराज दृष्टवान् कर्णविक्रमम् ॥
काल्यमानं बलं दृष्ट्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
तान् योधान् अब्रवीत् क्रुद्धो हतैनं वै सहस्रशः ॥
evaṃ pārtho vyapāyāt sa nihataprārṣṭisārathiḥ ||
aśaknuvan pramukhataḥ sthātuṃ karṇasya durmanāḥ ||
tam abhidrutya rādheyaḥ skandhaṃ saṃspṛśya pāṇinā ||
abravīt prahasan rājan kutsayann iva pāṇḍavam ||
kathaṃ nāma kule jātaḥ kṣatradharme vyavasthitaḥ ||
prajahyāt samare śatrūn prāṇān rakṣan mahāhave ||
na bhavān kṣatradharmeṣu kuśalo 'sīti me matiḥ ||
brāhme bale bhavān yuktaḥ svādhyāye yajñakarmaṇi ||
mā sma yudhyasva kaunteya mā ca vīrān samāsadaḥ ||
mā cainān apriyaṃ brūhi mā ca vraja mahāraṇam ||
evam uktvā tataḥ pārthaṃ visṛjya ca mahābalaḥ ||
nyahanat pāṇḍavīṃ senāṃ vajrahasta ivāsurīm ||
tataḥ prāyād drutaṃ rājan vrīḍann iva janeśvaraḥ ||
atha prayāntaṃ rājānam anvayus te tadācyutam ||
cedipāṇḍavapāñcālāḥ sātyakiś ca mahārathaḥ ||
draupadeyās tathā śūrā mādrīputrau ca pāṇḍavau ||
tato yudhiṣṭhirānīkaṃ dṛṣṭvā karṇaḥ parāṅmukham ||
kurubhiḥ sahito vīraiḥ pṛṣṭhagaiḥ pṛṣṭham anvayāt ||
śaṅkhabherīninādaiś ca kārmukāṇāṃ ca nisvanaiḥ ||
babhūva dhārtarāṣṭrāṇāṃ siṃhanādaravas tadā ||
yudhiṣṭhiras tu kauravya ratham āruhya satvaraḥ ||
śrutakīrter mahārāja dṛṣṭavān karṇavikramam ||
kālyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
tān yodhān abravīt kruddho hatainaṃ vai sahasraśaḥ ||
Так Партха Юдхиштхира, лишённый переднего защитника и возницы, не способный стоять перед Карной и унылый, отступил. Радхея подбежал к нему, коснулся рукой его плеча и, смеясь, сказал, словно унижая Пандаву: «Как может рождённый в знатном роду и стоящий в кшатрийской дхарме оставить врагов в сражении, спасая свою жизнь в великой битве? По моему мнению, ты не искусен в кшатрийской дхарме. Ты пригоден для брахманской силы: для изучения Веды и жертвенного дела. Не сражайся, Каунтея, не приближайся к героям, не говори им неприятного и не ходи в великую битву». Сказав так Партхе и отпустив его, великосильный Карна стал убивать пандавское войско, как ваджрарукий Индра — асурское. Тогда владыка людей Юдхиштхира быстро уехал, словно стыдясь. За уходящим непоколебимым царём последовали Чеди, Пандавы, Панчалы, великий ратхин Сатьяки, герои сыновья Драупади и два сына Мадри. Увидев, что войско Юдхиштхиры повернуло назад, Карна вместе с героями Куру пошёл за ним следом. Тогда у Дхартераштр поднялся рёв львиных кличей под звуки раковин, бхери и луков. Юдхиштхира быстро взошёл на колесницу Шрутакирти, великий царь, и увидел мощь Карны. Видя, как его войско теснимо, разгневанный Дхармараджа сказал воинам: «Убейте его тысячами!»
e186ac904686 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 05:48:34 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Карна не убивает Юдхиштхиру, но унижает его словом. Это важная рана: праведный царь спасён физически, однако вынужден нести стыд поражения, который позже станет внутренним кризисом.