Махабхарата
Дурьодхана отвергает мир9.4.38-42
9072 / 15823
Махабхарата · 9.4.38-42
Деванагари

पितामहेन वृद्धेन तथाचार्येण धीमता ॥
जयद्रथेन कर्णेन तथा दुःशासनेन च ॥
घटमाना मदर्थे ऽस्मिन् हताः शूरा जनाधिपाः ॥
शेरते लोहिताक्ताङ्गाः पृथिव्यां शरविक्षताः ॥
उत्तमास्त्रविदः शूरा यथोक्तक्रतुयाजिनः ॥
त्यक्त्वा प्राणान् यथान्यायम् इन्द्रसद्मसु धिष्ठिताः ॥
तैस् त्व् अयं रचितः पन्था दुर्गमो हि पुनर् भवेत् ॥
संपतद्भिर् महावेगैर् इतो याद्भिश् च सद्गतिम् ॥
ये मदर्थे हताः शूरास् तेषां कृतम् अनुस्मरन् ॥
ऋणं तत् प्रतिमुञ्चानो न राज्ये मन आदधे ॥

Транслитерация (IAST)

pitāmahena vṛddhena tathācāryeṇa dhīmatā ||
jayadrathena karṇena tathā duḥśāsanena ca ||
ghaṭamānā madarthe 'smin hatāḥ śūrā janādhipāḥ ||
śerate lohitāktāṅgāḥ pṛthivyāṃ śaravikṣatāḥ ||
uttamāstravidaḥ śūrā yathoktakratuyājinaḥ ||
tyaktvā prāṇān yathānyāyam indrasadmasu dhiṣṭhitāḥ ||
tais tv ayaṃ racitaḥ panthā durgamo hi punar bhavet ||
saṃpatadbhir mahāvegair ito yādbhiś ca sadgatim ||
ye madarthe hatāḥ śūrās teṣāṃ kṛtam anusmaran ||
ṛṇaṃ tat pratimuñcāno na rājye mana ādadhe ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पितामहेन वृद्धेनpitāmahena vṛddhenaстарым дедом (Бхишмой)
तथा आचार्येण धीमताtathā ācāryeṇa dhīmatāи мудрым учителем (Дроной)
जयद्रथेन कर्णेनjayadrathena karṇenaДжаядратхой, Карной
तथा दुःशासनेन चtathā duḥśāsanena caи Духшасаной
घटमानाः मदर्थे अस्मिन्ghaṭamānāḥ madarthe asminподвизаясь ради меня
हताः शूराः जनाधिपाःhatāḥ śūrāḥ janādhipāḥубиты герои-владыки
शेरते लोहिताक्ताङ्गाःśerate lohitāktāṅgāḥлежат с окровавленными телами
पृथिव्यां शरविक्षताःpṛthivyāṃ śaravikṣatāḥна земле, истерзанные стрелами
उत्तमास्त्रविदः शूराःuttamāstravidaḥ śūrāḥгерои, знатоки лучшего оружия
यथोक्तक्रतुयाजिनःyathoktakratuyājinaḥсовершавшие предписанные жертвы
त्यक्त्वा प्राणान् यथान्यायम्tyaktvā prāṇān yathānyāyamоставив жизнь, как должно
इन्द्रसद्मसु धिष्ठिताःindrasadmasu dhiṣṭhitāḥводворены в чертогах Индры
तैः तु अयं रचितः पन्थाtaiḥ tu ayaṃ racitaḥ panthāими проложен этот путь
दुर्गमः हि पुनः भवेत्durgamaḥ hi punaḥ bhavetразве станет он снова труден
संपतद्भिः महावेगैःsaṃpatadbhiḥ mahāvegaiḥдля устремляющихся с великой быстротой
इतः याद्भिः च सद्गतिम्itaḥ yādbhiḥ ca sadgatimи идущих отсюда к благой участи
ये मदर्थे हताः शूराःye madarthe hatāḥ śūrāḥгерои, что пали ради меня
तेषां कृतम् अनुस्मरन्teṣāṃ kṛtam anusmaranпамятуя об их деянии
ऋणं तत् प्रतिमुञ्चानःṛṇaṃ tat pratimuñcānaḥотдавая тот долг
न राज्ये मनः आदधेna rājye manaḥ ādadheя не полагаю ум на царство
Литературный перевод

«Старым дедом, мудрым учителем, Джаядратхой, Карной и Духшасаной — героями-владыками, что подвизались ради меня, — все они убиты и лежат с окровавленными телами на земле, истерзанные стрелами. Знатоки лучшего оружия, совершавшие предписанные жертвы, оставив жизнь, как должно, водворены в чертогах Индры. Ими проложен этот путь — разве станет он снова труден для тех, кто с великой быстротой устремляется отсюда к благой участи? Памятуя о деянии героев, павших ради меня, и отдавая им этот долг, я не полагаю ума на царство».

Версия

af9317a43d57 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 13:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами