Махабхарата
Аллегория человека в лесу11.5.3-9
9869 / 15823
Махабхарата · 11.5.3-9
Деванагари

कश् चिन् महति संसारे वर्तमानो द्विजः किल ॥
वनं दुर्गम् अनुप्राप्तो महत् क्रव्यादसंकुलम् ॥
सिंहव्याघ्रगजाकारैर् अतिघोरैर् महाशनैः ॥
समन्तात् संपरिक्षिप्तं मृत्योर् अपि भयप्रदम् ॥
तद् अस्य दृष्ट्वा हृदयम् उद्वेगम् अगमत् परम् ॥
अभ्युच्छ्रयश् च रोम्णां वै विक्रियाश् च परंतप ॥
स तद् वनं व्यनुसरन् विप्रधावन् इतस् ततः ॥
वीक्षमाणो दिशः सर्वाः शरणं क्व भवेद् इति ॥
स तेषां छिद्रम् अन्विच्छन् प्रद्रुतो भयपीडितः ॥
न च निर्याति वै दूरं न च तैर् विप्रयुज्यते ॥
अथापश्यद् वनं घोरं समन्ताद् वागुरावृतम् ॥
बाहुभ्यां संपरिष्वक्तं स्त्रिया परमघोरया ॥
पञ्चशीर्षधरैर् नागैः शैलैर् इव समुन्नतैः ॥
नभःस्पृशैर् महावृक्षैः परिक्षिप्तं महावनम् ॥

Транслитерация (IAST)

kaś cin mahati saṃsāre vartamāno dvijaḥ kila ||
vanaṃ durgam anuprāpto mahat kravyādasaṃkulam ||
siṃhavyāghragajākārair atighorair mahāśanaiḥ ||
samantāt saṃparikṣiptaṃ mṛtyor api bhayapradam ||
tad asya dṛṣṭvā hṛdayam udvegam agamat param ||
abhyucchrayaś ca romṇāṃ vai vikriyāś ca paraṃtapa ||
sa tad vanaṃ vyanusaran vipradhāvan itas tataḥ ||
vīkṣamāṇo diśaḥ sarvāḥ śaraṇaṃ kva bhaved iti ||
sa teṣāṃ chidram anvicchan pradruto bhayapīḍitaḥ ||
na ca niryāti vai dūraṃ na ca tair viprayujyate ||
athāpaśyad vanaṃ ghoraṃ samantād vāgurāvṛtam ||
bāhubhyāṃ saṃpariṣvaktaṃ striyā paramaghorayā ||
pañcaśīrṣadharair nāgaiḥ śailair iva samunnataiḥ ||
nabhaḥspṛśair mahāvṛkṣaiḥ parikṣiptaṃ mahāvanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
कः चित् महति संसारेkaḥ cit mahati saṃsāreнекий в великой сансаре; один человек в бытии
वर्तमानः द्विजः किलvartamānaḥ dvijaḥ kilaпребывающий дваждырождённый; некий брахман
वनम् दुर्गम् अनुप्राप्तःvanam durgam anuprāptaḥлес труднопроходимый достиг; попал в дебри
महत् क्रव्याद संकुलम्mahat kravyāda saṃkulamвеликий, полный плотоядных; полный хищников
सिंहव्याघ्र गजाकारैःsiṃhavyāghra gajākāraiḥобразами львов, тигров, слонов; львами, тиграми, слонами
अतिघोरैः महाशनैःatighoraiḥ mahāśanaiḥочень страшными, многоедящими; ужасными пожирателями
समन्तात् संपरिक्षिप्तम्samantāt saṃparikṣiptamсо всех сторон окружённый; отовсюду охваченный
मृत्योः अपि भयप्रदम्mṛtyoḥ api bhayapradamдаже смерти страх дающий; страшнее смерти
तत् अस्य दृष्ट्वा हृदयम्tat asya dṛṣṭvā hṛdayamэто увидев, сердце его; его сердце
उद्वेगम् अगमत् परम्udvegam agamat paramк великому волнению пришло; сильно содрогнулось
अभ्युच्छ्रयः च रोम्णाम् वैabhyucchrayaḥ ca romṇām vaiи поднятие волос воистину; волосы встали
विक्रियाः च परंतपvikriyāḥ ca paraṃtapaи изменения, губитель врагов; тело изменилось
स तत् वनम् व्यनुसरन्sa tat vanam vyanusaranон тот лес обходя; бродя по лесу
विप्रधावन् इतः ततःvipradhāvan itaḥ tataḥразбегаясь туда-сюда; метаясь
वीक्षमाणः दिशः सर्वाःvīkṣamāṇaḥ diśaḥ sarvāḥосматривая все стороны; глядя вокруг
शरणम् क्व भवेत् इतिśaraṇam kva bhavet itiгде будет убежище, так; ища спасение
स तेषाम् छिद्रम् अन्विच्छन्sa teṣām chidram anvicchanон их щель ища; ища выход между ними
प्रद्रुतः भयपीडितःpradrutaḥ bhayapīḍitaḥпобежал страхом мучимый; бросился в страхе
न च निर्याति वै दूरम्na ca niryāti vai dūramно далеко не выходит; не может уйти
न च तैः विप्रयुज्यतेna ca taiḥ viprayujyateи с ними не разлучается; не избавляется от них
अथ अपश्यत् वनम् घोरम्atha apaśyat vanam ghoramзатем увидел лес страшный; увидел страшные дебри
समन्तात् वागुरा आवृतम्samantāt vāgurā āvṛtamсо всех сторон сетями покрытый; окружённый ловушками
बाहुभ्याम् संपरिष्वक्तम्bāhubhyām saṃpariṣvaktamдвумя руками обнятый; сжатый в объятиях
स्त्रिया परमघोरयाstriyā paramaghorayāженщиной чрезвычайно страшной; ужасной женщиной
पञ्चशीर्षधरैः नागैःpañcaśīrṣadharaiḥ nāgaiḥпятиголовыми змеями; змеями с пятью головами
शैलैः इव समुन्नतैःśailaiḥ iva samunnataiḥсловно горами высокими; поднятыми как горы
नभःस्पृशैः महावृक्षैःnabhaḥspṛśaiḥ mahāvṛkṣaiḥнебо касающимися великими деревьями; огромными деревьями
परिक्षिप्तम् महावनम्parikṣiptam mahāvanamокружённый великий лес; великий лес окружён
Литературный перевод

«Некий дваждырождённый, пребывая в великой сансаре, попал в труднопроходимый лес, огромный и полный плотоядных зверей. Со всех сторон он был окружён ужасными пожирателями в образах львов, тигров и слонов; этот лес внушал страх даже смерти. Увидев его, человек пришёл в крайнее смятение: волосы у него поднялись, тело изменилось, о губитель врагов. Он бродил по лесу, метался туда и сюда, осматривал все стороны, думая: “Где же будет убежище?” Мучимый страхом, он побежал, ища между зверями прохода, но далеко уйти не мог и от них не избавлялся. Затем он увидел страшный лес, со всех сторон покрытый сетями, сжатый в объятиях чрезвычайно ужасной женщины, окружённый пятиголовыми змеями, высокими словно горы, и огромными деревьями, касающимися неба».

Версия

a09e3c4b95de · опубликовано 20 июн. 2026 г., 13:35:50 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами