Махабхарата
Аллегория человека в лесу11.5.10-15
9870 / 15823
Махабхарата · 11.5.10-15
Деванагари

वनमध्ये च तत्राभूद् उदपानः समावृतः ॥
वल्लीभिस् तृणछन्नाभिर् गूढाभिर् अभिसंवृतः ॥
पपात स द्विजस् तत्र निगूढे सलिलाशये ॥
विलग्नश् चाभवत् तस्मिंल् लतासंतानसंकटे ॥
पनसस्य यथा जातं वृन्तबद्धं महाफलम् ॥
स तथा लम्बते तत्र ऊर्ध्वपादो ह्य् अधःशिराः ॥
अथ तत्रापि चान्यो ऽस्य भूयो जात उपद्रवः ॥
कूपवीनाहवेलायाम् अपश्यत महागजम् ॥
षड्वक्त्रं कृष्णशबलं द्विषट्कपदचारिणम् ॥
क्रमेण परिसर्पन्तं वल्लीवृक्षसमावृतम् ॥
तस्य चापि प्रशाखासु वृक्षशाखावलम्बिनः ॥
नानारूपा मधुकरा घोररूपा भयावहाः ॥
आसते मधु संभृत्य पूर्वम् एव निकेतजाः ॥

Транслитерация (IAST)

vanamadhye ca tatrābhūd udapānaḥ samāvṛtaḥ ||
vallībhis tṛṇachannābhir gūḍhābhir abhisaṃvṛtaḥ ||
papāta sa dvijas tatra nigūḍhe salilāśaye ||
vilagnaś cābhavat tasmiṃl latāsaṃtānasaṃkaṭe ||
panasasya yathā jātaṃ vṛntabaddhaṃ mahāphalam ||
sa tathā lambate tatra ūrdhvapādo hy adhaḥśirāḥ ||
atha tatrāpi cānyo 'sya bhūyo jāta upadravaḥ ||
kūpavīnāhavelāyām apaśyata mahāgajam ||
ṣaḍvaktraṃ kṛṣṇaśabalaṃ dviṣaṭkapadacāriṇam ||
krameṇa parisarpantaṃ vallīvṛkṣasamāvṛtam ||
tasya cāpi praśākhāsu vṛkṣaśākhāvalambinaḥ ||
nānārūpā madhukarā ghorarūpā bhayāvahāḥ ||
āsate madhu saṃbhṛtya pūrvam eva niketajāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वनमध्ये च तत्र अभूत्vanamadhye ca tatra abhūtи в середине леса там был; внутри леса
उदपानः समावृतःudapānaḥ samāvṛtaḥколодец покрытый; скрытый колодец
वल्लीभिः तृणछन्नाभिःvallībhiḥ tṛṇachannābhiḥлианами, травой покрытыми; заросший травами
गूढाभिः अभिसंवृतःgūḍhābhiḥ abhisaṃvṛtaḥскрытыми, закрытый; тайно закрытый
पपात सः द्विजः तत्रpapāta saḥ dvijaḥ tatraупал тот дваждырождённый туда; брахман упал
निगूढे सलिलाशयेnigūḍhe salilāśayeв скрытое водное место; в спрятанный колодец
विलग्नः च अभवत् तस्मिन्vilagnaḥ ca abhavat tasminи зацепился он там; повис
लतासंतान संकटेlatāsaṃtāna saṃkaṭeв тесной сети лиан; в сплетении лоз
पनसस्य यथा जातम्panasasya yathā jātamкак выросший у хлебного дерева; словно плод панаса
वृन्तबद्धम् महाफलम्vṛntabaddham mahāphalamчеренком связанный большой плод; огромный плод
स तथा लम्बते तत्रsa tathā lambate tatraон так висит там; так он повис
ऊर्ध्वपादः हि अधःशिराःūrdhvapādaḥ hi adhaḥśirāḥногами вверх, головой вниз; перевёрнутый
अथ तत्र अपि च अन्यःatha tatra api ca anyaḥи затем там другой; даже там новый
अस्य भूयः जातः उपद्रवःasya bhūyaḥ jātaḥ upadravaḥдля него снова возник вред; появилась беда
कूपवीनाह वेलायाम्kūpavīnāha velāyāmу края устья колодца; на ободе колодца
अपश्यत महागजम्apaśyata mahāgajamувидел великого слона; он увидел слона
षड्वक्त्रम् कृष्णशबलम्ṣaḍvaktram kṛṣṇaśabalamшестиликого, чёрно-пёстрого; с шестью лицами
द्विषट्क पद चारिणम्dviṣaṭka pada cāriṇamдвенадцатью ногами ходящего; двенадцатиногого
क्रमेण परिसर्पन्तम्krameṇa parisarpantamпостепенно подползающего; медленно движущегося
वल्लीवृक्ष समावृतम्vallīvṛkṣa samāvṛtamлианами и деревьями окружённого; среди лоз
तस्य च अपि प्रशाखासुtasya ca api praśākhāsuи на ветвях его; на разветвлениях
वृक्षशाखा अवलम्बिनःvṛkṣaśākhā avalambinaḥдержащегося за ветви дерева; висящего дерева
नानारूपा मधुकराःnānārūpā madhukarāḥразнообразные пчёлы; пчёлы разных видов
घोररूपाः भयावहाःghorarūpāḥ bhayāvahāḥстрашного вида, устрашающие; ужасные на вид
आसते मधु संभृत्यāsate madhu saṃbhṛtyaсидят, собрав мёд; храня мёд
पूर्वम् एव निकेतजाःpūrvam eva niketajāḥпрежде уже гнездорождённые; жившие в улье
Литературный перевод

«В середине того леса был скрытый колодец, покрытый лианами и травами, тайно закрытый зарослями. Тот дваждырождённый упал туда, в скрытое водное место, и зацепился в тесной сети лиан. Как большой плод панаса, прикреплённый черенком, он висел там ногами вверх и головой вниз. Но и там для него возникла новая беда: у края устья колодца он увидел великого слона — шестиликого, чёрно-пёстрого, ходящего на двенадцати ногах, медленно подползающего среди лиан и деревьев. А на ветвях дерева, за которые он держался, сидели страшные и пугающие пчёлы разных видов, давно жившие в своём гнезде и собравшие мёд».

Версия

462a353ba1ea · опубликовано 20 июн. 2026 г., 13:35:50 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами